Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық неолиттік ескерткіш орны
British Neolithic monument site
Килмартин Глен – Кнапдейлдің солтүстігіндегі Аргилл аймағында орналасқан. Бұл Шотландия материгіндегі неолит және қола дәуірінің ең маңызды ескерткіштерінің шоғырланған жері. Глен Обан мен Лохгилпхед арасында, Килмартин ауылын қоршап жатыр. Ауылда Килмартин мұражайы осы ежелгі ландшафттың және онда қоныстанған адамдардың тарихын баяндайды. Ауылдың 10 шақырым радиусы ішінде 800-ден астам ежелгі ескерткіш бар, олардың 150-сі тарихқа дейінгі кезеңге жатады. Ескерткіштерге тік тастар, хендж ескерткіші, көптеген қоршақтар және бес қабір тасынан тұратын "сызықтық зират" кіреді. Олардың бірнешеуі, сондай-ақ көптеген табиғи тастар тостаған және шеңбер белгілерімен әсемделген. Шотландтардың бекінісінің Дунаддтегі қалдықтары, Дал Риатаның патшалық орталығы, Мойн Мхордың ("Ұлы Батпақ") жиегінде, гленнің оңтүстігінде орналасқан. Килмартин мұражайы ауылдың ішінде орналасқан және Килмартин Гленнің халықаралық маңызы бар археологиялық ландшафтын, артефактілерін және табиғи мұрасын түсіндіру, сақтау және зерттеу арқылы адамдарды шабыттандырып, білім береді.
Kilmartin Glen is an area in Argyll north of Knapdale. It has the most important concentration of Neolithic and Bronze Age remains in mainland Scotland. The glen is located between Oban and Lochgilphead, surrounding the village of Kilmartin. In the village, Kilmartin Museum explains the stories of this ancient landscape and the people who dwelt there. There are more than 800 ancient monuments within a 6 mile (10 km) radius of the village, with 150 monuments being prehistoric. Monuments include standing stones, a henge monument, numerous cists, and a "linear cemetery" comprising five burial cairns. Several of these, as well as many natural rocks, are decorated with cup and ring marks. The remains at Dunadd of the fortress of the Scots, a royal centre of Dal Riata, are located to the south of the glen, on the edge of the Moine Mhòr ("Great Moss"). Kilmartin Museum is located within the village itself and inspires and educates people by interpreting, explaining and conserving the internationally important archaeological landscape, artefacts, and natural heritage of Kilmartin Glen.
Nether Largie Mid Cairn (Арғы кең ортаңғы тау)
Бұл оба 1929 жылы тұңғыш рет қазылып зерттелді, көптеген тастар жол салуға қайта қолданылғаннан кейін көп ұзамай. Оның диаметрі шамамен 30 метр, ал бұрынғы биіктігі 3 метр болған. Обаның шекарасын құрайтын қабырға тастар әлі де көрініп тұр. Ішінде екі тас камера табылды, олардың тас плиталарында ойықтары бар. Оңтүстік камерада шұңқыр белгілері және балта басының бейнесі салынған.
This cairn was first excavated in 1929, shortly after much of the stone had been reused in roadbuilding. It is around 30m across, and was formerly 3m in height. Kerbstones, which formed the boundary of the cairn, can still be seen. Inside two cists were found, with grooved joints between the stone slabs. Cup marks, and a carving of an axehead, can be seen on the southern cist.
Незер Ларги Оңтүстік Кейн
Nether Largie South – сызықтық зираттың ең көне ескерткіші. Бұл Клайд типті неолиттік камералы оба, шамамен б.з.д. IV мыңжылдықта салынған. Обаның диаметрі бастапқыда шамамен 40 метр, биіктігі 4 метр болған, бірақ тас ұрлау салдарынан көлемі кішірейді. Ішкі камера еден тақталарымен төрт бөлікке бөлінген, ұзындығы 6 метрден астам, биіктігі шамамен 1,7 метр, солтүстік жағындағы ені 1,8 метр, оңтүстікке қарай 1,5 метрге дейін тарылады. Қазір ашыққа шығарылған болса да, бұл камера обаның ішінде орналасқан. Камераның оңтүстігінде екі тас жәшік (cist) табылған. Nether Largie South-тен табылған археологиялық жәдігерлердің ішінде неолиттік керамика және жебе ұштары бар.
Nether Largie South is the oldest monument of the linear cemetery. It is a Neolithic chambered cairn of the Clyde type, probably dating from the fourth millennium BC. The cairn was probably originally around 40m in diameter and 4m high, although stone robbing has reduced its size. The internal chamber, subdivided into four by floor slabs, is over 6m long, around 1.7m high, and 1.8m wide at its northern end, tapering to 1.5m. Although now exposed, the chamber would have been encased within the cairn. Two cists were also located in this cairn, to the south of the chamber. Archaeological finds recovered from Nether Largie South include Neolithic pottery and arrowheads.
