Испанияда ЛГБТ құқықтары және қоғамдағы орны

Кіріспе

Испанияда лесбиянка, гей, бисексуал және трансгендерлік (ЛГБТ) құқықтары әлемдегі ең жоғары деңгейде саналады, және соңғы онжылдықтарда маңызды жетістіктерге қол жеткізілді. Испаниядағы ежелгі римдіктер арасында ерлер арасындағы сексуалдық қатынас әдеттегі жағдай ретінде қарастырылған.

none

Lesbian, gay, bisexual, and transgender (LGBT) rights in Spain rank among the highest in the world; having undergone significant advancements within recent decades. Among ancient Romans in Spain, sexual interaction between men was viewed as commonplace,

Throughout the late 20th century, the rights of the LGBT community received more awareness and same sex sexual activity became legal once again in 1979 with an equal age of consent to heterosexual intercourse. After recognising unregistered cohabitation between same sex couples countrywide and registered partnerships in certain cities and communities since 1998 and 2003, Spain legalised both same sex marriage and adoption rights for same sex couples in 2005. Transgender individuals can change their legal gender without the need for sex reassignment surgery or sterilisation. Discrimination in employment regarding sexual orientation has been banned nationwide since 1995. A broader law prohibiting discrimination based on sexual orientation and gender identity in employment and provision of goods and services nationwide was passed in 2022. LGBT people are allowed to serve in the military and MSMs can donate blood since 2005. Spain has been recognised as one of the most culturally liberal and LGBT friendly countries in the world and LGBT culture has had a significant role in Spanish literature, music, cinema and other forms of entertainment as well as social issues and politics. Public opinion on homosexuality is noted by pollsters as being overwhelmingly positive, with a study conducted by the Pew Research Center in 2013 indicating that more than 88 percent of Spanish citizens accepted homosexuality, making it the most LGBT friendly of the 39 countries polled. LGBT visibility has also increased in several layers of society such as the Guardia Civil, army, judicial, and clergy. However, in other areas such as sports, the LGBT community remains marginalised. Spanish film directors such as Pedro Almodóvar have increased awareness regarding LGBT tolerance in Spain among international audiences. In 2007, Madrid hosted the annual Europride celebration and hosted WorldPride in 2017. The cities of Barcelona and Madrid also have a reputation as two of the most LGBT friendly cities in the world. Gran Canaria is also known worldwide as an LGBT tourist destination.

20 ғасырдың соңында ЛГБТ қауымының құқықтарына көбірек назар аударылды және 1979 жылы бір жынысты сексуалдық актілер қайтадан заңды деп жарияланды, гетеросексуалдық қатынасқа қол жеткізу жасымен теңестірілді. 1998 және 2003 жылдары бір жынысты жұптардың тіркелмеген бірге өмір сүруіне және кейбір қалалар мен аймақтарда ресми тіркелген серіктестікке рұқсат берілгеннен кейін, Испания 2005 жылы бір жынысты некелерді және бір жынысты жұптарға бала асырау құқығын заңдастырды. Трансгендер адамдар жынысын өзгерту операциясы немесе стерилизациядан өтпестен заңды түрде жынысын өзгерте алады. Жұрында сексуалдық бағдарламаға байланысты кемсітушілік 1995 жылдан бері бүкіл елде тыйым салынған. 2022 жылы сексуалдық бағдарлама мен гендерлік идентитіге негізделген кемсітушілікті жұрында және тауарлар мен қызметтер көрсетуде тыйым салатын кеңейтілген заң қабылданды. ЛГБТ адамдары әскери қызметке қабылдануға құқылы, ал 2005 жылдан бері гомосексуал ерлер қан доноры бола алады. Испания әлемдегі ең либералды және ЛГБТ-ға бейім елдердің бірі ретінде танылды, және ЛГБТ мәдениеті испан әдебиетіне, музыкасына, киносына және басқа да ойын-сауық түрлеріне, сондай-ақ әлеуметтік мәселелер мен саясатқа елеулі үлес қосты. Гомосексуализмге қатысты қоғамдық пікірдің басым көпшілігі оңды екені байқалады, 2013 жылы Pew Research Center жүргізген зерттеуде испан азаматтарының 88 пайызынан астамы гомосексуализмді қабылдағаны көрсетілді, бұл Испанияны сауалнамаға қатысқан 39 елдің ішіндегі ЛГБТ-ға ең бейім елге айналдырды. ЛГБТ өкілдерінің көрінуі қоғамның әртүрлі салаларында, мысалы, Guardia Civil, армия, сот жүйесі және дін қызметкерлерінде артты. Алайда, спорт сияқты басқа салаларда ЛГБТ қауымы маргинализацияға ұшырауда. Педро Альмодовар сияқты испандық кинорежиссерлер халықаралық аудитория арасында Испаниядағы ЛГБТ-ға қатысты толеранттылықты арттыруға үлкен үлес қосты. 2007 жылы Мадридте жыл сайынғы Europride мерекесі өтті, ал 2017 жылы WorldPride шарасын қабылдады. Барселона және Мадрид қалалары әлемдегі ЛГБТ-ға ең бейім қалалардың бірі ретінде танымал. Гран-Канария сонымен қатар әлемдік ЛГБТ туристік бағыты ретінде белгілі.

