Кіріспе

Феназон (INN және BAN; сондай-ақ феназон, антипирин (USAN), антипирин немесе анальгезин деп те аталады) – ауырсықты басатын, қызуды төмендетуге және қабынуға қарсы әсер ететін препарат. Бұл термин пайда болғанға дейін ашылғанмен, көбінесе стероид емес қабынуға қарсы препарат (НСҚҚ) ретінде жіктеледі. Феназон – ең алғашқы синтетикалық дәрілердің бірі. Ол 1883 жылы патенттелген кезде, нарықтағы жалғыз синтетикалық медициналық химиялық заттар – хлорал гидраты (ұйықтауға көмектесетін препарат, сондай-ақ осы химиялық заттың кемінде бір туындысы), триметиламин және иодол (тетрайодопиррол) – ерте антисептик еді. Феназон – кеңінен қолданылатын алғашқы ауырсық басушы және қызу төмендетуші препараттардың бірі. Бірақ ол біртіндеп фенацетин (кейіннен қауіпсіздік себептерімен қолданудан алынған), аспирин, парацетамол және ибупрофен сияқты қазіргі заманғы НСҚҚ сияқты басқа препараттармен алмастырылды. Дегенмен, ол әлі де бірнеше елде рецепт бойынша немесе рецептсіз дәрі ретінде қолжетімді.

Тарих

Людвиг Кнорр 1880 жылдардың басында феназонды, кейін антипирин деп аталған, синтездеген алғашқы адам болды. Ашылудың нақты жылы туралы мәліметтер әртүрлі, бірақ Кнорр бұл химиялық затты 1883 жылы патенттеген. Феназонның жартылай шығарылу кезеңі шамамен 12 сағатты құрайды.

Дайындық

Феназон фенилгидразин мен этилацетоацетаттың негіздік ортада конденсациялануы және нәтижедегі 1-фенил-3-метилпиразолон аралық қосылысының диметилсульфат немесе метилйодпен метилдеу арқылы синтезделеді. Ол ине тәрізді кристалдар түзеді, олар калий перманганатымен тотығып, пиридазин тетракарбон қышқылына айналады.

Зерттеу

Феназон көбінесе басқа дәрілердің немесе аурулардың бауырдағы дәрілерді метаболизмдейтін ферменттерге тигізетін әсерін анықтау үшін қолданылады.