Ри Круин таушаңы
Бұл - сызықтық зираттағы ең оңтүстіктегі оба, жергілікті халық оны патшаның бауырында деп санайды. Ол б.з.д. 2200 және 1950 жылдар аралығында салынған, содан кейін әк пеші ретінде пайдаланылған. Бұл жерде үш қазба жүргізілді: преподобный Маплтон (1870 ж.), Кроу (1929 ж.) және В. Гордон Чайлд (1936 ж.). Қайта жаңарту жұмыстарынан кейін әк пешінің барлық іздері алынып тасталды.
This is the most southerly cairn in the linear cemetery, believed locally to be the possible burial place of a King. It was built between 2200 BC and 1950 BC, and was more recently used as a lime kiln. Three excavations took place at the site: By Reverend Mapleton (1870); Craw (1929); and V. Gordon Childe (1936). All traces of the lime kiln were removed following a reconstruction of the site.
Шарап пен сақина белгілері
Килмартин Гленде Шотландиядағы ең әсерлі кесе және сақинамен безендірілген жартас беттерінің ерекше шоғырланған орындары бар. Кейрнбан, Баллигован және Балуахрейг Килмихаел Глассари маңында орналасқан.
Kilmartin Glen has "a remarkable concentration of some of the most impressive cup and ring decorated rock surfaces in Scotland". Cairnbaan, Ballygowan, and Baluachraig near Kilmichael Glassary.
Жануарларды бейнелейтін ою-өрнек
2021 жылдың мамыр айында археологтар Дунчрайгайг қабір тасында неолит немесе ерте қола дәуіріне жататын ежелгі елік мүсіндерін тапқандарын жариялады. Бұл Шотландияда табылған осындай мүсіндердің алғашқысы. Мүсіндерде толыққанды шанышқан мүйіздері бар екі ерегіт қызыл бұғы бейнеленген, олар сол кезде Шотландиядағы ең ірі бұғы түрі деп есептелген.
In May 2021, archaeologists announced the discovery of prehistoric ancient deer carvings thought to date to the Neolithic or Early Bronze Age inside Dunchraigaig Cairn. They are the first of their kind to be found in Scotland. Depictions were contained two male red deer with full grown forked horns, which were considered to have been the largest deer species in Scotland during this time.
Бруах Ан Друаймен
Килмартиннен екі шақырым оңтүстікке және Нетер Ларги Оңтүстік Кейннен бір шақырым оңтүстікке қарай Бруах Ан Друймен орналасқан. 1960 жылдары құрылыс жұмыстарына байланысты қазба жұмыстары жүргізілген, археологтар қола дәуіріне жататын тас обалар зиратының қалдықтарын, темір дәуіріндегі екі дөңгелек үйдің қалдықтарын, Аргилл аймағында қазба жұмыстары арқылы табылган темір дәуіріндегі алғашқы дөңгелек үйлерді және 19 ғасырда орнатылған, салыстырмалы түрде жақын уақыттағы тұрған тасты тапты. Археологиялық материалдар қазба жұмысынан кейін дереу зерттелді, бірақ 2000 жылдары қайта қаралып, осыған байланысты орынның әртүрлі интерпретациялары пайда болды. Б.з.д. 3000 жылы аяқталған мезолит дәуірінен деп саналған тас құралдар қазір неолит немесе қола дәуірінен деп есептеледі, алайда олар тас обалармен байланысты емес. Дуннаддтан табылғандармен химиялық құрамы ұқсас екі ортағасырлық шыны мұнық табылды, бұл археологтарды осы орынның Дуннадтпен байланысты болғанына сендірді.
Two kilometers south of Kilmartin and one kilometer south of the Nether Largie South Cairn is the site of Bruach An Druimein. Excavated in the 1960s in advance of gravel quarrying, archaeologists discovered the remains of a Bronze Age cists cemetery, the remains of two round houses from the Iron Age, the first certain Iron Age roundhouses to have been discovered by excavation in Argyll, and a standing stone of a fairly recent date, the 19th century. The archaeological materials were examined shortly after the excavation but has since been reexamined in the 2000s and that has led to different interpretations of the site. Stone tools that were originally thought to be from the Mesolithic period, ending 3000 BC, are now believed to be from the neolithic or Bronze Age, but not related to the cist burials. Two medieval glass beads were found that have similar chemical compositions to those found at Dunadd, leading the archaeologists to believe the site was associated with Dunadd.
Мәдениет өндірістерінде қолдану
2007 жылы Килмартин Глен шотландтық NVA театр компаниясы мен Шотландияның Ұлттық театрының бірлескен жұмысы – Half Life атты ландшафттық өнер туындысы мен қойылымының өтетін орны болды.
In 2007, Kilmartin Glen was the setting for Half Life, a piece of landscape art and performance created by the Scottish theatre company NVA in collaboration with the National Theatre of Scotland.