Рим империясы

Римдіктер өздерінің мәдениеттерінің басқа да салалары сияқты, Испанияға жыныстық моральды әкелді. Римдіктер қарым-қатынастарына ашық көзқарас білдірді, ал еркектер арасындағы сексуалдық қатынас кең таралған құбылыс болды. Римдіктер арасында бисексуалдық идеал саналды. XVIII ғасырдың ағылшын тарихшысы Эдвард Гиббон алғашқы он бес императордың ішінде «Клавдий махаббаттағы талғамымен толыққанды дұрыс болған жалғыз адам» деп жазды, оның мәдени стандарттары бойынша – ол еркектер мен ұлдарды сүйікті етіп алмаған жалғыз император болды. Гиббон бұл тұжырымын Суетонийдің «Ол әйелдерге зор құштарлық танытты, бірақ ер адамдарға қызығушылық танытпады» деген фактілі мәлімдемесіне негіздеді. Суетоний және басқа да ежелгі авторлар бұл тұжырымды Клавдийге қарсы пайдаланды. Олар оны осы әйелдер мен жұбайлардың ықпалында болды деп айыптады, оны әйелге құмар және әйелдерге тойымсыз деп сипаттады. Рим империясының ерте кезеңінде еркектер арасында некелер тіркелген. Бұл некелер 342 жылдың 16 желтоқсанында христиан императорлары Констанций мен Констанстың Теодосиан кодексімен заңмен тыйым салынды. Бірінші ғасырдың ақыны Марциал, Бильбилисте (қазіргі Испаниядағы Арагон провинциясындағы Калатаюд) туып, білім алған, бірақ өмірінің көп бөлігін Римде өткізген, Рим империясының ерте кезеңінде еркектер арасындағы бір жынысты некелерге куә болды. Ол римдік өмірді эпиграммалар мен өлеңдер арқылы бейнеледі. Ол ойдан шығарылған бірінші тұлғада анальдық және вагинальдық қатынас, сондай-ақ ерлер мен әйелдерден феллация алу туралы айтады. Ол сондай-ақ басқа еркектермен пассивті рөл атқарған ересектер туралы куәлік етеді. Мысалы, ол жасы үлкен адамның пассивті рөл атқарып, кіші құлдың белсенді рөл атқарғанын сипаттайды. Екеуінің арасындағы алғашқы неке император Неронның тұсында тіркелді. Рим императоры Элагабалдың да осылай істегені хабарланды. Римдіктермен жалпыға бірдей мақталған және мадақталған императорлар, мысалы, Адриан мен Траян ашық түрде еркектермен қарым-қатынас жасады, бірақ олардың сүйіктілеріне үйленгені туралы жазбалар жоқ. Адрианның сүйіктісі Антинос, өлімінен кейін қасиетті деп жарияланды және бүгінгі күні оның императорлық емес тұлғалардан гөрі көптеген мүсіндері сақталған. Консервативті жоғары сенаторлық топтар арасында сексуалдық қатынаста мәртебе, адамнан гөрі маңыздырақ болды. Римдік азаматтар басқа ұлттан емес еркектерге, плебейлерге (немесе төменгі тапқа жататын) еркектерге, құлдарға, еркек балаларға, евнухтарға және еркек жезөкшелерге, сондай-ақ жас құлдарға, кәнизактерге және жезөкшелерге оңай қатынас жасауы мүмкін болды. Алайда, жоғары санаттағы азаматтардың ешқайсысы жасы мен мәртебесіне қарамастан, басқа еркектің жыныстық қатынасқа түсуіне жол бермейтін. Ол еркекпен сексуалдық қатынаста белсенді рөл атқаруы керек еді. Белсенді гомосексуал (ерлер мен әйелдермен сексуалдық қатынас жасайтын) мен пассивті гомосексуал (құлшынысты және әйелдік деп саналатын) арасында қатаң айырмашылық болды. Бұл мораль шын мәнінде Юлий Цезарьға қарсы қолданылды, оның Битиния патшасы Никомедпен болған сексуалдық қарым-қатынасы туралы бүкіл Римде әңгіме болды. Алайда, жоғары санаттағы адамдардың көпшілігі пассивті рөл атқару туралы мұндай жағымсыз пікірлерге мән бермеді, бұл Рим императорлары Нерон мен Элагабалдың іс-әрекеттерімен дәлелденеді. Гректерден айырмашылығы, римдіктер үшін бір жастағы ер адамдардың гомосексуалдық қарым-қатынастарына қатысты мәліметтер бар. Бұл дереккөздер әртүрлі, мысалы, римдік «Сатирикон» романы, Помпейдегі граффитилер мен суреттер, сондай-ақ Египеттегі қабірлер мен папирустардағы жазулар. Алайда, жалпы алғанда, гректерде кездесетін сияқты, педерастияның бір түрі Римде кең таралған. Бірақ, тіпті гетеросексуалдық қарым-қатынастарда да еркектер өздерінен әлдеқайда жас әйелдерге, әдетте, жасөспірім шақтарына дейін үйленетінін ескеру маңызды. Лесбиянкалық та белгілі болды, бірақ христиан императорлары Анастасийдің (491–581) билігіне дейін еркек жезөкшелерден салық жинауды жалғастырды. 390 жылы христиан императорлары Валентиний II, Феодосий I және Аркадий гомосексуализмді заңсыз деп жариялады және оған кінәлілер жұрт алдында тірідей өртелу жазасына кесілді. Христиан императоры Юстиниан I (527–565) гомосексуалдарды «аштық, жер сілкінісі және індет» сияқты проблемалардың күнәкар текелері етті. Нәтижесінде, IV ғасырда Римнің адамгершілігі өзгерді. Мысалы, Аммиан Марцеллин Карпат таулары мен Қара теңіздің арасында орналасқан тайфали тайпасының жыныстық қатынасын қатты айыптады, олар гректердегі педерастияны қолданды. 342 жылы императорлар Констанс пен Констанций II пассивті гомосексуализмді жазалауға (мүмкін, қастаулау арқылы) заң енгізді, ал 390 жылы Феодосий I барлық пассивті гомосексуалдарды, егер олар борделдерде жұмыс істесе, отпен жазалауға бұйрық берді. 438 жылы бұл заң барлық пассивті гомосексуалдарды қамту үшін кеңейтілді, 533 жылы Юстиниан кез келген гомосексуалдық актіні қастаулау және отпен жазалаумен жазалады, ал 559 жылы бұл заң одан да қатаң болды. Бұл көзқарастың өзгеруіне үш себеп көрсетілген. Юстинианның сарайындағы тарихшы Прокопий заңдардың артында саяси мотивация бар екенін, олар Юстинианға өзінің жауларын жоюға және олардың мүлкін тартып алуға мүмкіндік бергенін, ал олардың қарапайым азаматтар арасында гомосексуализмді тоқтатуда тиімді болмағанын мәлімдеді. Екінші жағынан, гомосексуализмді дінге қарсылықпен байланыстырды, себебі оның себебі тек жазық дәстүрлер ғана емес, сонымен қатар кейбір гностик секталардың немесе манихейліктің ритуалдары болды, олардың Августин Гиппо бойынша гомосексуалдық ритуалдарды орындаған. Визигот заңдары осы кодекске енгізілген (L. 3,5,6) содомияны жер аудару және қастаулаумен жазалады. «Қастаулау» терминіне еркек гомосексуализмі, анальдық секс (гетеросексуалдық және гомосексуалдық) және зоофилия сияқты барлық табиғатқа қарсы деп саналатын сексуалдық қылмыстар кірді. Лесбиянкалық, егер ол фаллик құралдарды қолданса ғана содомия саналды.

