Кіріспе

Дороти Маргарет Тангни (Dame Dorothy Margaret Tangney) (13 наурыз 1907 – 3 маусым 1985) – Австралия саясаткері. Ол Австралияның Еңбек партиясының (АЛП) мүшесі болды және 1943 жылдан 1968 жылға дейін Батыс Австралия штатынан сенатор болып сайланды. Сенатқа сайланған алғашқы әйел және Энид Лайонспен бірге федералды парламентке сайланған алғашқы екі әйелдің бірі болды. Тангни Перт қаласында, ирланд тегінен шыққан жұмысшы отбасында дүниеге келген. Ол өмірінің алғашқы жылдарын Батыс Австралияның ауылдық аймақтарында, кейін Фримантльде өткізді. Ол мектеп мұғалімі мамандығын алды және Батыс Австралия университетінде білім алды, онда университет еңбек клубының президенті болды. Мұғалімдер одағы мен қоғамдық ұйымдардың жұмысына белсенді қатысты. Тангни 1943 жылғы федералды сайлауда сенатор болып сайланды, бұған дейін штат және федералды деңгейде бірнеше рет үміткер болған болатын. 1967 жылы сайлауда жеңіліске ұшырағанға дейін төрт рет қайта сайланды, Сенатта шамамен 25 жыл қызмет етті. Сенатта Тангни көптеген комитеттерде жұмыс істеді, әсіресе білім беру және әлеуметтік саясат мәселелеріне қызығушылық танытты. Партиясының құрамындағы жалғыз әйел парламентарий болды.

Ерте өмір

Танни 1907 жылғы 13 наурызда Батыс Австралияның Солтүстік Перт қаласында дүниеге келген. Ересек болғаннан кейін ол 1911 жылы туылғанын айтқан. Ол Эллен (құрмет аты Шанахан) мен Юджин Таннидің тоғыз баласының үшіншісі болды; оның әкесі Ирландияда туған, ал анасы ирланд тегінен шыққан. Оның әкесінің әкесі Оуэн Шанахан ирландиялық республикашыл Джон Бойл О’Райлидің Батыс Австралиядан қашуына көмектескен. Енид Лайонс бірден сайлаудан кейін қызмет ету мерзімін бастады, сонымен бірге Өкілдер палатасына сайланған алғашқы әйел атанды. Танни 1946, 1951, 1955 және 1961 жылдарғы федералды сайлауларда қайта сайланды, әр жолы Батыс Австралиядағы Еңбек партиясының тізімінде бірінші орынды иеленді. 1967 жылғы сайлауда тізімде үшінші орынға түскеннен кейін жеңіліске ұшырады. Оның соңғы өкілеттігі 1968 жылғы 30 маусымда аяқталды, ол Сенатта шамамен 25 жыл қызмет еткеннен кейін. Таннидің қызмет ету мерзімі әйелдердің парламенттік қызметі бойынша рекордтық көрсеткіш болды, 1999 жылы Кэти Салливан, ал әйел сенаторлар арасында – 2022 жылы Мариз Пейн бұл көрсеткішті арттырғанша. Ол сондай-ақ Сенат төрағасы болған алғашқы әйел, 1960 жылдардың басында комитеттердің уақытша төрағасы қызметін атқарды. Оған Австралия Парламентіне қызметтері үшін марапат берілді. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Танни қоғамдық мәселелерде белсенді болып қалып, 1978 жылға дейін Клермонттағы үйінде тұрды, содан кейін ол зейнеткерлер үйіне көшіп барды. 2013 жылы Батыс Австралияның Фримантл қаласындағы Норфолк қонақ үйі Таннидің қабырға мүсінімен безендірілді. Бұл мүсінді португал суретшісі ВИЛС (Александр Фарто) және оның көмекшілері жасаған. 2023 жылғы наурыз айында Канберрадағы Ескі Парламент үйінің бағында Танни мен Дам Энид Лайонның қоладан жасалған екі мүсіні орнатылды. Лис Джонсон жасаған мүсіндер 1943 жылғы қыркүйек айында парламентке алғаш рет кірген жұптың танымал суретінен шабыттандырылды.