Николяс Трокмортон: Англия дипломаты және саяхатшысы
Nicholas Throckmorton
Сэр Николас Трокмортон (1515-1571) – ағылшын дипломаты, саяхатшы, Елизавета I мен Мэри Стюарт арасындағы қарым-қатынаста маңызды рөл атқарды. Тарих, дипломатия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1515–1571 жылдары өмір сүрген ағылшын дипломаты және саясаткер, оның ұлы – ағылшын жер иесі және саясаткер.
English diplomat and politician (c. 1515–1571)
his son, the English landowner and politician
Сэр Николас Трокмортон (немесе Трокмортон; шамамен 1515/1516 – 12 ақпан 1571) – ағылшын дипломаты және саясаткері, Францияда және кейін Шотландияда елші болды. Ол Англияның Елизавета I мен Шотландия королевасы Мэри арасындағы қарым-қатынаста маңызды рөл атқарды.
Sir Nicholas Throckmorton (or Throgmorton; c. 1515/151612 February 1571) was an English diplomat and politician, who was an ambassador to France and later Scotland, and played a key role in the relationship between Elizabeth I of England and Mary, Queen of Scots.
Алғашқы жылдар
Николас Трокмортон Уорвикширдегі Алчестер маңындағы Коутон Корттан сэр Джордж Трокмортон мен Николас Вокс, Харроуденнің 1-ші бароны Вокс және Элизабет Фитцхью, бұрынғы леди Паррдың қызы Кэтриннің сегіз ұлының төртіншісі болды. Николай, қаскөй Франсис Трокмортонның туысы еді. Ол Парр отбасының мүшелерінің үйлерінде, соның ішінде Генрих VIII-нің соңғы патшайымы Екатерина Паррдың үйінде өсті. Ол жесір патшайым мен оның жаңа күйеуі Томас Сеймур, Суделидің 1-ші бароны Сеймурдің үйінде қызмет еткен кезде жас леди Елизаветамен танысты және жақын серігіне айналды. Жастық шағында ол протестанттық реформацияға да ынталы болды. 1549 жылы Лорд Томас Сеймурдың өлім жазасынан кейін және сол жылы Сомерсет протекторының құлауынан соң, Трокмортон осы оқиғалардан алшақтауға тырысты және ақырында Джон Дадлидің, 1-ші Нортумберленд герцогының және жас король Эдуард VI-ның сенімді адамының шеңберіне кірді. Ол 1545 жылдан 1567 жылға дейін парламентте отырды, бастапқыда Малдон округінен, содан кейін 1547 жылдан бастап Девиздер округінен (бұрын оның ағасы Клемент Трокмортон басқарған орын). Эдуард VI тұсында ол регенттердің жоғары құрметіне бөенді. 1547 жылы Шотландияға жасалған жорық кезінде Пинки Клеу шайқасына қатысты. 1551 жылы ол рыцарь атағын алды, бұл атаққа көптеген жеңілдіктер, соның ішінде жерлер берілді, осылайша оның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз етті. 1549 жылдан 1552 жылға дейін Тауэр монетаханасының қазынашысының орынбасары қызметін атқарды. 1553 жылдың наурыз айында Нортгемптоншир графтығының рыцары болып сайланды, содан кейін Олд Сарум (1553 жылдың қарашасы, ол кезде ол тоқыраған қалашық болған), Лайм Регис (1559) және Тависток (1563) округтерінен депутат болып сайланды.
