Кіріспе

JP233, бастапқыда Төмен Биіктіктегі Әуеайлақты Шабуыл Жүйесі (LAAAS) деп аталған, британдық кіші бомбаларды жеткізу жүйесі. Ол бірнеше жүз кіші бомбадан тұратын үлкен таратушы қаптардан құралған, олар ұшу-қону жолақтарына шабуыл жасау үшін жасалған.

Жобалау және әзірлеу

Жүйені әзірлеу 1977 жылы Ұлыбританияның Hunting Engineering (қазір INSYS деп белгілі) және АҚШ Әуе күштері арасындағы 50/50 ынтымақтастық бағдарламасы ретінде басталды. АҚШ Әуе күштері бұл қаруды General Dynamics FB 111 шабуылдық ұшақтарымен қолдануды жоспарлаған; алайда, 1982 жылы өсе берген шығындар оларды бағдарламадан шығаруға мәжбүр етті, ал британдықтар Panavia Tornado, SEPECAT Jaguar және Hawker Siddeley Harrier ұшақтарында қолдану мүмкіндігі үшін өздігінен әзірлеуді аяқтады. HB 876 миналары жер бетіне шашырап жатыр, бұл ұшу-қону жолағын жылдам жөндеуді өте қауіпті етеді. Оқ-дәрінің сыртын минаның қабырғаларына жапсырылған серіппелі болат жолақтарынан жасалған "корона" қоршап тұрды. Жерге қонғаннан кейін, кішкентай жарылғыш құрылмысы оқ атып, корона серіппелерін босатады, нәтижесінде мина жер бетінде "түкпілдеп" тұрады, ал оның өздігінен жасалған жарғыш бөлігі тік жоғары қарап тұрады. Минаның цилиндрлі корпусы ойықталған болаттан жасалған және жарылған кезде қол гранатасы сияқты, барлық радиалды бағытта кішкентай болат сынықтарын шашады. Олар белгілі бір интервалдармен немесе қозғалғанда жарылады. Серіппелі болат аяқтарының коронасының үстінде тұрып, олар бульдозердің арақашығына қарай еңкейеді, содан кейін жарылып, жарғыш сынықтарды көлікке қарай атып жібереді. Шындығында, JP233 миссиясының шабуыл фазасында ешқандай шығын болған жоқ. JP233 қаруын тасымалдап ұшып бара жатқан бір ғана ұшақ – Tornado ZA392, қаруды төмен биіктікте жеткізгеннен кейін шамамен 10 миль (16 км) жерге құлады; жаудан оқ атылған жоқ және бұл жерге бақыланатын ұшу оқиғасы деп есептелді. JP233 қолданып жүрген британдық және Сауд Арабиясының Tornado экипаждарын алаңдатқан нәрсе – түнде жарылған оқ-дәрілердің жарығынан ұшақ жарқырап көрінетін. JP233 қолданылуы Персид шығанағы соғысының алты күнінен кейін тоқтатылды, себебі Ирак Әуе күштері ешқандай миссия орындамады. Ұшу экипажы мен ұшақтарға азайтылған тәуекелмен бірдей миссияны орындай алатын қашықтықтан шабуылдайтын қарулардың көбеюімен және британдықтардың Жерге орналастырылған миналар туралы келісімге қосылуымен (Бұл HB 876-ны заңсыз деп жариялайды), JP233 қызметтен алынды. JP233 үлгілері әртүрлі мұражайларда сақталған. Императорлық соғыс мұражайында JP233 әуеайлағына шабуыл жасау және әуеайлақты қорғау жүйесін сынау туралы фильмдер бар, оларды онлайн көруге болады. АҚШ Әуе күштерінің Ұлттық мұражайының "Қышқы соғыс галереясында" Panavia Tornado GR1 ұшағына орнатылған JP233 экспонаты қойылған.