Доктор Кто: «Колония в космосе» (1971) – приключения Доктора и Джо Грант на планете Уксариус. Раскрытие обмана корпорации и поиски древнего оружия Судного дня.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Космостағы Колония – британдық ғылыми фантастикалық телесериал «Doctor Who» сериалының сегізінші маусымының төртінші бөлімі, ол алғаш рет 1971 жылдың 10 сәуірінен 15 мамырына дейін BBC1 арнасында аптасына алты бөлімнен көрсетілді. Сериал авторы – Малкольм Хулк, оқиғасы 2472 жылы минералға бай Уксариус адамдар колониясы планетасында өтеді. Сериалда, уақыт саяхатшысы Үшінші Доктор (Джон Пертуи) және оның серігі Джо Грант (Кэти Мэннинг) Уақыт Лордтары тарапынан Уксариусқа жіберіледі, онда олар кен өндіру корпорациясының колонистерге қарсы монстр шабуылдарын жасағанын біледі. Кейіннен, Доктордың сол маусымдағы жауы болған Қожайын (Роджер Дельгадо) планетаның жергілікті тұрғындары жасаған ежелгі соңғы күндік қаруды іздеп келеді.
Colony in Space is the fourth serial of the eighth season of the British science fiction television series Doctor Who, which was first broadcast in six weekly parts on BBC1 from 10 April to 15 May 1971. The serial, written by Malcolm Hulke, is set on the mineral rich human colony world of Uxarieus in 2472. In the serial, the alien time traveller the Third Doctor (Jon Pertwee) and his travelling companion Jo Grant (Katy Manning) are sent by the Time Lords to Uxarieus, where they discover a mining corporation has been faking monster attacks on the colonists. Later, the Master (Roger Delgado), who featured as the Doctor's enemy throughout that season, arrives in search of an ancient doomsday weapon created by the natives of the planet.
Сюжет
Үш уақыт иесі "Ақырет күні қаруына" қатысты құпия файлдардың ұрлануын талқылайды. Олар тек Үшінші Доктордың ғана көмектесе алатынын түсінеді, сондықтан оны 2472 жылы Уксариус планетасына жібереді. Ол жерде ол шаруалықпен айналысып, күнкөріс табуға тырысатын адамдардың аванпостын табады. Олар колонияның губернаторы Роберт Ашпен кездеседі. Сол түні екі колонист жәндіктердің шабуылынан қаза тапты. Доктор тергеу жүргізіп, өлімнің планетаралық кен өндіру корпорациясының оперативтік қызметкерлерінің ісі екенін анықтайды. Олар колонистерді қорқытып, планетадағы сирек минералдарды кенге шығаруды көздейді. Планетаға қатысты күрделі талаптарды қарау үшін Жерден төреші жіберіледі. Бірақ төрешінің орнына, ұрланған құжаттармен Қожайын келеді де, кен компаниясының планетаға құқығы басым деп шешім шығарады. IMC колонияны басып алып, барлық колонистерден планетаны тастап кетуді талап етеді. Қожайын Докторға Уксариус планетасының "примитивтер" деп аталатын жергілікті халқының бұрын дамыған өркениет болғанын айтады. Олар ешқашан қолданылмаған супер қару жасаған, ал Қожайын сол қаруды өзіне алғысы келеді. Доктор Қожайынның қаруды пайдаланып галактиканы билеуге көмектесу ұсынысын қабылдамайды. Ежелгі примитивтердің бірі Докторға өзін-өзі жою механизмін іске қосуды бұйырады, ол солай істейді, ал қала құлап бастайды. Колонистер жасырынған жерлерінен шығып, IMC қызметкерлерін өлтіреді немесе жеңіп алады. Дүрбелеңнің арасында Қожайын қашып кетеді. Шайқас аяқталғаннан кейін Доктор қарудан шыққан радиация егіндерді құртқандығын түсіндіреді. Жер Уксариусқа нақты төреші жіберуге келіседі. Доктор мен Джо ТАРДИС-ке оралып, ЮНИТ штаб-пәтеріне ол кеткеннен кейін бірнеше секундтан соң қайта оралады.
