Австралиядағы грек диаспорасы: тарих, мәдениет және экономикалық байланыстар
Greek Australians
Австралиядағы гректер: тарих, мәдениет, экономикалық байланыстар. 88% грек тілінде сөйлейді, дін – православие. Грек-австралиялық қарым-қатынастар мен инвестициялар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Грекияда туған немесе грек тегі бар австралиялықтар
Australians born in Greece or with Greek ancestry
Грек австралиялықтарының 88%-ы грек тілінде сөйлейді және 91%-ы христиан дінін ұстанады, сонымен қатар грек православие шіркеуінің мүшелері. Австралия мен Грекияның тарихи байланыстары мен грек австралиялықтарының Австралия қоғамына қосқан зор үлесі негізінде тығыз екіжақты қарым-қатынастары бар. 2019 жылы Австралиядан Грекияға көрсетілген қызметтердің экспорты 92 миллион долларға бағаланды, ал Грекиядан импортталған қызметтердің құны 750 миллион долларды құрады. 2019 жылы Грекиядағы Австралияның инвестициясы 481 миллион долларды құрады, ал Грекиядан Австралияға инвестиция 192 миллион долларды құрады.
88% of Greek Australians speak Greek and 91% are Christians and members of the Greek Orthodox Church. Australia and Greece have a close bilateral relationship based on historical ties and the rich contribution of Greek Australians to Australian society. In 2019, the export of Australian services to Greece was valued at $92 million, while services imports from Greece totalled $750 million. Australia's stock of investment in Greece in 2019 totalled $481 million, while investment in Australia from Greece was $192 million.
Ертедегі грек иммиграциясы
Австралияға гректердің қоныс аударуы 19 ғасырдың басында, отарлық кезеңде басталды. Алғашқы гректер 1829 жылы келді. Бұл жеті теңізші болды, олар британдық теңіз сотында қарақшылық жасағаны үшін айыпталып, Жаңа Оңтүстік Уэльске жер аударылуға үкім шығарылды. Кейіннен олар кешірілгенмен, жеті гректің екеуі елде қалып, қоныстанды. Олардың біреуі Жаңа Оңтүстік Уэльстің оңтүстігіндегі Монаро жазығында, екіншісі Сиднейдің жанындағы Пиктон қаласында қоныстанды. Олардың есімдері – Гикас Булгарис, Джиггер Булгари және Андонис Манолис. Джиггер Булгари ирланд әйеліне үйленді, олардың көп балалары болды. Джиггер Ниммитабель пионерлер зиратына жерленді. 2000 жыл шамасында Канберраның Эллиндік клубы оның қабіріне ескерткіш тақта орнатты. Андонис Манолистің қабірі Миттагонгтың ескі зиратында орналасқан. Австралияға алғашқы болып еркін көшіп келген грек әйелі – Катерина Джорджия Плесос (1809–1907) болды, ол 1835 жылы күйеуі, майор Джеймс Краммермен бірге Сиднейге келді. Олар 1827 жылы Каламос аралында үйленді, онда аралдың коменданты Краммер грек тәуелсіздік соғысынан келген жас босқынмен танысты. Жастығында ол Лорд Байронмен сөйлескен соңғы адамдардың бірі болуы мүмкін. Олар Сиднейде, Ньюкаслде және Порт-Маккуарде тұрды. Олардың 11 баласы болды. Еркін грек көшіп келушілерінің бірінші толқыны 1850 жылдары басталды және 19 ғасырдың соңына дейін, елде алтынның жақында табылуына байланысты жалғасты.
Greek immigration to Australia began in the early colonial period in the 19th century. The first known Greeks arrived in 1829. These Greeks were seven sailors, convicted of piracy by a British naval court, and were sentenced to transportation to New South Wales. Though they were eventually pardoned, two of those seven Greeks stayed and settled in the country. One settled on the Monaro Plains in Southern New South Wales and one at Picton near Sydney. Their names were Ghikas Bulgaris known as Jigger Bulgari, and Andonis Manolis. Jigger Bulgari married an Irish woman, and they had many children. Jigger was buried at Nimmitabel Pioneer Cemetery. The Hellenic Club of Canberra laid a commemorative marble plaque over his resting place around 2000. Andonis Manolis' grave is in the old cemetery at Mittagong. The first known free Greek migrant to Australia was Katerina Georgia Plessos (1809–1907), who arrived in Sydney with her husband Major James Crummer in 1835. They married in 1827 on the island of Kalamos where Crummer, the island's commandant, met the young refugee from the Greek independence wars. In her youth, she must have been one of the last living people to speak to Lord Byron. They lived in Sydney, Newcastle and Port Macquarie. They had 11 children. The first wave of free Hellenic migrants commenced in the 1850s, and continued through the end of the 19th century, prompted in part by the recent discovery of gold in the country.
