Кіріспе

MGM 5 Corporal зымыраны ядролық қаруланған тактикалық жер-жер зымыраны болды. Бұл, АҚШ-тың ядролық оқтұмсық тасуға рұқсат берген алғашқы басқарылатын қаруы еді. Алғашқы ядролық рұқсат етілген басқармайтын зымыран – MGR 1 Honest John (1953) болды. Бағытталмалы тактикалық баллистикалық зымыран болып табылатын Corporal, ядролық бөліну, жоғары жарылғыш, сынықталатын немесе химиялық оқ-дәрілерді
дейін жеткізе алатын еді. Ол АҚШ Армиясы Калтехтің жетекші Ұшқыш қозғалтқыштар зертханасымен бірлесіп әзірленді, ал бастапқыда Douglas Aircraft Company компаниясы өндірді. Corporal – АҚШ Армиясы үшін JPL зымыраларының сериясындағы екіншісі, олардың атаулары Армияның әскери шендерінің өсуімен сәйкес келеді, жекеден бастап MGM 29 сержантына дейін барады.

Жобалау және әзірлеу

АҚШ Армиясының Калифорния технология институтының (ORDCIT) бағдарламасы, ақырында "Корпораль" баллистикалық зымыранын өндірген, 1944 жылдың маусым айында Калифорния технология институтының Гуггенхайм аэронавтикалық зертханаларына (GALCIT) баллистикалық басқарылатын зымыраны әзірлеу жөніндегі келісімшартпен басталды. Мұндай қаруды құру технологиясы АҚШ-та болмағандықтан, оны жасау қажет болды. GALCIT кейіннен Реактивтік қозғалтқыш зертханасына (JPL) айналды және Private деп аталған қатты отынмен жұмыс істейтін зымыран бағдарламасын бастады. Одан кейін ол WAC Corporal деп аталған сұйық отынмен жұмыс істейтін басқарылмайтын дыбыстық зымыранға және одан да үлкен басқарылатын зерттеу зымыранына, Corporal E-ге көшті. 1949 жылдың соңында Армия Corporal E-ді жеделдетілген бағдарламаға айналдырып, әскери қару құру үшін Corporal бағдарламасын үдетуді және жоспарланған қосымша зерттеу түрлерін тоқтатуды қалады. Нәтижесінде пайда болған "Корпораль" баллистикалық зымырасын JPL әзірледі және ол 1952 жылдың 7 тамызында Нью-Мексико штатындағы Уайт-Сэндс зымыран полигонында алғаш рет ұшты. Бұл ұшыруға дейін күрделі және уақытты көп алатын дайындық қажет болды, бұл оның тактикалық тиімділігіне күмән тудырды. "Корпораль" басқаруы ішкі және жер үстілік басқарудың күрделі жүйесінен тұрды. Бастапқы ұшыру кезеңінде инерциялық басқару зымыранды тік күйде ұстады, ал алдын ала орнатылған басқару оны ұшыру кезінде бағыттады. Жер үстілік басқару жүйесі – екінші дүниежүзілік соғыстағы SCR 584 радиолокаторы, ол зымыранның орнын және оның көлбеу қашықтығын қадағалады. Бұл ақпарат траекторияны есептеуге және нысанаға тию үшін қажетті түзетулерді жасауға арналған аналогты компьютерге жіберілді. Зымыранның жылдамдығын дәл өлшеу үшін Доплер радары қолданылды, және бұл ақпарат траекторияны есептеуде де пайдаланылды. Доплер радары сондай-ақ зымыран атмосфераға қайта кіргеннен кейін соңғы қашықтықты түзету және жарылғыш бөлімді қаруландыру командасын жіберу үшін де қолданылды. Зымыранда максималды қашықтықта іздеу үшін кері сигнал беру үшін транспондер маяктары қолданылды. "Корпораль" жүйесінің осалдығы қару бағдарламасының басынан-ақ алаңдатушылық тудырды. Электрондық қарсы шаралар бағдарламаның барлық кезеңінде қарастырылды және "Корпораль III"-те жақсарылатын болар еді. Зымыранға жарылғыш, сынықталған және химиялық түрлерінен әртүрлі жарылғыш заттар жасалса да, зымыранға W 7 (Mk.7) жарылғыш бөлімі орнатылды. "Корпораль" батальоны 250 адамнан тұрды, оған 35 көлік қажет болды және зымыранды ұшыру позициясына жеткеннен кейін оны атуға дайындауға тоғыз сағат уақыт кетті. Дегенмен, барлық II типті зымырандардың жиынтық дәлдігі 350 метрлік дөңгелек қателік шеңберімен (CEP) шектелді, бұл қажетті 300 метрден кем болды. 1955-1956 жылдары JPL-нің рөлі айтарлықтай төмендеді. "Корпораль II"-нің кемшіліктері "Корпораль III"-тің жобалануына және жасалуына әкелді. "Корпораль III"-тің мақсаты – армияға толыққанды дамыған қару-жарақпен қамтамасыз ету үшін жақсартылған сенімділікке, жердегі қолдау жабдықтарына және әсіресе жердегі басқару жабдықтарына ие жақсырақ қару жүйесін жасау болды. "Корпораль IIb" зымыранына тек шағын өзгерістер енгізу қажет болды. 1956 жылы "Корпораль II" бойынша барлық зерттеу және әзірлеме жұмыстары аяқталды. Редстоун Арсеналында жүргізілген зерттеуде MGM 29 "Сержант" зымыран жүйесі 1963 жылы пайдалануға беріледі және "Корпораль III" жабдығы тек қосымша "Корпораль" бөлімшелері үшін сатып алынуы керек деп көрсетілді. "Корпораль III" типі 1957 жылы ұшырылғанымен, ол мәңгілік дамып келе жатқан "Корпораль" жүйесі үшін тым кеш болды.

Ойыншықтар

Корпораль зымыраны Corgi және Dinky сияқты өндірушілер құйма ойыншықтар түрінде жасады. Corgi Corporal балаларға "ұшырылатын зымыран" деп сатылды және 1959 жылғы британдық сынақ атумен бір уақытта нарыққа шығарылды. 1/40 масштабты Корпораль зымыраны мен оның жылдам тасымалдағышынан тұратын пластикалық модель жинағы 1950 жылдардың соңында өндірілді және 2009 жылы Revell Monogram компаниясы қайта шығарды. 1/48 масштабты Корпораль зымыраны мен оның ұшырғыш құрылғысынан тұратын пластикалық модель жинағы 1959 жылы Hawk компаниясы жасады және 1969 жылы шамдаған нұсқада қайта шығарылды.