Кіріспе

Италиялық діни қызметкер және ғалым Антонио Стоппани (24 тамыз 1824 – 1 қаңтар 1891) Кейін Милан Корольдік Техникалық институтында геология профессоры болды және Солтүстік Италияның триасс және лиасс формацияларын зерттеуімен көзге түсті. Стоппани ғылымды насихаттаушы ретінде маңызды рөл атқарды. Оның ең танымал еңбегі – «Il Bel Paese, conversazioni sulle bellezze naturali la geologia e la geografia fisica d'Italia» (1876) («Сұлу ел, Италияның геологиясы мен физикалық географиясының табиғи сұлулығы туралы әңгімелер»), осы еңбек атауынан Эгидио Гальбани «Бель Паезе» ірімшігін атады (ірімшіктің қаптамасында Стоппанидің портреті бейнеленген). Ол 32 дидактикалық, ғылыми әңгіме арқылы, от жанында отырып, табиғи ғылымдардың идеялары мен ұғымдарын 19 ғасырдың орташа оқырманына түсінікті тілмен жеткізеді. Ол өте танымал болғандықтан, 1920 жылға дейін 120 басылымға шығып, мектептерде оқулық ретінде пайдаланылды. Онда геологиялық қызықты деректер мен Италия ландшафтының сұлулығы ерекше аталады. Ол итальяндықтардың «өзіміздің елдің табиғи сұлулығы туралы көбінесе білмейді, бірақ оны «бақ» деп атағанда қуанады» екенін айтты, сондай-ақ ағылшыздар бір нәрсеге ғашық болып, күштерін, эмоцияларын және өмірін таудың шыңына тірі немесе өлі жеткенше жұмсайды деді. Оның табиғат тарихына кіріспесінде «адам табиғаттан ешқашан бөлінуі керек емес, ал табиғат адамнан бөлінуі керек емес» делінген. Стоппани, сол кездегі көптеген дін қызметкерлері-табиғаттанушылар сияқты, конкордизмді қолдады – бұл бағыт Киелі кітаптың ілімдері мен геологиялық дәлелдер арасындағы үйлесімді табуға тырысты. Ол католиктердің ғылымды оқуы және Киелі кітапты сөзбе-сөз түсінудің орнына түсіндіруі керек екенін жақтады. Сондай-ақ ол тауларды Құдайдың даңқын көрсету үшін пайдалануды мақсат тұтқан «католик альпинизмінің» маңызды өкілі болды. Алайда Стоппани Дарвиннің жарияланымдары арқылы Еуропаға келген эволюция идеяларын сынады. Стоппанидің палеонтология мен геология бойынша еңбектері:
Paleontologie Lombarde (1858–1881)
Les Pétrifications d'Ésino, ou Description des fossiles appartenant au dépôt triasique supérieur des environs d'Esino en Lombardie] (1858–1860)
Géologie et paleontologie des conches a Avicula Contorta en Lombardie (1860–1865)
Corso di geologia (3 том, 1871–1873) [ 1-том | 2-том | 3-том ]
Geologia d'Italia
1-том: Descrizione del terreni componenti il suolo d'Italia (1874)
2-том: L'Era Neozoica (1880)
Осы соңғы еңбегінде автор итальян Альптарының мұздықтары мен плейстоцен дәуірінде Италия тарихы туралы мәселелерді талқылады. Оның көптеген коллекциялары Миландағы Табиғат тарихы мұражайында сақталады, оның құрылысына директор ретінде 1882-1891 жылдары жауапты болды. Оның құрметіне Атас жеріндегі Стоппани мұздығы аталды. Стоппани Мария Монтессоридің, білім беру саласындағы еңбектерімен танымал, үлкен ағасы болды; ол Марияның анасы Ренильданың ағасы еді. Италиялық суретші Джованни Баттиста Тодещини (1857–1938) оның немере інісі болды. Тодещини салған Стоппанидің майлы суреті Леккодағы қоғамдық мұражайда сақтаулы.

Антропоцен

1873 жылы Стоппани адамзаттың Жер жүйелеріне күшін арттырып, үлкен әсер ете бастағанын мойындады және антропозой дәуірін атады. Бұл идея, мүмкін, Италияда тұрған Джордж Перкинс Маршқа қатысты, ал оның «Адам мен табиғат» еңбегі 1872 жылы итальян тіліне аударылған еді. Марш 1874 жылы «Адам әрекетінен өзгерген Жер» деген атпен қайта басылған «Адам мен табиғат» кітабында былай деп жазды: «Бұрынғы тарауда мен адамның жер бетіне тигізетін әсерінің, жабайы жануарлардың әсерінен әлдеқайда күшті екенін, тіпті одан мүлдем өзгеше екенін айтқанмын. Көрнекті итальяндық геолог Стоппани менің батылдығымнан асып, адамның әрекетін жаңа, ерекше физикалық элемент ретінде қарастырады. Оның пікірінше, адамның пайда болуы – геологиялық кезеңді құрайды, ол оны антропозой дәуірі деп атайды. Ол былай дейді: «Адамның жаратылуы – табиғатқа жаңа элементтің енуі, бұрынғы кезеңдерге мүлдем белгісіз күштің пайда болуы». Жаңа геологиялық дәуір идеясын 2000 жылы Пол Крутцен мен Юджин Стоермер ұсынды. Кейбіреулер Марш, Стоппани, Тейяр де Шарден және Владимир Вернадскийдің (ноосфера) идеяларын осыған дейінгі дайындық деп қарастырса, енді біреулері Крутцен ұсынған геологиялық дәуірдегі айырмашылықты көрсетіп отыр. Егер бұрын адамның әсері шағын да біртіндеп болса, Крутценнің антропоценінде әсерлер айқын байқалады.