Three Time Lords discuss the theft of confidential files relating to "the Doomsday Weapon." They realise that only the Third Doctor can help them, so he is sent to the desert planet of Uxarieus in the year 2472. There he finds an outpost of human colonists struggling to make a living as farmers. The colony's governor, Robert Ashe, welcomes them. Two colonists die in a reptile attack that night. The Doctor investigates and discovers the deaths are in fact the work of operatives from the Interplanetary Mining Corporation, attempting to scare off the colonists so it can mine the planet for rare minerals. An Adjudicator from Earth is sent for to deal with the complex claims over the planet. The Adjudicator, actually the Master with stolen credentials, rules that the mining company's claim to the planet is stronger. IMC takes over the colony and demands all the colonists leave the planet. The Master tells the Doctor that the native people of Uxarieus, known as the "primitives," were once an advanced civilisation. Before declining, they built a super weapon that was never used and the Master wants this weapon for himself. The Doctor rejects the Master's overture to help him rule the galaxy using the weapon. One of the elder primitives instructs the Doctor to activate the self destruct, which he does, and the city begins to crumble. The colonists now emerge from hiding and kill or overpower the IMC men. Amid the confusion, the Master escapes. With the battle over, the Doctor explains that the radiation from the weapon was what was killing their crops. Earth has agreed to send a real Adjudicator to Uxarieus. The Doctor and Jo return to the TARDIS, returning to UNIT Headquarters mere seconds after it left.
Өндіріс
Сценарий редакторы Терренс Дикс Доктордың Жерде тұтқындалғаны туралы бастапқы идеяны ұнатпайтынын және осы жоспарды одан құтыла алатынын сезінген кезде өзгертуге ниеттенгенін жиі айтқан. Ол DVD деректі фильміндегі сұхбатында (Inferno шығарылымы) Малкольм Хулк өзіне ескерткенін еске алады, бұл форматтағы оқиғалар тек екі түрге ғана шектелген: шетелдік басқыншылық және ақылсыз ғалым. Сюзан Джеймсон бастапқыда Майкл Э. Брайанттың Морган рөліне таңдаған актрисасы болған. Бірақ, ол Тони Каунтермен ауыстырылды, себебі BBC драмалық сериалдар бөлімінің басшысы араласып, бұл рөлді әйелге ойнауға лайықсыз деп шешті. Дегенмен, Джеймсонға толық төлем жасалды.
Script editor Terrance Dicks has frequently stated that he disliked the original premise of the Doctor being trapped on Earth, and had meant to subvert this plan as soon as he felt he could get away with it. He recalls in a DVD documentary interview (on the Inferno release) having had it pointed out to him by Malcolm Hulke that the format limited the stories to merely two types: alien invasion and mad scientist. Susan Jameson was originally cast as Morgan by Michael E. Briant. However, she was replaced by Tony Caunter when the BBC's Head of Drama Serials made an intervention and decided the role was inappropriate for a woman to perform. Jameson was nevertheless paid in full.