The Romans brought, as with other aspects of their culture, their sexual morality to Spain. Romans were open minded about their relationships, and sexuality among men was commonplace. Among the Romans, bisexuality seems to have been perceived as the ideal. Eighteenth century English historian Edward Gibbon wrote, of the first fifteen emperors, "Claudius was the only one whose taste in love was entirely correct" by his cultural standards – the implication being that he was the only one not to take men or boys as lovers. Gibbon based this on Suetonius' factual statement that "He had a great passion for women, but had no interest in men." Suetonius and the other ancient authors actually used this against Claudius. They accused him of being dominated by these same women and wives, of being uxorious, and of being a womaniser. Marriages between men occurred during the early Roman Empire. These marriages were condemned by law in the Theodosian Code of Christian emperors Constantius and Constans on 16 December 342. Martial, a first century poet, born and educated in Bílbilis (now Calatayud in Aragon, Spain), but spent most of his life in Rome, attests to same sex marriages between men during the early Roman Empire. He also characterised Roman life in epigrams and poems. In a fictitious first person, he talks about anal and vaginal penetration, and about receiving fellatio from both men and women. He also attests to adult men who played passive roles with other men. He describes, for example, the case of an older man who played the passive role and let a younger slave occupy the active role. The first recorded marriage between two men occurred during the reign of Emperor Nero, who is reported to have married two other men on different occasions. Roman Emperor Elagabalus is also reported to have done the same. Emperors who were universally praised and lauded by the Romans such as Hadrian and Trajan openly had male lovers, although it is not recorded whether or not they ever married their lovers. Hadrian's lover, Antinous, received deification upon his death and numerous statues exist of him today, more than any other non imperial person. Among the conservative upper Senatorial classes, status was more important than the person in any sexual relationship. Though, Roman citizens could penetrate non citizen males, plebeian (or low class) males, male slaves, boys, eunuchs and male prostitutes just as easily as young female slaves, concubines and female prostitutes. However, no upper class citizen would allow himself to be penetrated by another man, regardless of age or status. He would have to play the active role in any sexual relationship with a man. There was a strict distinction between an active homosexual (who would have sex with men and women) and a passive homosexual (who was regarded as servile and effeminate). This morality was in fact used against Julius Caesar, whose allegedly passive sexual interactions with the King of Bithynia, Nicomedes, were commented everywhere in Rome. However, many people in the upper classes ignored such negative ideas about playing a passive role, as is proved by the actions of the Roman emperors Nero and Elagabalus. In contrast to the Greeks, evidence for homosexual relationships between men of the same age exists for the Romans. These sources are diverse and include such things as the Roman novel Satyricon, graffiti and paintings found at Pompeii as well as inscriptions left on tombs and papyri found in Egypt. Generally speaking, however, a kind of pederasty (not unlike the one that can be found among the Greeks) was dominant in Rome. It is important to note, though, that even among heterosexual relationships, men tended to marry women much younger than themselves, usually in their early teens. Lesbianism was also known, Nevertheless, the Christian emperors continued to collect taxes on male prostitutes until the reign of Anastasius (491–581). In the year 390, Christian emperors Valentinian II, Theodosius I and Arcadius declared homosexual sex to be illegal and those who were guilty of it were condemned to be burned alive in front of the public. Christian Emperor Justinian I (527–565) made homosexuals a scapegoat for problems such as "famines, earthquakes, and pestilences". As a result of this, Roman morality changed by the 4th century. For example, Ammianus Marcellinus harshly condemned the sexual behaviour of the Taifali, a tribe located between the Carpathian Mountains and the Black Sea which practiced the Greek style pederasty. In 342, emperors Constans and Constantius II introduced a law to punish passive homosexuality (possibly by castration), to which later in 390 Theodosius I would add death by fire to all passive homosexuals that worked in brothels. In 438, this law was expanded to include all passive homosexuals, in 533 Justinian punished any homosexual act with castration and death by fire, and in 559 this law became even more strict. Three reasons have been given for this change of attitude. Procopius, historian at Justinian's court, considered that behind the laws were political motivations, as they allowed Justinian to destroy his enemies and confiscate their properties, and were hardly efficient stopping homosexuality between ordinary citizens. On the other hand, homosexuality was identified with heresy, not only because of the pagan traditions, but also due to the rites of some gnostic sects or Manichaeism, which, according to Augustine of Hippo, practised homosexual rites. The Visigoth law included in that code (L. 3,5,6) punished sodomy with banishment and castration. Within the term "castration" were included all sexual crimes considered unnatural, such as male homosexuality, anal sex (heterosexual and homosexual) and zoophilia. Lesbianism was considered sodomy only if it included phallic aids.

