Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық суретші (1815–1882)
British artist (1815–1882)
Хаблот Найт Браун (10 шілде 1815 – 8 шілде 1882) – британдық суретші және иллюстратор. Ол Phiz атты қалам имесімен кеңінен танымал болды және Чарльз Диккенс, Чарльз Левер және Харрисон Эйнсворттың кітаптарына суреттер салған.
Hablot Knight Browne (10 July 1815 – 8 July 1882) was a British artist and illustrator. Well known by his pen name, Phiz, he illustrated books by Charles Dickens, Charles Lever, and Harrison Ainsworth.
Ерте өмір
Хьюгеноттардан тараған Хаблот Найт Браун Англияда, Ламбетте (Лондонның жанында) Кеннингтон-Лейн көшесінде дүниеге келді. Ол Кэтрин мен Уильям Лодер Браунның он бес баласының он төртіншісі болған. Оның өмірбаяуын жазған Валери Браун Лестердің айтуынша, Физ шын мәнінде оның үлкен әпкесі Кейт пен Наполеонның императорлық гвардиясының капитаны Николас Хаблоттың заңсыз ұлы екен. Туған күні туралы нақты мәліметтерге қатысты белгісіздік бар. Валери Браун Лестер, оның ұлы немересі, 10 шілде 1815 жылды көрсетсе, Джон Бьюкенен Браун өзінің "Физ! Диккенс әлемінің суретшісі" кітабында 12 шілде 1815 жылды айтады. Суррей, Англиядағы Ламбет қаласындағы Сент-Мэри шіркеуінде 21 желтоқсан 1815 жылы өткен крещение жазбасында 11 маусым 1815 жыл көрсетілген, сондай-ақ "Британ энциклопедиясының" он бірінші басылымы мен "Ұлттық биографиялық сөздікте" 15 маусым 1815 жыл делінген. Браун отбасының иелігіндегі оның қойылған жерінен алынған бағдарламаның көшірмесінде оның 10 шілде 1815 жылы туғаны жазылған. Ол 7 жасқа келгенде, әкесі Уильям Браун отбасын тастап, атын Бретон деп өзгерткен және ұрланған қаражатпен Филадельфияға қашып, акварель суреттерімен танымал болды. Әйелі Кэтрин Уильям Браунды қайтыс болған деп жариялады. Уильямның әпкесі Энн Лодер Браунның күйеуі Томас Моксон отбасын қаржылық тұрғыдан қолдады. Браун Уильям Финденнің шәкірті болды, оның студиясында ғана көркемдік білімін алды. Алайда, ол гравюра жасауға жарамсыз болды және 1833 жылы Джон Гилпиннің суреті үшін Өнер қоғамынан маңызды жүлде алғаннан кейін, келесі жылы гравюрадан бас тартып, суретші болу мақсатымен басқа көркемдік жұмыстарға кірісті.
Of Huguenot ancestry, Hablot Knight Browne was born in England, in Lambeth (near London) on Kennington Lane. He was the fourteenth of Catherine and William Loder Browne's fifteen children. According to his biographer Valerie Browne Lester, Phiz was in fact the illegitimate son of his putative eldest sister Kate and Captain Nicholas Hablot of Napoleon's Imperial Guard. There is some uncertainty regarding the exact date of birth. 10 July 1815 is the date given by Valerie Browne Lester, his great great granddaughter. John Buchanan Brown in his book Phiz! : Illustrator of Dickens' World says 12 July 1815. The date on his Christening record of 21 December 1815 at St Mary's Church, Lambeth, Surrey, England gives 11 June 1815, as does the Encyclopædia Britannica Eleventh Edition and 15 June 1815 (Dictionary of National Biography). A copy of the programme from his burial service, which is still owned by the Browne family, says he was born 10 July 1815. When he was 7 years old, his father William Browne abandoned the family, changed his name to Breton and sailed with embezzled funds to Philadelphia where he became known for his watercolour paintings. William Browne was then declared dead by his wife Catherine. Thomas Moxon, husband of William's sister Ann Loder Browne, helped to support the family, who were left badly off. Browne was apprenticed to William Finden, an engraver, in whose studio he obtained his only artistic education. However, he was unsuited for engraving, and having during 1833 secured an important prize from the Society of Arts for a drawing of John Gilpin, he abandoned engraving in the following year and began other artistic work, with the ultimate object of becoming a painter.