ХХ ғасырдағы грек иммиграциясы
XIX ғасырдың соңғы онжылдығынан бастап Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Австралияға көшіп келген гректердің саны үздіксіз өсті, және осы кезеңде Мельбурн мен Сиднейде грек қауымдастықтары тиянақты түрде қалыптасты. Грек тіліндегі баспасөз Австралияда туды, ал 1913 жылы Мельбурнда жарық көрген «Afstralia» атты алғашқы грек апталық газеті жарияланды. Анна Периволарис 1920 жылдары Сиднейде грек мәдениетін дамытуда жетекші рөл атқарды, кейін Пертте грек тіліндегі үйірме ұйымдастыру үшін шақырылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, әсіресе грек аралдарынан келген көптеген гректер Австралияда тұрды, бұл қауымдастықтың 1916 жылы «құпия санақта» қатаң бақылауға алуына және санаққа түсірілуіне себеп болды, себебі Грекия соғыстың бастапқы кезеңінде бейтараптық саясатын ұстанды. Кейін гректер Грекияның эмиграциядағы үкіметіне қаржы жинады. Қарама-қарсылығы, Түркияның 1974 жылы Кипрге басып кіруі және нәсілдік тазалау науқанынан кейін Австралиядағы грек-кипрлік қауымдастығының саны екі есеге артты.
From the last decade of the 19th century until World War I, the number of Greeks immigrating to Australia increased steadily and Hellenic communities were reasonably well established in Melbourne and Sydney at this time. The Greek language press began in Australia and in 1913, Australia had the first Greek weekly newspaper called Afstralia that was published in Melbourne. Anna Perivolaris was a leading organiser of Greek culture in Sydney in the 1920s until she was head hunted to organise a Greek after school club in Perth. There was a significant population of Greeks in Australia during World War I, especially from the Greek islands, which led to the community being heavily monitored and counted in a 'secret census' in 1916, due to questions of Greek loyalty as Greece was initially neutral during the war. Later the Greeks were raising money for the Greek Government in exile. By comparison, the Greek Cypriot community in Australia doubled following the Invasion of Cyprus by Turkey following a campaign of ethnic cleansing in 1974.
ХХІ ғасырдағы грек иммиграциясы
2000 жылдан бері Австралияға гректердің көшіп келуі баяулады. Грециядағы экономикалық дағдарыс күшейгенде, грек австралиялықтарының шетелде уақытша тұру мүмкіндіктері шектелді. 2010 жылдардың басында Грециядағы экономикалық дағдарыстың салдарынан, әсіресе жұмыссыздық, Австралияға гректердің көшіп келуі арта түсті. Бұл дағдарысқа дейін Грецияға кеткен көптеген грек австралиялықтарының отанына оралуына және Грециядан келген жаңа адамдардың пайда болуына әкелді. Оларды негізінен Мельбурндағы үлкен грек австралиялық қауым жақсы қарсы алды.
Since the year 2000, Greek immigration to Australia has slowed down. As the economic crisis in Greece grew, the opportunities for temporary resident Greek Australians abroad were limited. In the early 2010s, there has been an increase of Greek immigration flows to Australia due to unemployment, among other issues, because of the economic crisis in Greece. This has led to the return of many Greek Australians which had gone to Greece before the crisis and also the arrival of newcomers from Greece, who have been received by the large Greek Australian community, mainly in Melbourne.
Демография
2021 жылғы санақта 424 750 адам өздерінің грек тегінен екенін (жеке немесе басқа тектің болуымен бірге) көрсетті, бұл Австралия халқының 1,7% құрайды. Австралиядағы ең көп кездесетін 54 этникалық топты зерттеген бір зерттеуде австралиялық гректердің бірінші, екінші және үшінші буындағы өзге барлық этникалық топтарға қарағанда этникалық аралас некелерге (өз этникалық тобынан тыс некелерге) түсу көрсеткіші ең төмен екені анықталды.
At the 2021 census, 424,750 people stated that they had Greek ancestry (whether alone or in combination with another ancestry), comprising 1.7% of the Australian population. One study investigating the 54 most common ethnic groups in Australia found that Greek Australians had the lowest rate of intermarriage (marrying outside their ethnicity) than every other ethnicity in the first, second and third generations.