Ислам Испаниясы (7181492)

VIII ғасырдың басында түбекті басып алып, сәтті жаулап алған мұсылмандар гомосексуализмге қатысты көзқарастары визиготтардан әлдеқайда ашық болды. Даниэль Айзенберг "Ортағасырлық Иберия: Энциклопедия" кітабында гомосексуализмді "Ортағасырлық Ибериядағы маңызды символдық мәселе" деп сипаттап, Аль-Андалуста гомосексуалистік құмарлықты зиялы және саяси элиталардың пайдаланғанын айтады. Бұған көптеген дәлелдер бар. Абд ар-Рахман III, Аль-Хакам II, Хишам II және Аль-Му'тамид ибн Аббад сияқты билеушілер ерлер гаремін ашық ұстады, тіпті ұрпақ қамтамасыз ету үшін қызды Аль-Хакам II-ні әуестендіру үшін ұл ретінде жасыруға тура келді. Ерлер әйелдерге қарағанда жоғары төлем алатын және жоғары мәртебелі клиенттерге ие болған. Бұл туралы дәлел ретінде христиандарды үнемі сынауды, әсіресе гомосексуалистік тақырыптағы көптеген өлеңдерді келтіруге болады. Педерастия және ересек ерлер арасындағы махаббатқа қатысты жазбалар да табылды. Гомосексуалистік амалдар ресми түрде мақұлданбаса да, оларға қатысты тыйымдар сирек орындалды және көбінесе оны орындауға әрекет те жасалған жоқ. Еркектер арасындағы жыныстық қатынас жеке тұлғаның белгісі ретінде қарастырылмады. Осы кезеңде лесбияндық жыныстық қатынас туралы мәліметтер өте аз.