Nicholas Throckmorton was the fourth of eight sons of Sir George Throckmorton of Coughton Court, near Alcester in Warwickshire and Katherine, daughter of Nicholas Vaux, 1st Baron Vaux of Harrowden and Elizabeth FitzHugh, the former Lady Parr. Nicholas was an uncle of the conspirator Francis Throckmorton. He was brought up in the households of members of the Parr family, including that of his cousin Catherine Parr, the last queen consort of Henry VIII. He became acquainted with young Lady Elizabeth when he was serving in the household of the dowager queen and her new husband Thomas Seymour, 1st Baron Seymour of Sudeley and became a close confidant. In his youth, he also became favourable to the Protestant Reformation. After the execution of Lord Thomas Seymour in 1549 and the downfall of Protector Somerset later in the year, Throckmorton managed to distance himself from those affairs and eventually became part of the circle of John Dudley, 1st Duke of Northumberland and confidant of the young king Edward VI. He sat in Parliament from 1545 to 1567, initially as the member for Maldon and then from 1547 for Devizes (a seat previously held by his brother Clement Throckmorton). During the reign of Edward VI, he was in high favour with the regents. In 1547, he was present at the Battle of Pinkie Cleugh during the invasion of Scotland. He was knighted in 1551, and the title included numerous benefits, including land grants, that gave him financial security. He held the post of under treasurer at the Tower mint from 1549 to 1552. In March 1553, he was elected knight of the shire for Northamptonshire and then MP for Old Sarum (November 1553, which by then was already a rotten borough), Lyme Regis (1559) and Tavistock (1563).
Тюдорлар мұрагерлік әулеті
1553 жылы Эдуард VI қайтыс болғаннан кейін Леди Джейн Грейді таққа отырғызуға жасалған қысқа әрекет кезінде Трокмортон оны және королева Мэри I-ді қолдағандармен байланыста болуға тырысты. Көбінесе ол соңғысын қолдауға көшті. Бірақ 1554 жылдың қаңтар айында ол Уайттың бүлігіне қатысқан деген күдікке ілігіп, тұтқындалды. Кейінгі тарихшылар оның протестант болғандықтан немесе корольдік сарайда испандықтардың ықпалының күшейгеніне алаңдағандықтан, осы оқиғаға қатысқан болуы мүмкін деп болжайды. Трокмортон 1554 жылдың 17 сәуірінде Гилдхоллда сотқа тартылды. Ол Саймон Лоу, сондай-ақ Файфилд есімді қазылар алқасын өзінің кінәсіз екеніне көндіруге тырысты, бірақ судьялар оған ашық жаулық танытты. Олардың арасында королева Мэриге жақсы әсер қалдыруға тырысқан сэр Роджер Чолмели де болды. Үкім нәтижесінде сот алқа мүшелеріне айыппұл салынды, түрмеге қамалды, ал Трокмортон Тауэрге жіберілді. Келесі жылы босатылғаннан кейін ол Францияға қашып кетті. Оны қайтадан сотқа беруді қалағандар болғанымен, ол 1557 жылы кешірілді және королева Мэридің қызметіне алынды.
During the short lived attempt to place Lady Jane Grey on the throne after the death of Edward VI in 1553, Throckmorton tried to keep contact with both supporters of both her and Queen Mary I. Eventually, he began to support the latter. However, in January 1554, he was suspected of complicity in Wyatt's Rebellion and arrested. Later historians have suspected he was at least involved, either because of his Protestantism or due to his dismay at the growing Spanish influence in the court. Throckmorton was brought to trial at the Guildhall on 17 April 1554. He managed to convince the jury, which included Simon Lowe alias Fyfield, of his innocence, although the judges were openly hostile to him. They included Sir Roger Cholmeley, who was trying to impress Queen Mary. As a result of the verdict, the court fined and imprisoned the jury and sent Throckmorton to the Tower. When he was released the next year, he fled to exile in France. Though people wanted to put him on trial again, he was pardoned in 1557, and was employed by Queen Mary.
