Кіріспе

Әскери атақ

Полковник-комендант – кейбір ағылшын тілді елдердің қарулы күштерінде қолданылатын әскери атақ. Бұл атақ, нақты әскери шен емес, басқа полковниктерге құзыреттілік беретін жоғары шенді полковникті көрсетеді. Бүгінде, мұндай атақ иесі әскери басқару құрылымынан тыс, әскерлерді қолдау сияқты құрметті міндеттерді атқаруы мүмкін.

Ұлыбритания

Британ армиясында полковник-комендант термині кем дегенде Америка Тәуелсіздік соғысына дейін, ол полк командирі офицерін білдірген кезде пайда болды. 1921 жылы армия бригадалық генерал лауазымын жойды және оны полковник-комендант және штабтағы полковник лауазымдарымен алмастырды: полковник-коменданттар бригадаларға, қоймаларға немесе оқу орындарына басшылық етті, ал штабтағы полковниктер әкімшілік лауазымдарды атқарды. Бригадалық генералдар сияқты, екі жаңа лауазым да уақытша болды, иеленуші тағайындамасы аяқталған соң өзінің негізгі шеніне (әдетте полковникке) қайта оралды. Олар 1928 жылдың 1 маусымынан бастап жойылды, орнына бригадир лауазымы енгізілді (бірақ үш «пип» немесе жұлдыз үстіндегі тәж лауазым белгісі бұрынғыдай қалды). Үндістан армиясы да осындай лауазымдарды қолданды. Корольдік теңіз жаяу әскерінде полковник-комендант және полковник пен 2-ші командир лауазымдары 1755 жылға дейін, жаяу әскердің елу ротасы үш дивизияда құрылған кезде пайда болды: әр дивизияда полковник-комендант және полковник пен 2-ші командир болды. 1755 жылдан Наполеон дәуірінің соңына дейін полковник пен 2-ші командир лауазымын әдетте подполковник, полковник немесе генерал-майор атқарды, ал полковник-комендант лауазымын полковник немесе одан жоғары шенді офицер, бірақ сирек толық генерал атқарды. Корольдік теңіз жаяу әскері 1913 жылы полковник-коменданттарына (сол кезде бес адам болған) бригадалық генерал лауазымын берді, ал 1921 жылы одан бас тартты. Армия сияқты, Корольдік теңіз жаяу әскері де 1928 жылы бригадир лауазымын қабылдады, бірақ полковник-комендант және полковник 2-ші командир шендері кем дегенде Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін сақталды. Алайда, 1957 жылы олар жойылды және олардың орнына бригадир (қазір армиядағыдай лауазым емес, шен) және полковник енгізілді. Полковник-комендант атағы қазір әскери корпусқа қатысты құрметті немесе салтанатты атақ ретінде қолданылады. Мысалы, генерал сэр Ричард Даннат Армиялық әуе корпусының полковник-коменданты болды, сонымен қатар Бас штаб бастығы лауазымын атқарды, ал зейнеткерлікке шыққан Армиялық медбикелер қызметінің директоры, бригадир Джейн Ариго және зейнеткерлікке шыққан QARANC офицері, подполковник Кэрол Кеффорд Король Александраның Корольдік армиялық медбикелер корпусының полковник-коменданттары болып табылады.

Канада

Канада Қарулы Күштері полковниктер командирін мүшелерінің қорғаушысы ретінде әрекет ету және тиісті саясат мәселелері бойынша кеңес беру үшін құрметті тағайындама ретінде кеңінен пайдаланады. Резервтік полктерде әдетте құрметті полковник және құрметті подполковник болады, ал Тұрақты әскерде полковник-командир немесе полк полковнигі деген атақ қолданылады. Көптеген бөлімшелерде сондай-ақ бас полковник болады, ол көбінесе Корольдық отбасының мүшесі болып табылады және жиі полк тарихымен байланысы бар. Мысалы: Королеваның Йорк рейнджерлері (Бірінші американдық полк) Королеваны және кейін Йорк герцогын бас полковник ретінде тағайындаған. Артиллерияда монарх бұл қызметті «Капитан-генерал» атағымен атқарады. Осы «ардагерлердің» барлығы отбасы басшысы рөлінде болады және «полк отбасының» кез келген мүшесі оларға әртүрлі деңгейде жүгіне алады. Корольдік Канада бронетанктік корпусының полковник-командирі – бұл Канаданың генерал-губернаторы мен бас қолбасшысының еңбегімен зейнеткер бронетанктік күштер офицеріне берілетін тағайындама. Тағайындама мерзімі үш жылды құрайды, осы кезеңде тағайындалған офицер корпустың аға офицері ретінде Канада Қарулы Күштерінің резервтік тізімінде болады. Ол армия командиріне Корольдік Канада бронетанктік корпусына қатысты мәселелер бойынша кеңес беруге жауапты. Полковник-командир корпустағы барлық шендердің пікірін білу үшін көп саяхаттайды және әскери саясат конференцияларына, рәсімдерге және бөлімше мерекелеріне жиі қатысады. Ол сондай-ақ Корольдік Канада бронетанктік корпусы қауымдастығының атқару комитетінің мүшесі болып табылады. 2001 жылы Канада Қарулы Күштерінің медициналық қызметі полковник-командир лауазымына үміткерлерді іздеу үшін бұрынғы және қазіргі қызметкерлерінен ұсыныстар сұрады. Бұл лауазым рәсімдік сипатта болады, бірақ полковник-командир Канада Қарулы Күштерінің медициналық қызметі мен кең ауқымды азаматтық медициналық қауымдастық арасында байланыс көпірі ретінде әрекет етеді. Бұл лауазымға тек бұрынғы жоғары медициналық офицерлер ғана емес, сондай-ақ «әсіресе азаматтық медицина саласында танымал және құрметке ие» дәрігерлер де қарастырылады.