Испания Корольдігі (14921812)

1492 жылы Иберия түбегіндегі соңғы ислам мемлекеті – Гранада әмірлігі Кастилия және Арагон тәждері тарапынан басып алынып, жаулап алынды. Бұл Иберия түбегінде христиандық біртүтастықтың орнауымен және католик моральдық қағидаларының қайта жаңғыруымен белгіленді. XVI ғасырдың басында патшалық заңдары содомия үшін өртеу жазасын қарастырды және осы жазаны азаматтық билік орындары іске асырды. Бұл құзырет тек Арагон территориясында Инквизицияға қарасты, 1524 жылы Климент VII папалық бұйрығымен Арагон Инквизициясына содомияға қатысты құзырет берілді, оның дінге қарсылықпен байланысы болсын болмасын. Кастилияда содомиялық істер, егер олар дінге қарсылықпен байланысты болмаса, қарастырылған жоқ. Сарагоса трибуналы осы қылмыстарды соттаудағы қатаңдығымен ерекше көзге түсті: 1571 және 1579 жылдар аралығында содомия жасады деген айыппен 100-ден астам адам сотталды, ал кем дегенде 36 адам өлім жазасына кесілді; барлығы 1570 мен 1630 жылдар аралығында 534 сот отырысы өтіп, 102 адам өлім жазасын алды. Дегенмен, бұл көрсеткішке әдеттегідей мемлекеттік билік органдары тарапынан жазаланғандар кірмейді.

Бірінші француз империясы

1812 жылы Барселона Бірінші француз империясына қосылып, Монсеррат департаментінің (кейін Буш-де-л’Эбре–Монсеррат) құрамына енді және 1814 жылы Испанияға қайтарылғанға дейін осы департаментте қалды. Осы кезеңде Барселонада бір жынысты сексуалдық қатынас заңмен рұқсат етілген.

Испания Корольдігі (18141931)

1822 жылы Испания Корольдігінің алғашқы қылмыстық кодексі қабылданды және бір жынысты жыныстық қатынас заңдастырылды. 1928 жылы Мигель Примо де Ривераның диктатурасы тұсында Испанияда "бірқалыпты гомосексуалдық актілер" қылмысы қайтадан қылмыстық жазаға тартылатын болды.

Екінші испан республикасы

1932 жылы Испанияда бір жынысты жыныстық қатынас қайтадан заңдастырылды. Дегенмен, басқа жағдайларда гей, бисексуал және трансгендер адамдарға жасалған қудалау олардың жыныстық мінез-құлқына бағытталған, ал гомосексуалдар (көбінесе ерлер) «инвертированныйлардың галереялары» деп аталатын арнайы түрмелерге – galerías de invertidos жіберілді. Франконың 36 жылға созған диктатурасы кезінде мыңдаған гомосексуал ерлер мен әйелдер түрмеге қамалды, лагерьлерге немесе психиатриялық емдеу орындарына жабылды. Франко 1975 жылы қайтыс болған жылы оның режимі қазіргі конституциялық демократияға жол берді, бірақ 1970-ші жылдардың басында гей тұтқындары саяси белсенділіктен шеттетіліп, «дәстүрлі» саяси қарсыластарға көбірек назар аударылды. Кейбір гей-активистер 2008 жылға дейін ешқандай өтемақы төленбегеніне наразылық білдірді. Алайда, 1960-шы жылдары Барселонада, ал Ибица мен Ситжес (Барселона провинциясындағы, Каталониядағы қала, ол бүгінгі күнге дейін танымал гей туристік орны болып табылады) сияқты контрмәдени орталықтарда құпия гей өмірі пайда бола бастады. 1960-1970 жылдары каталон тілінде гей әдебиеті пайда болды. Франконың өлімінен кейін Испаниядағы көзқарастар демократияға оралумен және «Мадрид қозғалысы» деп аталатын мәдени қозғалыс арқылы өзгерді. Бұл қозғалыс, сондай-ақ Еуропа мен Батыс әлемінде гей құқықтарын қорғау қозғалысының өркендеуі Испанияны бүгінде Еуропаның ең төзімді елдерінің біріне айналдырды. 1970 жылы испан заңнамасы бір жынысты жыныстық қатынас жасағандарды үш жылға бас бостандығынан айыруды қарастырды.

Испания Корольдігі (1975 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

1979 жылы Испанияда бір жынысты қатынас қайта заңдастырылды және осы күнгі күнге дейін заңды күйінде сақталып тұр. 2001 жылдың желтоқсан айында Испания Парламенті Франко режимі тұсында түрмеге қамалған мыңдаған гей және бисексуалдардың соттылық жазаларын жоюға міндеттенді. Бұл шешім гомосексуализм және бисексуализм үшін сотталғандар туралы ақпаратты полиция тізімінен алып тастауға мүмкіндік берді. 2008 жылы одан әрі өтемақылар төленді.