Франция елшісі
1558 жылғы қарашада Елизавета таққа отырғаннан кейін, Трокмортон оның жеке таныстығының арқасында жылдам дамып, ықпалды болды. Ол үкімет құру мәселесінде оған кеңес берді, оның бір бөлігін ол орындады. 1559 жылдың мамырынан 1564 жылдың сәуіріне дейін ол Францияда елші болып қызмет етті. 1564 жылы ол өмір бойына Англияның бас батлері және қазына палатасының сақшысы болып тағайындалды. Ол патшайымға кеңестермен хаттар мен елшілер жіберіп отырды, және патшайым оның кеңестерін көбінесе қабылдады. Трокмортон Елизаветаның үкіметте орталық және белсенді рөл атқаратынын мойындады, және 1560 жылдың тамызында Англия мен Шотландия арасындағы бейбітшілік "Сіздің мәртебеңіздің тәртібіне және басшылығына тікелей байланысты" деп Елизаветаға жазды. Франциядағы осы жылдары Трокмортон Шотландия королевасы Мэримен танысты. Ол оның Франциядан Шотландияға оралуына қатысты саяхат жоспарлары бойынша Англия сарайымен келіссөздер жүргізді. Реформацияны қолдағанмен, ол оның жақын досы болды, оған көмектесуге және жеке қызмет көрсетуге дайын тұрды. Трокмортон екі королеваның кездесуін ұйымдастыруға көп күш жұмсады, бірақ ол ешқашан өтпеді. Ол шотландтық Мэридің "үлкен күміс тостағандары мен басқа да зергерлік бұйымдары" сыйлағаны үшін осылай істеген деген қауесет тарады. Франциядағы елші ретінде Трокмортон Елизаветаны гугеноттарға көмектесуге шақырды және дін соғысына жасырын түрде қатысты. 1559 жылдың қазанында Трокмортон Англиядағы ауырған әйеліне бару үшін қызметтен демалыс алды. Генри Киллигрю оның орынбасары болып тағайындалды. 1560 жылы Францияға оралғанда, Гиз герцогы Франциск, католиктердің жетекшісі, оны ұнатпайтын тұлға ретінде тұтқынға алды. Гиз Трокмортонның Амбуаз көтерілісіне, гугеноттардың құйрық тікеніне қатысқан деп сенді. Трокмортон кейіннен өліп қалудан қорқып, босатылып, елші лауазымын сақтап қалғанын айтты. 1562 жылы Францияда діни зорлық-зомбылық күшейген кезде, Трокмортон Екатерина де Медичидің аралықтасу әрекеттерін қолдауды қалады. Кейіннен, 1562 жылы, Конде принці, гугенот жетекшісі, сәуір айында Ньюхейвенді (қазіргі Ле-Хавр) басып алғанда, Трокмортон патшайымды гугеноттарға әскери көмек жіберуге көндірді, бұл кейіннен Ньюхейвен экспедициясы деп аталды. 1562 жылдың қазанында ағылшын әскерлері Гаврде гарнизон құрды, бірақ көп ұзамай гугеноттармен келіспей, келіссөздерден кейін гугеноттар ағылшындарға қарсы шықты. Олар оба ауруынан кейін келесі жылы капитуляциялауға мәжбүр болды. Алайда Екатерина де Медичи Трокмортонның жоспарларына күдікпен қарады, сондықтан Елизавета оны 1563 жылы онымен келіссөз жүргізуге жібергенде, үй қамауына алды. Елизавета Сэр Томас Смитти оның босатылуы үшін келіссөздер жүргізуге жіберді. Екі адам бір-бірін ұнатпай, бір кезде төбелес тудыруға жақын болды, бірақ Трокмортон ақырында 1564 жылы босатылды.