Тақырыптар мен талдау
Бұл оқиға әлеуметтік сын ретінде жұмыс істейді, осы жағдайда отаршылдықтың қауптері туралы. Ұлыбритания Коммунистік партиясының бұрынғы мүшесі Малкольм Хулк жазған оқиға, "ашкөздікке берілген отарлаушылар мен ашкөз ИМК" арқасында "белгілі солшыл" деп сипатталған. "The Space Pirates" (1969) сияқты, бұл оқиғаны ғарыштағы вестерн ретінде қарастыруға болады, онда отарлаушылар ковбойлар сияқты мылтықтарды қолданады, ал Примитивтер үндістерге ұқсас рөлде сүңгілерді пайдаланады. "The Television Companion" (1998) кітабында Дэвид Хоу және Стивен Джеймс Уокер фанзиннен жағымды пікірлерді жариялады, бірақ "оқиғаның өзі жаңарып тұрса және қызықты идеялар мен жақсы сомдалған кейіпкерлер болса да, визуалды тартымдылық пен драмалық оқиғалар жетіспейді, сондықтан ол жай және өмірсіз болып көрінеді" деп түсіндірді. Олар Уксариус цивилизациясының кемшіліктері бар екенін сезінді, ал ең қызықты сәт – Қожайынның ашылуы болды, бірақ ол бірінші бөлімнің басында-ақ болжаған болатын. 2009 жылы Radio Times журналының рецензенты Патрик Малкерн оқиғаны "алты апталық кезеңде оқиғаға толы, жылдам дамыған драма" деп сипаттады, оны бірден көру "қорытуға қиын" етті. Ол құрылымын, ортасында шаршамауына мүмкіндік беретінін, сондай-ақ қосалқы актерлерді және соңғы бөлімдегі Доктор мен Қожайын арасындағы әңгімені мақтады. DVD Talk-тың Джон Синнотт "Колониядағы ғарыш" оқиғасын бес жұлдыздың үшеуімен бағалады, оны "жақсы оқиға" деп сипаттады, бірақ кемшіліктері артықшылықтарынан басып өтті. Ол алты бөлімдік құрылымның толтыруға және қайталанатын сахналарға мүмкіндік беретінін, бірақ "көптеген қызықты аспектілері" бар екенін атап өтті, мысалы, Уақыт Лордтарының Докторды жіберуі, оқиғаның құрылысы және Пертуи мен Дельгадоның арасындағы химия. 2010 жылы io9 сайтының Чарли Джейн Андерс төртінші бөлімнің соңындағы жағдайды – Қожайынның Докторды атуға шешім қабылдаған сәтін – "Доктор кім" сериалының ең ұлы соңдарының бірі деп атады.
The story functions as social commentary – in this instance, the dangers of colonialism. The story, by former Communist Party of Great Britain member Malcolm Hulke, has been described as "unashamedly left wing", with the pioneering colonists and the greedy IMC. As with The Space Pirates (1969), the story can be seen as a Western in space, with the colonists using rifles like cowboys and the Primitives wielding spears in a similar role to Indians. In The Television Companion (1998), David J. Howe and Stephen James Walker reprinted some positive reviews from fanzines, but commented that "although the story is indeed refreshing in its setting and contains some interesting ideas and well drawn characters, it is distinctly short on visual interest and dramatic incident and consequently comes across as being rather dull and lifeless". They felt that the Uxarieus civilisation was flawed and the most exciting moment was the reveal of the Master, though that had already been telegraphed at the beginning of the first episode. In 2009, Radio Times reviewer Patrick Mulkern described the story as "richly detailed, fast moving drama that rolls out eventfully over a six week period", which made it "indigestible" to watch all at once. He praised the structure, which allowed it to not tire in the middle, as well as the supporting cast and the conversation between the Doctor and the Master in the last episode. DVD Talk's John Sinnott rated Colony in Space three out of five stars, describing it as "a decent adventure" with minuses that outweighed the pluses. He noted that the six episode structure allowed for padding and repeated scenes, but it had "a lot of interesting aspects", such as the Time Lords sending the Doctor, the way the story was constructed, and Pertwee and Delgado's chemistry. In 2010, Charlie Jane Anders of io9 named the cliffhanger to the fourth episode – in which the Master decides to shoot the Doctor – as one of the greatest cliffhangers in Doctor Who.
Баспаға шығарылған
Бұл сериалдың романдық нұсқасын Малкольм Хулк жазды, ол 1974 жылғы сәуірде "Доктор Ху және Қиямет күнінің қаруы" деген атпен жарық көрді. Бұл 1971 жылғы серияның осылай бейімделген тұңғыш туындысы болды; сондықтан Хулк Джо Грантты Доктормен алғаш рет таныстырып, уақыт желісін бұзады, тіпті телеарнада оның танысуы "Аутондардың қатерінде" көрсетілген болатын (бұл кейінірек осы сериалдың романында да көрсетілді). Романның алдында Малкольм Хулктің тағы бір кеңейтілген прологы бар, онда егде жасарған Уақыт Лорды Доктор мен Мастердің арасындағы бәсекелестігін өзінің көмекшісіне баяндайды және Қиямет күні қаруының құжаттары ұрланғанын біледі. Голланд, түрік, жапон және португал тілдеріндегі басылымдар да жарық көрді. Актер Джеффри Биверс оқыған романның толық нұсқасы 2007 жылдың қыркүйек айында BBC Audiobooks компаниясы тарапынан CD-де шығарылды.