Бір жынысты адамдардың арасындағы қатынастарды тану

1994 жылы Ley de Arrendamientos Urbanos қабылданды, бұл бір жынысты жұптарға белгілі бір құқықтарды мойындауға мүмкіндік берді. Испанияның 17 автономиялық аймағының барлығында бір жынысты жұптарды тіркеу жүйесі құрылды: Каталония (1998), Арагон (1999), Наварра (2000), Кастилия-Ла Манча (2000), Валенсия (2001), Балеар аралдары (2001), Мадрид (2001), Астурия (2002), Андалусия (2002), Кастилия және Леон (2002), Экстремадура (2003), Баск елі (2003), Канар аралдары (2003), Кантабрия (2005), Галисия (2008), Ла Риоха (2010) және Мурсия (2018), сондай-ақ екі автономиялық қала; Сеута (1998) және Мелилья (2008). Бұл тізілімдер некеде тұрмаған жұптарға белгілі бір жеңілдіктер береді, бірақ оның әсері көбінесе символдық сипатта болады. 2005 жылы Социалистік премьер-министр Хосе Луис Родригес Сапатеро басшылығымен Кортес Генералдар бір жынысты некелерді және бала асырап алуды заңдастырды, осылайша Испания әлемдегі үшінші мемлекет болып табылады. Бір жынысты неке заңға қол қойылғаннан кейін көп ұзамай, Гвардия Сивиль әскери полициясының бір қызметкері өмір бойы серіктесімен үйленді, бұл ұйымды бір жынысты серіктестерге казармада бірге тұруға рұқсат беруге итермеледі, бұл Еуропадағы әскери орналасқан жерде бір жынысты серіктесті орналастырған алғашқы полиция күші болды.

Бала асырап алу және бала тәрбиесі

2005 жылдың шілдесінен бастап Испанияда бір жынысты жұптардың бала асырап алуы бүкіл ел бойынша заңды болып табылады. Испанияның кейбір автономиялық бірлестіктері бұрыннан-ақ мұндай асырап алуды заңдастырған, атап айтқанда, Наварра 2000 жылы, Баск елі 2003 жылы, Арагон 2004 жылы, Каталония 2005 жылы және Кантабрия 2005 жылы. Сонымен қатар, Астурия, Андалусия және Экстремадурада бір жынысты жұптар балаларды уақытша немесе тұрақты түрде тәрбиелеуге бірлесіп үміткер бола алады. 2015 жылдан бастап, ресми тіркелген лесбиян жұптары балаларының туу куәлігіне екі атын да енгізе алады. Бұл бірге тұратын немесе фактілік некеде тұратын жұптарға қатысты емес, онда биологиялық емес ана баланың анасы ретінде заңды түрде танылу үшін әдетте асырап алу рәсімінен өтуі керек. Лесбиян жұптары мен жалғыз әйелдер ин витро ұрықтандыру (IVF) және көмекші репродуктивті емдеуге қол жеткізе алады. 2019 жылға дейін мұндай емдеулер көбінесе жеке секторда қолжетімді болды, онда олар әлдеқайда қымбатқа түсті (IVF үшін шамамен 7500 евро). 2018 жылы Испанияның Еуропадағы ең төменгі туу көрсеткіштерінің біріне ие екені (2017 жылы туғандардан гөрі көбірек қайтыс болған) туралы хабарлар тарағаннан кейін, лесбиян жұптары мен жалғыз әйелдерге мемлекеттік ауруханаларда тегін репродуктивті емдеу жасау шаралары жарияланды. Бұл шаралар 2019 жылдың қаңтар айында күшіне енді. Испанияда жыныстық бағдарына қарамастан, суррогаттық аналыққа тыйым салынған, бірақ шетелде жасалған суррогаттық келісімдер көбінесе мойындалады. 2021 жылдың қараша айында жалғыз әйелдерге және бір жынысты қатынастағы әйелдерге тегін ЭКО емдеуін рұқсат ететін жарлыққа қол қойылды. Жалғыз әйелдердің және бір жынысты қатынастағы әйелдердің ЭКО емдеуіне қол жеткізу құқығы 2023 жылдың 16 ақпанында Конгресс қабылдаған «Транс Заңының» бір бөлігі ретінде заңмен бекітілді.

Әскери қызмет

Лесбиянка, гей, бисексуал және трансгендер адамдар испан қарулы күштерінде ашық түрде қызмет ете алады.

