Британдық "Dingo" бронетранспортёрі

Кіріспе

Британдық бронеавтомобилі

Британдық бронетехникасы

Даимлер скаут машинасы, қызметте Даимлер Динго (австралиялық жабайы иттің атымен) деп белгілі, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде барлау және байланыс үшін қолданылған британдық жеңіл, жылдам, төрт дөңгелекті көлік.

Жобалау және әзірлеу

1938 жылы Ұлыбританияның соғыс министрлігі барлау машинасына техникалық талаптарды белгіледі. Alvis, BSA Cycles және Morris – үш британдық автокөлік өндірушісі прототиптерді ұсынуға шақырылды. Alvis Николас Штрасслермен серіктестік құрып, Корольдік әуе күштеріне бронеавтомобильдер жеткізді, Morris бронеавтомобильдердің сынақтары мен өндірісіне қатысты, ал BSA Cycles – оның бас компаниясы Birmingham Small Arms (BSA) қару-жарақ өндірісімен айналысты – өндірісте алдыңғы дөңгелегі жетеулі шағын көлікке ие болды. Сынақтар 1938 жылдың тамызында басталды. Барлығының пішіні мен құрылымы ұқсас болды – артқы жағында қозғалтқыш және төрт дөңгелегі жетеулі. Morris дизайны бірінші болып тоқтатылды – өндірушілер түзетуге тырысқандарына қарамастан, нашар жылдамдық көрсетті. "Динго" деп аталған Alvis прототипі қиын жолдарда жүре алды, бірақ ауырлық орталығы жоғары болды. BSA прототипі қыркүйек айында аяқталып, сынаққа тапсырылды. Желтоқсанға қарай ол жол және жолдан тыс жағдайларда аздаған механикалық ақаулармен сынақтан өтті. Соғыс министрлігінің саясаты өзгеріп, брондалған шатыр талабы қойылды. BSA көлігіне қуаттырақ қозғалтқыш және күшейтілген аспа қажет болды. Ол Alvis машинасынан басымдық алып, 1939 жылдың мамырында "Car, Scout, Mark I" машинасына алғашқы тапсырыс (172 көлік) берілді. Өндіріс Daimler компаниясына жүктелді, ол BSA компаниялар тобының құрамындағы автокөлік өндірушісі болды. Дизайнның әлеуеті танылды және ол кейіннен Daimler бронеавтомобиліне айналатын үлкен бронеавтомобильдің – "жеңіл танк (көлік)" әзірлеуіне негіз болды. Бірінші сынақ көлігі 1939 жылдың соңында салынды, кейін "Daimler Scout Car" деп аталды, бірақ Alvis дизайнының "Динго" деген атымен танымал болды. Соғыс жылдары Ұлыбританияда жасалған ең жақсы бронетехникалық көліктердің бірі саналған "Динго" екі адамдық, ықшам бронеавтомобиль болды, ол өз өлшеміне қарай жақсы қорғалған, алдыңғы бөлігінде бронясы бар және артқы жағында орналасқан 2,5 литрлік тік алты цилиндрлі бензинді қозғалтқышпен жабдықталған. "Динго" дизайнының ерекшелігі – преселекторлы қоробка және сұйық инерциялық дөңгелек кіретін беріліс жүйесі, ол екі бағытта бес жылдамдық беретін болды, сондай-ақ H-тәсілімен мүмкін болған төрт дөңгелекті басқару жүйесі, бұл 7,01 метрлік тар бұрылу шеңберін қамтамасыз етті. Тәжірибесіз жүргізушілер оны басқару қиын болды, сондықтан кейінгі өндірісте артқы дөңгелектерді басқару жүйесі алынып тасталды, бұл бұрылу шеңберін 65 пайызға ұлғайтып, 11,58 метрге жеткізді. H-тәсіліндегі беріліс жүйесінің орналасуы оның төмен силуэтіне, маневрлігіне және барлауға қолданылатын кез келген көлік үшін маңызды болған тыныш жұмыс істеуіне үлкен үлес қосты. Қуат орталықта орналасқан беріліс қорабына және бір дифференциалға бағытталды, ол жеке сол және оң біліктерді қозғалтады, олар өз кезегінде әрбір дөңгелекті қуаттандыратын бұрышты қорапшаға алға және артқа қарай жүреді. Бұл ықшам орналасу көліктің төмен болуын қамтамасыз етті, сонымен қатар тегіс тақтаға ие болды, бұл "Динго" көлігіне тегіс емес жерде сығуға мүмкіндік берді, бірақ оны миналарға өте осал етті. Тиреу дөңгелі қарастырылмады, себебі пневматикалық түрлерінен гөрі тегіс (қатты) резеңке дөңгелектердің қолданылуына байланысты қажетсіз деп есептелді. Қатты шиналарға қарамастан, тәуелсіз серпінді аспа әрбір дөңгелектің тік қозғалысын шамамен қамтамасыз етті, ал серпінді пружиналар барлық дөңгелектерде жайлы жүруді қамтамасыз етті. Жүргізушінің жанында орналасқан айналмалы орынша, екінші экипаж мүшесіне 19 сымсыз құрылғыны немесе Брен мылтығын пайдалануға мүмкіндік берді. Жүргізушінің орындығы көліктің сол жағына сәл бұрылып орналасқан, ал артқы бронядағы ашылатын көрініс терезесі жүргізушіге кері жүру кезінде сол иығынан қарап, артына қарауға мүмкіндік берді, бұл барлау көлігі үшін пайдалы мүмкіндік болды, себебі кейде жылдам кері шегіну қажет болатын. "Динго" соғыс жылдары өндірісте болды, бірақ басқа өндіріс ресурстарын пайдалану үшін дизайн Ford Canada компаниясына берілді, онда "Scout Car, Ford, Mk. I" (сондай-ақ "Lynx" деп аталды) баламалы көлігі қуаттырақ Ford V8 қозғалтқышымен, беріліс және шассимен жасалды. Көлік жалпы орналасуы мен дене пішіні бойынша "Динго" көлігіне ұқсас болды, шамамен 30 см ұзын, ені және биіктігі артық, бір жарым тонна салмағы ауыр, маневрлігі төмен (бұрылу шеңбері 14,33 м) және шулырақ болды. Қатты және сенімді болғанына қарамастан, құпия барлауды пайдалану мақсатында "Динго" көлігінен кем танымал болды. Әр типтің жалпы өндірісі "Динго" үшін 6,626 (барлық түрлері) 1939–1945 жылдары және "Lynx" үшін 3,255 1942–1945 жылдары құрады.