Австралия

1882 жылға дейін 50-ші полкте қызмет еткен Уильям Акленд Дуглас Викториядағы әскери күштердің полковнигі-командирі болды. Австралиялық әскери полиция корпусы және Австралиялық әскери полк (RAR) сияқты Австралия құрылымдарында полковник-командирлер болады, бұл зейнеткер сарбаз, олардың міндеті әскердің мүдделерін қорғау және жақтау болып табылады. Бұл үшін корпус немесе полк қайда орналасқан болса, сол жерге бару қажет.

Пәкістан

Пәкістан армиясында полковник-командующий лауазымы – корпус немесе полктің қазіргі қызметтегі ең жоғары шенді әскери қызметкерінің құрметті лауазымы. Олар көбінесе генерал-майор немесе генерал-лейтенант шені бар офицерлер болады. Бұл лауазым армияның барлық корпустары мен полктерінде кездеседі.

Бангладеш

Бангладеш армиясында полковник-комендант лауазымы – корпус немесе полктегі ең жоғары дәрежедегі әрекеттегі офицердің құрметті лауазымы. Ол әдетте генерал-лейтенант немесе генерал-майор шені бар генерал-офицер болады. Бұл лауазым армияның барлық корпустары мен полктерінде кездеседі.

Үндістан

Үндістанда полковник-командир лауазымы "негізгі емес" болып саналады, және оны көбінесе генерал-офицерлер, әсіресе генерал-майорлар немесе генерал-лейтенанттар атқарады. Олар жасырын дауыс беру арқылы сайланады. Әдетте, бұл офицер бұрын полк құрамында болған, және осы қызметте ол полк пен оның сарбаздарын әскери иерархияның жоғары деңгейінде көрсетеді. Бұл, әсіресе әскерлердің әл-ауқатымен байланысты мәселелерде маңызды. Офицер "полковник-командир" ретінде бейнеленген суреттерде, каштановый немесе виноград қызыл түсті фонға бекітілген бригада генералының шен белгісі қолданылады. Үндістан университеттерімен тығыз байланысты Ұлттық кадет корпусында университет проректорына "полковник-командир" құрметті шені беріледі. Вице-канцлерлер әскери тәжірибесі болмаса да, NCC хаки формасын киюге және белгіні тағуға құқылы. NCC-де бұл тағайындама тек рәсімдік сипатта болады.

Шри-Ланка

Шри-Ланка армиясында полковник-командир лауазымы – корпустағы ең жоғары дәрежедегі қызмет ететін мүшенің құрметті лауазымы болып табылады, ол әдетте генерал немесе бригадир болады. Бұл лауазым армияның барлық корпустарында, сондай-ақ механикаландырылған жаяу әскер полкі мен Шри-Ланка Ұлттық гвардиясында бар. Ол көп батальонды жаяу әскер полкіндегі полковник лауазымымен ұқсас функцияларды атқарады.

Америка Құрама Штаттары

1779 жылы Венгрияда туған полковник-командир Майкл Коватс Чарльстонда британ әскерлеріне қарсы Континенттік армияның атты әскерін басқарып шайқаста қаза тапты. АҚШ Теңіз жаяу әскерінің жоғары шенді офицері бұрын полковник-командир атағымен белгілі болған. Қазір бұл атақ жай ғана Командир деп аталады. Полковник-командир атағы Америка Азамат соғысы кезінде қысқа ғана өмір сүрген Конфедеративтік Штаттар Теңіз жаяу әскерінің командирі Ллойд Дж. Биллге де берілген. Аламода Уильям Б. Трэвисқа лейтенант-полковник командир лауазымы берілді.