Кіріспе

Ньюпорт-он-Тей – Шотландиядағы Файф аймағының солтүстік-шығысындағы қала. Файф жағалау жолы Ньюпорт-он-Тейден өтеді. Аймақтан Тай өзенін кесіп өтетін екі көпірдің және алыс Шотландия тауларының көріністері ашылады.

Археология

Headland Archaeology компаниясы Тайдағы Ньюпорт маңындағы Солтүстік Стрейттон шаруашылығында жүргізген қазба жұмыстары қола дәуіріне жататын кремация зиратының бір бөлігін және қазық тізбегін ашты. Шашыраңқы қоқыс шұңқырларының тобынан 5 адамның күлдік қалдықтары табылды. 25 метрдей қашықтықта қазық тізбегі орналасқан, олардың бірімен бірге күйген адам сүйектері де кездесті. Радиокөміртектік талдаулар көрсеткендей, бұл нысандар шамамен б.з.д. 1700-2000 жылдар аралығында, қола дәуірінде пайда болған. Қазық тізбегі айқын болған және ғимарат немесе қоршау емес, кремациямен байланысты болуы мүмкін. Бұл қазықтар, өлгендерді өртеуге арналған оттыққа жақын орнатылған ескерткіштер немесе белгілер болған болуы мүмкін. Тас үйме және күйдірілген жануар сүйектерінің табылуы кремация рәсімі кезінде тағам дайындалғанын көрсетеді. Күлдік қалдықтармен бірге қыш ыдыстар жинағы табылды, оның ішінде толық сақталып қалған қосымша ыдыс және оны жапқан үлкен өрнекті ыдыстың сынықтары бар еді.

Ньюпорт-он-Тей және өнер

Өнер Ньюпорт пен оның айналасындағы аймақтың қалыптасуында маңызды рөл атқарды. 1905 жылы Тайпорт суретшілер үйірмесі құрылды, оған Джеймс Дуглас, Анна Дуглас, Алек Грив, Стюарт Кармайкл, Уильям Брэдли Ламонд, Чарльз Адамсон және «Суретшілердің суретшісі» атанған Дэвид Фогги кірді. Франк Лэйн басшылығымен олардың мақсаты – өнер арқылы индустриалды ортаға ықпал ету болды, бұл туралы Лэйннің қала жоспарлаушысы/сәулетші Патрик Геддеске жазған хатында айтылған. Данди университетінің Данкан-оф-Джорданстон өнер және дизайн колледжінің көптеген бейнелеу өнері оқытушылары Ньюпорт-он-Тейге және оның солтүстік-батысқа қарайтын орналасуына, жарықтың керемет сапасы үшін қоныс аударды. Джон Бёрн, Уилл Маклин және Мариан Левен сияқты Шотландия өнер саласының белгілі өкілдері осы аймақпен байланысты. Жергілікті «Форган» өнер орталығы өнер мен қолөнерге қатысты курстар ұсынады. «Tatha» өнер галереясы 2014 жылы Тайдағы Ньюпортта ашылды.