In 1938, the British War Office issued a specification for a scouting vehicle. Three British motor manufacturers, Alvis, BSA Cycles and Morris, were invited to supply prototypes. Alvis had been in partnership with Nicholas Straussler and provided armoured cars to the Royal Air Force, Morris had participated in trials and production of armoured cars and BSA Cycles – whose parent Birmingham Small Arms (BSA) was involved in armaments – had a small front wheel drive vehicle in production. Testing began in August 1938. All were of similar size and layout – rear engine and all four wheel drive. The Morris design was eliminated first – suffering from poor speed even after modification by its builders. The Alvis prototype – known as "Dingo" – could manage over a cross country course but had a high centre of gravity. The BSA prototype was completed in September and handed over for testing. By December, it had covered on and off road with few mechanical problems. Policy from the War Office changed to a requirement for an armoured roof. The BSA vehicle needed a more powerful engine and strengthened suspension. It was chosen over the Alvis and the first order (172 vehicles) for the "Car, Scout, Mark I" was placed in May 1939. The actual production was passed to Daimler, which was a vehicle manufacturer in the BSA group of companies. The potential of the design was recognised, and it served as the basis for the development of a larger armoured car – a "light tank (Wheeled)", which would later become the Daimler Armoured Car. The first pilot vehicle was built by the end of 1939, later to be named 'Daimler Scout Car' but already known by the name of the Alvis design the Dingo. Known as one of the finest armoured fighting vehicles built in Britain during the war, the Dingo was a compact two man armoured car, well protected for its size with of armour at the front and powered by a 2.5 litre straight six petrol engine in the rear of the vehicle. An ingenious feature of the Dingo's design was the transmission, which included a preselector gearbox and fluid flywheel that gave five speeds in both directions, another was a four wheel steering system made possible by the H drive drive train, giving a tight turning circle of 7.01 m. Inexperienced drivers found it difficult to control so rear steering was deleted in later production at the cost of increasing the turning circle by 65 per cent to 11.58 m.

The layout of the H drive drive train contributed greatly to its low silhouette, agility and an important consideration in any vehicle used for reconnaissance, an exceptionally quiet engine and running gear. Power was led forward to a centrally placed transfer box and single differential driving separate left and right hand shafts, each in turn running forwards and back to a bevel box powering each wheel. This compact layout resulted in a low slung vehicle with a flat plate that allowed the Dingo to slide across uneven ground but made the Dingo extremely vulnerable to mines. No spare wheel was carried, considered unnecessary because of the use of run flat (nearly solid) rubber tyres rather than pneumatic types vulnerable to punctures. Despite hard tyres, independent coil suspension gave each wheel approximately vertical deflection and coil springs all round gave a comfortable ride. A swivelling seat beside the driver allowed the second crewmember to attend to the No. 19 wireless set or Bren gun. The driver's seat was canted slightly off to the left of the vehicle which, in conjunction with a hinged vision flap in the rear armour, allowed the driver to drive in reverse and look behind by looking over his left shoulder, a useful feature in a reconnaissance vehicle where quick retreats were sometimes necessary. The Dingo remained in production throughout the war but to bring other production resources into use, the design was passed to Ford Canada, where an equivalent vehicle ("Scout Car, Ford, Mk. I", also called "Lynx") was built with a more powerful, Ford V8 , engine, transmission and running gear. The vehicle superficially resembled the Dingo in general arrangement and body shape, was approximately a foot longer, wider and taller, a ton and a half heavier, less nimble (the turning circle was 14.33 m) and was louder. While rugged and dependable, it was not as popular as the Dingo, due to the intended use of covert intelligence gathering. Total production figures for each type were 6,626 for the Dingo (all marks) 1939–1945 and 3,255 for the Lynx 1942–1945.