Трансгендерлік және интерсекстік құқықтар

2006 жылдың қарашасында Сапатеро үкіметі трансгендерлерге хирургиялық операция жасамай-ақ, өздерінің қалаулы жынысына сәйкес, туғандығы туралы куәлік, жеке куәлік және паспорт сияқты мемлекеттік құжаттарда тіркелуге мүмкіндік беретін заң қабылдады. Алайда, кәсіби диагноз қою қажет. Заң 2007 жылдың 17 наурызында күшіне енді. 2019 жылдың шілдесінде Испанияның Конституциялық соты трансгендерлік кәмелетке толмағандарға заңды жынысты өзгертуді рұқсат етуді тыйым салу конституцияға қайшы екенін мәлімдеді. Сот трансгендерлік кәмелетке толмағандар, "жетілген" жасқа жеткендер өздерінің жаңа жынысын жеке куәліктеріне тіркей алады деп шешті және бұл мүмкіндікті тек 18 жастан асқандарға ғана беретін 2007 жылғы заңның баптарын жоққа шығарды. Өзінің заңды жынысын өзгерткен алғашқы кәмелетке толмаған адам 2019 жылдың желтоқсан айында болды. 2022 жылдың маусым айында Испания үкіметі трансгендерлерге ұлттық туу туралы куәлікте өз жынысын "өздігінен анықтауға" және 16 жастан асқан адамдарға жынысын шектеусіз, ал 12 мен 16 жас аралығындағы адамдарға белгілі бір жағдайларда ауыстыруға рұқсат беретін жаңа заң жобасын мақұлдады. Бұл заң жобасын солшыл Unidas Podemos партиясы ұсынды.

Испанияның көптеген автономиялық қауымдастықтарында транс адамдарына заңды жыныстық сәйкестігін өзгертуге мүмкіндік беретін өз заңдары бар. Каталония (2014 жылдан бастап), Андалусия (2014 жылдан бастап), Валенсия (2014 жылдан бастап), Экстремадура (2015 жылдан бастап), Балеар аралдары (2016 жылдан бастап), Мадрид (2016–2023), Мурсия (2016 жылдан бастап), Наварра (2017 жылдан бастап), Арагон (2018 жылдан бастап), Баск елі (2019 жылдан бастап), Кантабрия (2020 жылдан бастап), Канар аралдары (2021 жылдан бастап), Ла Риоха (2022 жылдан бастап) және Кастилья-Ла-Манча (2022 жылдан бастап) транс адамдарына өздерінің гендерлік сәйкестігін өз бетінше жариялауға мүмкіндік береді. Галисияда жынысты өзгерту үшін медициналық диагноз қою қажет. 2023 жылы Мадридтегі оңшыл үкімет трансгендерлерге арналған бірнеше заңдық қорғау мен тануды алып тастады. Транс адамдар енді тек ұлттық құжаттарда танылғаннан кейін ғана жеке куәліктегі заңды жынысын жаңарта алады. Испанияда интерсекс сәбилерге 2023 жылдың 16 ақпанында Транс заңы қабылданғаннан кейін олардың жыныстық ерекшеліктерін өзгерту үшін қажетсіз медициналық араласулар жасалуы мүмкін емес. Бұған дейін бірнеше автономиялық қауымдастықтарда тыйым салынған: Андалусия. Адам құқықтары жөніндегі ұйымдар бұл операцияларды қажетсіз деп санайды және олар өтініш беруші операцияға келісім берген жағдайда ғана орындалуы керек деп санайды (яғни 18 жасқа толған). 2019 жылдың сәуірінде Каталонияның Еңбек, әлеуметтік мәселелер және отбасы департаменті Каталонияның ресми құжаттарында ерлер мен әйелдер арасында "бинарлық емес" опциясын қосатынын жариялады.

Қан тапсыру

Испанияда гомосексуал және бисексуал ерлерге қан тапсыруға рұқсат етіледі. Кез келген адамға, жыныстық бағдарына қарамастан, жаңа жыныстық қатынастың басталуынан кейін алты айлық тоқтап тұру мерзімі қолданылады.

Конверсиялық терапия

Конгресс 2023 жылдың 16 ақпанында "Транс заңы" аясында конверсиялық терапияға бүкіл ел бойынша тыйым салды. Бұл тыйым 2017 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енді және медициналық, психиатриялық, психологиялық және діни ұйымдарға қатысты. 2016 жылдың тамызында ЛГБТ-ны қолдайтын ұйым жаңа заң бойынша Мадридтік әйелге қарсы шара қолданды, ол конверсиялық терапия ұсынған болатын. 2019 жылдың қыркүйегінде әйелге 20 000 евро айыппұл салынды. 2023 жылдың желтоқсанында жаңадан сайланған оңшыл үкімет Мадридтің конверсиялық терапияға тыйым салуын, транс адамдарға қатысты, және конверсиялық терапияға қатысты кез келген жазаны жойды. Мурсия 2016 жылдың мамыр айында конверсиялық терапияға тыйым салуды бекітті, ол 2016 жылдың 1 маусымында күшіне енді. Басқа тыйымдардан өзгешелігі, Мурсиядағы тыйым тек денсаулық сақтау мамандарына ғана қатысты. Наварра, Балеар аралдары және Каталония да осындай шектеулі конверсиялық терапияға тыйым салды. 2019 жылдың қаңтарында Арагон конверсиялық терапияны насихаттау және/немесе орындауды қылмыс деп жариялады. Канар аралдары, Кантабрия, Кастилия-Ла-Манча және Ла-Риоха автономды облыстары да конверсиялық терапияға тыйым салды. Денсаулық сақтау, тұтынушылар ісі және әлеуметтік қамтамасыз ету министрі Мария Луиза Карседо конверсиялық терапияға бүкіл ел бойынша тыйым салуды талап етті. Ол былай деді: "Олар [Шіркеу] заңды бұзады, сондықтан, ең алдымен, бұл курстарды толығымен жою керек. Мен Испанияда әртүрлі сексуалдық бағдарларды қабылдау барлық салаларда қалыптасқан деп ойладым, бірақ өкінішке орай, әлі де адамдарға олардың сексуалдық бағдары қандай болуы керек екенін айтатын орындар бар екенін көріп отырмыз".

