Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чехиядағы қала, сондай-ақ ұқсас атаулары бар жерлер
Town in the Czech Republic
other places with the similar name
Есеник (; 1947 жылға дейін Фривалдов; Фрайвальдaу, Фривалдов) – Чехияның Оломоуц облысындағы шипажайлы қала. Халық саны шамамен 11 000 адамды құрайды.
Jeseník (; until 1947 Frývaldov ; Freiwaldau, Frywałdów) is a spa town in the Olomouc Region of the Czech Republic. It has about 11,000 inhabitants.
Әкімшілік бөлімдер
Буковице және Детричов ауылдары Есеник қаласының әкімшілік құрамына кіреді.
Villages of Bukovice and Dětřichov are administrative parts of Jeseník.
Этимология
Есеньктің бастапқы атауы Фрейвальдау/Фривальдов болған, ол неміс тіліндегі frei vom Walde сөзінен шыққан, яғни "орманнан бос". Латынша құжаттарда бұл атау алғаш рет Вривальд деп, кейін Вровальд, Вриенвальде және Фрейнвальде деп жазылған. Фривальдовтың чех тіліндегі атауы неміс атауының дыбысталуын бейнелеген транскрипциясы. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қала, атауларында неміс сөздері бар көптеген қалалармен бірге қайта аталды. Оның аты айналасындағы Hrubý Jeseník немесе Jeseníky деп аталатын таулардың құрметіне берілген.
The original name of Jeseník was Freiwaldau/Frývaldov, deriving from German frei vom Walde, meaning "free from the woods". The name first appeared in Latin documents under the name Vriwald and later as Vrowald, Vrienwalde and Freynwalde. The Czech name of Frývaldov was a phonetic transcription of the German name. After World War II, the town was renamed along with many other towns containing German elements in their names. It is named after the surrounding mountains, which are called Hrubý Jeseník or Jeseníky.
География
Есеньк Оломоуцтан шамамен солтүстікке қарай, Чехияның Силезия тарихи аймағында орналасқан. Ол Шығыс Нейсе өзенінің саласы – Бела өзенінің Старич арнасымен қосылған жерде жатыр. Бұл су арналарының аңғары Златогорск жотасына жатады. Қалалық аумақтың оңтүстік бөлігі Hrubý Jeseník тау тізбегінде орналасқан. Солтүстік бөлігі Алтын тауларға дейін созылады. Қалалық аумақтың ең биік нүктесі – Вельке Брадло тауы, биктігі .
Jeseník is located about north of Olomouc, in the historical land of Czech Silesia. It lies at the confluence of the Bělá River, a tributary of the Eastern Neisse, with the Staříč Stream. The valley of these watercourses belongs to the Zlatohorská Highlands. The southern part of the municipal territory is situated in the Hrubý Jeseník mountain range. The northern part extends to the Golden Mountains. The highest point of the municipal territory is the Velké Bradlo mountain with an altitude of .
13 ғасыр
Есеник туралы алғашқы жазбаша мәлімет 1267 жылға дейін жетеді. 1938 жылы Мюнхен келісімінің нәтижесінде Есеник нацистік Германияға өткізілді. Ол Райхсгау Судет аймағының бір бөлігі ретінде басқарылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс басқыншылары қаладағы Stalag VIII B/344 әскери тұтқын лагерінің бірнеше мәжбүрлі еңбек лагерлерін ұйымдастырды. 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыста нацистік Германия жеңілгеннен кейін қала Чехословакияға қайтарылды. 1945 жылы Потсдам келісімі мен Бенеш жарлықтарына сәйкес неміс халқы жер аударылды. 1950 жылы Буковице және Детричов Есеникке қосылды. 1997 жылы Есеник Орталық Еуропадағы су тасқынынан зардап шекті.
The first written mention of Jeseník is from 1267. In 1938, Jeseník was ceded to Nazi Germany as a result of the Munich Agreement. It was administered as a part of Reichsgau Sudetenland. During World War II, the German occupiers operated several forced labour subcamps of the Stalag VIII B/344 prisoner of war camp in the town. The town was restored to Czechoslovakia after the defeat of Nazi Germany in World War II in 1945. The German population was expelled according to the Potsdam Agreement and Beneš Decrees in 1945. In 1950, Bukovice and Dětřichov were joined to Jeseník. In 1997, Jeseník was damaged by the Central European flood.
Экономика
Қала Приссниц медициналық шипажайымен әйгілі. Винченц Приессниц 1822 жылы осы жерде әлемдегі алғашқы гидротерапия институтын ашты. Бүгінде шипажай қаланың солтүстік жағында орналасқан ірі курортқа айналды. Шипажайға Еуропаның барлық жерінен адамдар келеді.
The town is well known for the Priessnitz Medical Spa. Vincenz Priessnitz founded here the world's first hydrotherapy institute in 1822. Today the spa forms large spa resort on the northern outskirts of the town. The spa is visited by people from all over Europe.
Көлік
Шумперк-Крнов темір жолы Жесінік қаласынан өтеді және қаланың жеке станциясы бар.
The Šumperk–Krnov railway line leads through Jeseník along with its own station.