Дін
2016 жылғы Австралия халық санағына сәйкес, грек тегі бар австралиялықтардың 91,4% христиан дінін ұстанады, олардың көп бөлігі – шығыс православиелік; алайда, католиктер, Ехоба куәгерлері және Пятидесятниктер сияқты басқа христиан дін өкілдері де бар. Осы басқа дін өкілдері грек австралиялықтардың 0,4% құрайды. 5,6% өздерін рухани, секулярлы немесе дінсіз деп санады, ал 2,6% санақтағы дін туралы сұраққа жауап бермеді. Грек австралиялықтарының басым көпшілігі грек православтығын ұстанады. Австралиядағы грек этникалық тобының қалған бөлігі негізінен ағылшын тілін бірінші тіл ретінде қолданады. Көптеген грек австралиялықтары австралиялық грек диалектісінде сөйлейді. Греко-австралиялық – грек тілінің Австралияда пайда болған диалектісі, оны жергілікті диаспора, соның ішінде грек иммигранттары мен грек тегінен туған австралиялықтар қолданады.
According to the 2016 Australian census, 91.4% of Australians with Greek ancestry are Christian, mainly Eastern Orthodox; however, minorities who belong to different Christian denominations like Catholics, Jehovah's Witnesses and Pentecostals also exist. Together, these other denominations make up 0.4% of the Greek Australian population. 5.6% identified as spiritual, secular or irreligious, and 2.6% did not answer the census question on religion. Greek Australians are predominantly Greek Orthodox. The remainder of the ethnic Greek population in Australia mainly use English as their first language. Most Greek Australians speak the Greco Australian dialect. Greco Australian is an Australian based dialect of Greek that is spoken by the local disapora, including by both Greek immigrants and Australians of Greek descent.
Медиа
Грек тіліндегі баспасөз 1913 жылы Австралияда алғашқы грек апталық газетінің Мельбурнда жарық көрген кезден басталды. Оңтүстік Австралиядағы жергілікті грек қауымы 1914 жыл шамасында Okeanis (Океания) атты, қысқа ғұмырлы газет шығарды, кейін ол Сиднейге көшті. 16 қараша 1926 жылы Джордж Марселлос және Джон Стилсон Panellenios Keryx (Panhellenic Herald немесе The Greek Herald) деген атпен үлкен форматтағы газет шығарды, ол Австралиядағы екінші ұлттық грек газетіне айналды. 1935 және 1936 жылдары үшінші газет, Pharos (Маяк) жарық көрді, ал 1960 жылдардың соңында бірнеше қысқа мерзімді газеттер шығарылды, олардың ең ұзаққа созғаны 1968 жылдың қыркүйегінде құрылған Tachydromos (Пошташы) болды. Көпмәдениетті хабар таратушы SBS (Арнайы хабар тарату қызметі) күн сайын сағат 16:00-ден 18:00-ге дейін грек тілінде радио бағдарламасын эфирге береді. Бағдарлама жаңалықтарды, өзекті мәселелерді, музыканы, сұхбаттарды және тыңдаушылардың сағат 17:30-дан бастап бағдарламаға қосылып, талқыланып жатқан тақырып бойынша өз пікірлерін білдіре алатын тікелей эфир сегментін қамтиды. Сонымен қатар, SBS WorldWatch бағдарламалық блогының бөлігі ретінде әр таңертең грек мемлекеттік телеарнасы ERT-нің Eidiseis жаңалық бағдарламасын да көрсетеді.
The Greek language press began in Australia in 1913 when the first Greek weekly newspaper was published in Melbourne. In South Australia, the local Greek community published a short lived newspaper called Okeanis (Oceania), around 1914 before it moved to Sydney. On 16 November 1926, George Marsellos and John Stilson published a broadsheet under the name Panellenios Keryx (Panhellenic Herald or The Greek Herald), becoming the second national Greek newspaper in Australia. In 1935 and 1936 a third newspaper, Pharos (Lighthouse), was published, and a number of short lived titles were issued in the late 1960s, with the longest of these being Tachydromos (Mailman), founded in September 1968. Multicultural broadcaster SBS (Special Broadcasting Service) airs a Greek language radio program every afternoon from 4 PM to 6 PM. The program features news, current affairs, music, interviews, and a talkback segment, where listeners can dial into the program from 5:30 PM onwards and express their opinion on a topic being focused on. Additionally, SBS also airs Greek public broadcaster ERT's Eidiseis news program every morning as part of their WorldWatch programming block.