Мансап
1836 жылдың көктемінде ол Чарльз Диккенспен танысты. Диккенс «Пиквик» клубын суреттеуге суретші іздеп жүрген шақ еді. Браун оның «Үш тақырыпта» атты кішкентай памфлетінің суретшісі болды. 1836 жылдың басынан 1837 жылдың соңына дейін ай сайын шығарылған «Пиквик» клубының алғашқы басылымындағы алғашқы жеті суретті 1836 жылдың сәуір айында өзіне-өзі қол жұмсаған Роберт Сеймур салған. Келесі екі суретті Роберт Уильям Басс жасады. Браун мен Уильям Мейкпис Таккери Диккенстің жұмысын тексеру үшін үлгілерін баспа кеңсесіне әкелді. Романшы Браунды жоғары бағалады. Браунның «Пиквик» үшін салған алғашқы екі суретіне «Немо» деген қолтаңба қойылған, ал үшіншісіне «Физ» деген қолтаңба қойылған, бұл псевдоним болашақта сақталды. Осы есімді неліктен таңдағанын сұрағанда, ол «Немо» есімінен «Физ» есіміне ауысу Диккенстің «Боз» есімімен үйлесімді болу үшін жасалғанын айтты. Физ Сэм Уэллер кейіпкерін Сеймур «Пиквик» клубын дамытқандай графикалық тұрғыдан дамытты. Диккенс пен Физ жақын дос болып, 1838 жылы Николас Никлби кейіпкерінің оқу орны болған Йоркширдегі мектептерді көру үшін бірге сапар шекті. Кейіннен суретшінің жұмысын жеңілдету үшін бірнеше рет бірге сапарға шықты. Физ Диккенстің «Скуерс», «Микоубер», «Гуппи», «Майор Багсток», «Миссис Гэмп», «Том Пинч» және «Дэвид Копперфилд» сияқты кейіпкерлерін суреттеді. Физ Диккенстің он кітабының ішінде ең танымалдары – «Дэвид Копперфилд», «Пиквик» клубы, «Домби және ұлы», «Мартин Чезлвит» және «Қараңғы үй». Браун өмірінің басында және соңында «Панч» журналына көптеген суреттер салған. Ол 1842 жылдың қаңтарынан бастап он сегіз ай бойы қолданылған журналдың мұқабасын жасады. Сондай-ақ «Punch's Pocket Books» журналына да үлес қосты. Диккенске жасаған жұмысынан басқа, Физ Чарльз Ливердің жиырмадан астам романын суреттеді (олардың ішінде «Гарри Лоррекердің жасырын сырлары», «Чарльз О’Мэлли, ирландиялық драгун», «Джек Хинтон, гвардияшы» және «Гвинннің рыцары» кіретін еді). Ол сондай-ақ Харрисон Эйнсворт пен Франк Смедлидің романдарын суреттеді. Эйнсворттың «Мервин Клитро» суретшінің ең жақсы туындыларының бірі саналады. Браунның көптеген жұмыстары мырыштан жасалған пластиналарға түсірілген, себебі олар мыстан жасалған пластиналарға қарағанда көбірек таралымға ие болған. Браун баспагерлердің кейбір гравюраларын тасқа көшіріп, литографиялық көшірмелер түсіргеніне ашуланды. Осыған жол бермеу үшін, ол пластинаға бірнеше сызықтар түсіріп, түс алу үшін машина қолданды; қышқылмен өңделген кезде бұл түс мезотинт әсеріне ұқсас болатын, сол кезде оны тасқа көшіруге болмайтын еді.
In the spring of 1836, he met Charles Dickens. It was at the time when Dickens was looking for someone to illustrate Pickwick. Browne became the illustrator of his little pamphlet Sunday under Three Heads. In the original edition of Pickwick, issued in shilling monthly parts from early in 1836 until the end of 1837, the first seven plates were drawn by Robert Seymour, who committed suicide in April 1836. The next two plates were by Robert William Buss. Browne and William Makepeace Thackeray visited the publishers' office with specimens of their work for Dickens's inspection. The novelist preferred Browne. Browne's first two etched plates for Pickwick were signed "Nemo", but the third was signed "Phiz", a pseudonym which was retained in future. When asked to explain why he chose this name he answered that the change from "Nemo" to "Phiz" was made to harmonize better with Dickens's "Boz". Phiz developed the character Sam Weller graphically just as Seymour had developed Pickwick. Dickens and Phiz became good friends and in 1838 travelled together to Yorkshire to see the schools of which Nicholas Nickleby became the hero. They later made several other journeys together to facilitate the illustrator's work. Other Dickens characters illustrated by Phiz were Squeers, Micawber, Guppy, Major Bagstock, Mrs Gamp, Tom Pinch and David Copperfield. Of the ten books by Dickens which Phiz illustrated, he is most known for David Copperfield, Pickwick, Dombey and Son, Martin Chuzzlewit and Bleak House. Browne made several drawings for Punch in his early days and also towards the end of his life. He designed the wrapper which was used for eighteen months from January 1842. He also contributed to Punch's Pocket Books. In addition to his work for Dickens, Phiz illustrated more than twenty of Charles Lever's novels (among them The Confessions of Harry Lorrequer, Charles O'Malley, the Irish Dragoon, Jack Hinton, the Guardsman and The Knight of Gwynne). He also illustrated Harrison Ainsworth's and Frank Smedley's novels. Mervyn Clitheroe by Ainsworth is one of the most accomplished of the artist's works. Most of Browne's work was etched on steel plates because these yielded a far larger edition than copper. Browne was annoyed at some of his etchings being transferred to stone by the publishers and printed as lithographic reproductions. Partly with the view to prevent this treatment of his work, he employed a machine to rule a series of lines over the plate in order to obtain what appeared to be a tint; when manipulated with acid this tint gave an effect somewhat resembling mezzotint, which at that time it was found practically impossible to transfer to stone.
Өлім
Браун 1867 жылға дейін баспагерлерде үздіксіз жұмыс істеді, содан кейін денсаулығына кедергі келтіретін ауруға шалдықты, ол денесінің бір бөлігін қозғалтпауына себеп болды. Сауыққаннан кейін ол көптеген ағаш кескіндерін жасады. 1878 жылы Корольдік академия оған өмір бойына толыққанды қаржылай көмек тағайындады. Оның денсаулығы біртіндеп нашарлап, 1882 жылдың 8 шілдесінде қайтыс болды.
Browne was in continual employment by publishers until 1867, when he suffered an illness that caused a degree of paralysis. After recovering, he produced many woodcuts. In 1878 he was awarded an annuity by the Royal Academy. His health gradually worsened until he died on 8 July 1882.
Мұра
Оның төрт суреті 2012 жылы Чарльз Диккенстің туғанына 200 жыл толуымен байланысты Корольдік почтасы тарапынан марка ретінде басылды.
Four of his illustrations were issued as stamps by the Royal Mail in 2012 to mark the 200th anniversary of the birth of Charles Dickens.