After Elizabeth's accession in November 1558, Throckmorton rose rapidly into favour because of his personal acquaintance with her. He sent her advice on the formation of her government, some of which she followed and from May 1559 to April 1564, he was ambassador to France. He was appointed both Chief Butler of England and Chamberlain of the Exchequer in 1564 for life. He continued to send letters and messengers with advice to the Queen and she often took his advice. Throckmorton acknowledged that Elizabeth had a central and active role in government, and in August 1560 he wrote to Elizabeth that peace between England and Scotland "dothe cheffely depend uppon your majesties order & conducte". During these years in France, Throckmorton became acquainted with Mary, Queen of Scots. He conducted the negotiations with the English court regarding her travel arrangements when she decided to return to Scotland from France. Though he supported the Reformation, he became her close friend, willing to assist her and do her personal favours. It was said that Throckmorton had worked hard to organise a meeting between the two queens, which never took place. According to rumour, he had been motivated by rewards of "great silver pots and other plate" given to him by Mary, Queen of Scots. As an ambassador to France, Throckmorton encouraged Elizabeth to aid the Huguenots, and he surreptitiously took a part in the war of religion. Throckmorton was allowed leave from his duties in October 1559 to visit his sick wife in England. Henry Killigrew was left as his deputy. When Throckmorton returned to France in 1560, the Roman Catholic leader Francis, Duke of Guise imprisoned him as a persona non grata. Guise was convinced that Throckmorton had been involved with the Tumult of Amboise, a Huguenot plot. Throckmorton later remarked that he was afraid he would be killed, but he was released and retained his post as an ambassador. In 1562, when religious violence began to intensify in France, Throckmorton wanted to support the mediation efforts of Catherine de' Medici. Later in 1562, when the Huguenot Prince of Condé had taken over Newhaven (modern day Le Havre) in April, Throckmorton convinced the Queen to send military aid to the Huguenots in what was later called the Newhaven expedition. English troops garrisoned Le Havre in October 1562, but soon fell afoul of the Huguenots and, after the negotiations, the Huguenots turned against the English. After an outbreak of plague, they had to surrender the next year. Catherine de' Medici was suspicious of Throckmorton's schemes, however, and when Elizabeth sent him to negotiate with her in 1563, she placed him under house arrest. Elizabeth sent Sir Thomas Smith to negotiate his release. The two men soon began to dislike each other and in one stage almost came to blows, but Throckmorton was eventually released in 1564.
Шотландияның патшайымы Мэриге елші
Англияға қайтып келгеннен кейін, 1565 жылдың мамыр айында патшайым оны Шотландияға елші ретінде жіберді. Оның міндеті – Мэри мен Дарнлидің үйленуіне кедері келтіру еді. 15 мамыр 1565 жылы ол Стирлинг қаласына келді, онда Дарнли мен оның жақтастарына жаңа титулдар беру рәсімі өтіп жатты. Бастапқыда оған қамалға кіруге рұқсат берілмеді, бірақ содан кейін Мэри онымен сөйлесуге келісті. Неке 16 шілдеде Эдинбургте қиылды. Дарнли өлтірілгеннен кейін, 1567 жылдың маусымында Елизавета Трокмортонды Шотландияға жіберді. Шотланд лордтары көтеріліс жасап, Мэриді Карберри Хиллде тұтқынға алды, ал Елизавета лордтардың Мэриді билігіне қайтаруын қалады. Трокмортонның өзі Елизаветаның лордтарды қолдауын ұсынған еді. Мэри Лохлевен қамалында ұсталды және Трокмортонға оны көруге рұқсат берілмеді. 