Қызмет

Dingo алғаш рет британдық экспедициялық корпусы (1-ші бронетанкті дивизия және 4-ші Корольдік Нортумберленд фузилер полкі) Франция шайқасында қолданған. Ол өте табысты болды, сондықтан Daimler Ferret өндірісіне дейін 1952 жылға дейін ауыстыру туралы ойламады. Басты қолданушылар – барлау бөлімшелері болды, соғыстың соңындағы әдеттегі барлау тобында екі Daimler бронеавтомобилі және екі Daimler Dingo болып құралған. Көлікке үлкен сұраныс болды, зақымдалған Dingo көбінесе автокөлік полигондарынан табылған да, жеке мақсатта пайдалану үшін қайта жөнделген. Мұндай "штаттан тыс" көліктердің бірі 1944 жылы Нормандияда 86-шы танкке қарсы полкінің (Корольдік артиллериясы) REME көлік шеберлері екі зақымдалған Dingo-дан қайта жасалған. Олар бұл Dingo-ны шамамен бір апта пайдаланды, содан кейін жоғары шенді офицер оны көріп, өзіне иеленді. АҚШ әскері Вьетнам соғысы үшін 40 Dingo/Lynx үлгісін сатып алды. Олар елдің әртүрлі бөлімшелеріне таратылды. Біреуін 1-ші кавалерия дивизиясына берді, олар конвойды қолдау үшін мұнара қосып, оны сынақтан өткізді, себебі артиллериялық жүк көліктері жаңа ғана пайдалануға берілді. Бұл Commando бронеавтомобилінің әзірленуіне көмектесті. 1968 жылы жазушы Р. Э. Смит барлық Dingo-лар британдық қызметтен алынғанын, бірақ бронетанктік бөлімшедегі жеке мақсатта пайдалану үшін біреуі қалғанын айтты, сондай-ақ сол кезде Территориялық армия қоймасында да қалған болуы мүмкін еді. Соғыстан кейін Одақ қорғаныс күштері көптеген Dingo-ларды Канададан сатып алды, бірақ бүгінгі күнге дейін Оңтүстік Африкада сақталған үлгілердің саны аз, ал Малайядағы төтенше жағдай кезінде Көпұлттық патрульдер үшін көптеп сатып алынды. Вьетнамда бұрынғы Оңтүстік Вьетнамдық канадалық Lynx орнатылған жерде табылған да, 4-ші кавалерия полкі байланыс машинасы ретінде пайдаланған. 1970 жылдардың ортасында Dingo әлі де Кипр, Португалия және Шри-Ланкада қолданылып келді. Кейбіреулері басқа шағын елдердің резервтік қорында сақталған болуы мүмкін. Бүгінгі күні сақталған көліктер тарихи қайта жаңғыртушылар арасында танымал, қайта жөнделген Dingo-лар жақсы бағаға сатылады.

The Dingo was first used by the British Expeditionary Force (1st Armoured Division and 4th Royal Northumberland Fusiliers) during the Battle of France. It turned out to be so successful that no replacement was sought until 1952 with the production of the Daimler Ferret. Principal users were reconnaissance units with a typical late war recce troop consisting of two Daimler Armoured Cars and two Daimler Dingoes. The vehicle was highly sought after with damaged Dingoes often being recovered from vehicle dumps and reconditioned for use as private runabouts. One such 'off establishment' vehicle was rebuilt from two damaged Dingoes in Normandy, 1944, by REME vehicle fitters of 86th Anti Tank Regiment, Royal Artillery. They operated this Dingo for about a week before a higher ranking officer spotted it and commandeered it for himself. 40 of the Dingo/Lynx Variants were purchased by the US Military for use in the Vietnam War. These were given to units throughout the country. With one being given to the 1st Cavalry Division who experimented with it by adding a turret to it for convoy support purposes as the Gun Trucks were just being put into use. This helped with development of the Commando Armored Car. Writing in 1968, author R. E. Smith said that all Dingoes had now been withdrawn from British service except for one used as a runabout at an armoured establishment but some might have remained in Territorial Army storage at that date. Many were also purchased from Canada by the Union Defence Force after the Second World War, though few South African examples have survived to the present day, and were also procured in large numbers for Commonwealth patrols during the Malayan Emergency. In Vietnam, one ex South Vietnamese, Canadian Lynx was found on installation and used as a liaison vehicle by the 4th Cavalry Regiment. In the mid 1970s, the Dingo was still being used by Cyprus, Portugal and Sri Lanka. Some may have been in reserve store with other minor nations. Surviving vehicles are now popular with historical re enactors with reconditioned Dingoes commanding a good price.

Автожұлдызша

Тағы бір Dingo көшірмесі, Autoblindo Lince Италияның Lancia компаниясымен жасалған. 1943–1944 жылдары 129 данасы салынды. Олар неміс және RSI әскерлерінде пайдаланылды.