A novelisation of this serial, written by Malcolm Hulke, was published by Target Books in April 1974 as Doctor Who and the Doomsday Weapon. This was the first serial of the 1971 series to be so adapted; and so Hulke breaks continuity by having Jo Grant introduced to the Doctor for the first time, even though on television her introduction was in Terror of the Autons (and this would be reflected in the later novelisation of that serial). There is another extensive Malcolm Hulke prologue as an elderly Time Lord describes the Doctor Master rivalry to his assistant and learns of the theft of the Doomsday Weapon files. There have been Dutch, Turkish, Japanese and Portuguese language editions. An unabridged reading of the novelisation by actor Geoffrey Beevers was released on CD in September 2007 by BBC Audiobooks.
Үй медиасы
PAL-таспалар өшірілсе де, NTSC көшірмелері 1983 жылы Канададағы TV Ontario телеканалынан BBC-ге қайтарылды. 2001 жылдың қарашасында бұл оқиға "Уақыт монстры" фильмімен бірге "Уалым" атты VHS жинағында жарық көрді. NTSC-ден PAL-ға көшірілген жаңа бейнетаспалар жасалды, бірақ бұл шығарылымда қалпына келтіру жұмыстары жүргізілген жоқ. Оқиға 2011 жылдың 3 қазанында Ұлыбританияда DVD форматында жарық көрді. Бір дискілік шығарылымда сурет сапасы жақсартылды (қалпына келтірілмеген фрагменттер, 16:9 форматқа кесіліп, сканерленген, олар "жасалу процесі" бөлімінде көрінеді, бұл жасалған жұмыстың көлемін көрсетеді), сондай-ақ VHS және АҚШ-тағы түпнұсқаларда болмаған төрт секундтық материал қосылды, арқасында екі шумақ диалог қалпына келтірілді. DVD-нің қосымша мүмкіндіктеріне аудио-комментарий, мәтіндік түсіндірмелер, алынып тасталған кадрлар және "IMC Needs You" атты ретроспективті деректі фильм кірді, онда актерлер мен түсірілім тобы сериалды жасау процесін еске алады. Бұл оқиға 8-ші маусымның қалған бөлігімен бірге 2021 жылдың 23 ақпанында Blu-ray форматында шығарылды, бұл "Уалымның" 50 жылдығымен сәйкес келеді. Онда қолда бар фильмдер мен бейнематериалдардың жаңадан қалпына келтірілген нұсқасы ұсынылған. 2011 жылғы DVD-дегі эпизодтар қосымша материал ретінде қосылды.
Although the PAL mastertapes had been wiped, NTSC copies were returned to the BBC in 1983 from TV Ontario in Canada. In November 2001, this story was released together with The Time Monster, in a VHS tin box set, entitled The Master. A new transfer was made from the converted NTSC to PAL videotapes but no restoration work was carried out for this release. The story was released on DVD in the UK on 3 October 2011. The single disc release has restored picture quality (unrestored clips, cropped and scanned into 16:9 ratio, can be seen in the "making of" featurette, giving some indication of the amount of work that was done), and contains four seconds which were missing from VHS and US masters of the story, restoring two lines of dialogue. The DVD's special features included an audio commentary, text commentary, out takes and a retrospective documentary entitled "IMC Needs You" in which cast and crew looked back at the making of the serial. This story, along with the rest of Season 8 was released on Blu ray on 23 February 2021, to coincide with the 50th Anniversary of The Master. It features a brand new restoration of the available film and video material. The 2011 DVD release episodes were included as extras.