1567 жылдың 25 шілдесінде Летингтоннан Уильям Мэтлэнд Трокмортонға келді. Елизаветаның тапсырмасы бойынша Трокмортон Летингтоннан Мэриді таққа қайтару жоспары бар ма деп сұрады. Егер солай болса, Елизавета Дарнлидің өлтірілуін тергеуге көмектесуге және ханзада Джеймсті сақтауға уәде берді. Трокмортон Летингтонның жеке жауабын жазды, онда ағылшынның араласуы осы уақытта тиімді болмайтыны және тіпті зиян келтіруі мүмкін екені айтылды, сондай-ақ Трокмортонға Мэримен кездесуге рұқсат берілмейтіні де ескерілді; «Сіз білгеннен артық білуге мүмкіндік аласыздар, мен сізге айтамын, егер сіз патшайымның атынан өз шеберлеріңіздің атынан әрекет етіп, осы топты патшайымды босатуға және сізге оған баруға рұқсат беруге мәжбүр етсеңіз немесе осы мәселелерде қорқыту сөздерін қолдансаңыз, оларды (жеткізудің орнына) жеткізуге тырысып, мен сізге сенемін, сіз патшайымды оның өміріне үлкен қауіп-қатерге тікелей ұшыратасыз: сондықтан оған жақсылық жасаудың қазіргі уақытта басқа жолы жоқ, тек орын беру және жұмсақтық таныту ғана». Елизавета 27 шілдеде 1567 жылы жазған хатында Трокмортонға бұрынғы тапсырмаларын қайталады. Елизавета Трокмортонға лордтар Мэриді Киелі кітапқа қайшы келетін заңдармен биліктен қуғандарын дәлелдеу керектігін айтты, сонымен қатар Пауылдың римдіктерге жазған хатына сілтеме жасады. Елизавета көтерілісші лордтарға қаржылық көмек жібермейтінін еске салды, себебі олар Франциямен Ескі Одақты жаңарту қаупі бар еді. Трокмортон ханзада Джеймстің тағына отыруына қатысып, көтеріліске қолдау немесе растау белгісін бермеуі керек еді. Трокмортон өзінің көмекшісі Генри Миддлморды таққа отыру рәсіміне жіберді. Трокмортон өзінің кеңесіне қарсы әрекет етті және патшайымы мен сэр Уильям Сесилден қарама-қайшы тапсырмалар алды. Шотланд лордтары оны Мэридің досы және Елизаветаның мұрагері болу құқығын қолдаушы ретінде білгендіктен, оны құнақ ретінде қабылдауға ынтақтанбады. Елизаветаның кейбір хабарлары да лордтарды ренжітті. Трокмортон Шотланд лордтарына тапсырмаларын көрсеткені үшін тамыз айында қайта шақырылды, бұл Елизаветаны ашуландырды. 1569 жылы Трокмортон Норфолк герцогының Мэриге қатысты құпия жоспарына қатысы бар деп күдіктелді және Уиндзорда уақытша қамалды. Трокмортон Норфолктің идеясы патшайымның қалауына сай келеді деп жаңылысқан болуы мүмкін. Ол сотқа тартылмады, бірақ содан кейін патшайымның сенімін қайтара алмады. Трокмортон 1571 жылдың 12 ақпанында қайтыс болды. Ол Лондонның Лиденхолл көшесіндегі Сент-Катрин Кри шіркеуіне жерленген.
After Throckmorton's return to England, the Queen sent him as an ambassador to Scotland in May 1565. His mission was to prevent the marriage of Queen Mary and Darnley. He went to Stirling Castle on 15 May 1565 where ceremonies were being held to grant Darnley and his followers new titles. At first, he was refused entry to the castle, then Mary agreed to speak with him. The marriage went ahead in Edinburgh on 16 July. After the murder of Darnley, Elizabeth sent Throckmorton to Scotland in June 1567. The Scottish lords had rebelled and captured Mary at Carberry Hill, and Elizabeth wished the lords to restore Mary to her authority. Throckmorton himself had recommended that Elizabeth should support the lords. Mary was held at Lochleven Castle and Throckmorton was not allowed to see her. On 25 July 1567, William Maitland of Lethington came to see Throckmorton. As instructed by Elizabeth, Throckmorton asked Lethington if the plan was to restore Mary to the throne. If so, Elizabeth promised to help prosecute Darnley's murder and preserve Prince James. Throckmorton recorded Lethington's personal answer, which outlined that English interference was not welcome at this time, and might even be counterproductive, and Throckmorton would not be allowed to see Mary;Being in place to knowe more than you can knowe, I saye unto yowe , in case you doe on the Quenes majesties behalf your mestris, presse this company to enlarge the Quene my soveraigne, and to suffer you to goe unto her, or doe use any thretnynge speache in those matters, the rather to compasse them (rather than achieve them), I assure you, you wyll put the Quene my soveraigne in greate jeopardye of her lyffe: and therefore there is none other waye for the present to do her good but to give place and use mildness. Elizabeth repeated her instructions to Throckmorton by letter on 27 July 1567. Elizabeth told Throckmorton he should argue that the lords had deposed Mary against scriptural law, citing Paul's letter to the Romans. Elizabeth noted that as she planned not to send financial aid to the rebel lords, there was a risk they might renew the Auld Alliance with France. Throckmorton was not to give a signal of approval or confirmation to the rebellion by attending the coronation of the infant Prince James as ambassador. Throckmorton sent his junior assistant Henry Middlemore to the coronation instead of going himself. Throckmorton was working against his own advice and had contradictory orders from both his Queen and Sir William Cecil. The Scottish lords knew him as a friend of Mary and as a supporter of her claim to be a successor to Elizabeth, so he was an unwelcome guest. Some of Elizabeth's messages also offended the lords. Throckmorton was recalled in August after he offended Elizabeth by showing his instructions to the Scottish lords. In 1569, Throckmorton was suspected of involvement in the Duke of Norfolk's conspiracy in favour of Mary, and was imprisoned for a time at Windsor. Throckmorton may have erroneously believed Norfolk's idea would suit the wishes of the Queen. He was not put on trial, but did not regain the Queen's confidence afterwards. Throckmorton died on 12 February 1571. He is buried in St Katharine Cree parish church, Leadenhall Street, London.
Отбасы және мұра
Трокмортон, Гартер орденінің рыцары болған сер Николас Кэрьюдің қызы Энн Кэрьюге үйленді, оның әйелі Элизабет Брайан еді. Олардың 10 ұлы болды, соның ішінде сер Николас Трокмортон, және үш қызы болды. Олардың қызы Елизавета сер Уолтер Рэлидің әйелі атанды. Оның қайтысынан кейін Анна екінші күйеуі Адриан Стоуксқа тұрмысқа шықты, ол Саффолк герцогинясы Фрэнсис Грейдің бұрынғы аттандырушысы болған. Замандас саяси қайраткерлер Трокмортонды құрметпен қарады. Олардың бірі – Францияда Трокмортонмен бірге жұмыс істеген сер Фрэнсис Уолсингхэм еді. 1560 жылы Уильям Сесил, егер Трокмортон оның орнына келсе, өзі отставкаға кететінін айтты, және олардың үнемі келіспеушіліктеріне қарамастан, оның өлімінен кейін жақсы пікір білдірді. Кейбір замандастары Трокмортонды Роберт Дадлидің көлеңкедегі кеңесшісі деп күдіктенді. Өлген кезде Трокмортон Нортгемптонширдегі Бригсток паркінің сақшысы, Нортгемптонширдегі бейбіт судьясы және Англия мен Уэльстің бас батлері лауазымдарын атқарды. Лондонның Торгмортон көшесі оның құрметіне аталған.
Throckmorton married Anne Carew, daughter of Sir Nicholas Carew, a Knight of the Garter and his wife Elizabeth Bryan, and they had 10 sons including Sir Nicholas Throckmorton and three daughters. Their daughter Elizabeth became the wife of Sir Walter Raleigh. After his death, Anne married Adrian Stokes, the second husband, and former Master of Horse of Frances Grey, Duchess of Suffolk. Contemporary political figures regarded Throckmorton with respect. One of these was Sir Francis Walsingham who had worked with Throckmorton in France. In 1560 William Cecil said he would be prepared to resign if Throckmorton would take his place and spoke well of him after his death, in spite of their constant disagreements. Some contemporaries also suspected Throckmorton was the éminence grise behind Robert Dudley. At the time of his death, Throckmorton held the posts of the keeper of Brigstock Park, Northamptonshire; Justice of the Peace in Northamptonshire; and Chief Butler of England and Wales. London's Throgmorton Street is named after him.