Испаниядағы ЛГБТ-құқық қозғалысы

Испаниядағы алғашқы гей ұйымы 1970 жылы Барселонада құрылған Испанияның гомосексуалдық бостандық қозғалысы (MELH, Movimiento Español de Liberación Homosexual, Moviment Espanyol d'Alliberament Homosexual) болды. Топ Мадрид пен Бильбаода да орталықтар құрды. Полиция қысымынан 1973 жылы тарады, бірақ Франконың қайтысынан кейін топтың бірнеше мүшесі ЛГБТ құқықтары үшін күресті жалғастыру үшін 1975 жылы Front d'Alliberament Gai de Catalunya (FAGC) құрды. Баск еліндегі Euskal Herriko Gay Les Askapen Mugimendua, Мадридтегі Гомосексуалдық әрекет революциялық фронты және Estado Español Гомосексуалдық бостандық фронттарының үйлестірушісі (COFLHEE) сияқты тағы бірнеше топтар құрылды, олардың барлығы 1977 жылы құрылды. 1977 жылдың 28 маусымында FAGC Барселона қаласында Испаниядағы алғашқы гей-демонстрациясын ұйымдастырды, оған шамамен 4000-тан 5000-ға дейін қатысушы келді. Полиция оқиғаны басып тастады, бірнеше адам тұтқындалды және жарақат алды. Дәл бір жылдан кейін "Фронт де Либерация Гомосексуализм де Кастилья" Мадридте 10 мыңға жуық адам қатысқан демонстрация өткізді. Бұл топтардағы келіспеушілік көптегендарының тарауына себеп болды; көптеген мүшелер қоғамдық демонстрациялар арқылы "радикалды" қозғалысты жақтады және көптегендары ұйымдар лесбиянкалар мен бисексуалдардың құқықтарын тиісінше қорғауға немесе олар үшін үгіт-насихат жүргізуге жетпеді деп ойлады. 1979 жылы ЛГБТ топтары үшін гомосексуализмнің қылмыстық жазадан босатылуы маңызды кезең болды. 1980 жылдары әртүрлі қалаларда бірнеше ЛГБТ топтары мен журналдары құрылды. Қазіргі Испанияның ең ірі ЛГБТ ұйымы болып табылатын Лесбиянкалар, гейлер, транссексуалдар және бисексуалдар федерациясы (FELGTB) 1992 жылы бұрынғы COFLHEE мүшелерінен құрылды. Бұл топтар бір жынысты жұптар мен ЛГБТ адамдарының заңдық құқықтары үшін, қоғамдық қабылдау үшін күреседі, аутинг, сексуалдық қатынас, қарым-қатынас немесе денсаулық мәселелері сияқты тақырыптар бойынша кеңес беру орталықтарын ұйымдастырады және түрлі шаралар мен фестивальдер өткізеді. Испанияда Чуэка (Мадрид), "Гейсампл" (Барселона), Ибица, Гран-Канариядағы Маспаломас және Ситжес сияқты бірнеше гей ауылдары бар. Бүгінде бүкіл Испанияда көптеген ЛГБТ шерулері мен басқа да ЛГБТ фестивальдері өткізіледі, соның ішінде Мадрид Мақтанышы, оның 2019 жылғы басылымына полиция мәліметі бойынша 400 000-нан астам адам қатысты. Барселона, Гран-Канария, Севилья, Бильбао, А Корунья, Валенсия, Сарагоса, Мурсия, Пальма-де-Майорка, Картахена, Вальядолид, Бенидорм, Ибица, Ситжес, Маспаломас, Торремолинос және тағы да басқалары.

The first gay organisation in Spain was the Spanish Homosexual Liberation Movement (MELH, Movimiento Español de Liberación Homosexual, Moviment Espanyol d'Alliberament Homosexual), which was founded in 1970 in Barcelona. The group also established centers in Madrid and Bilbao. It disbanded in 1973 because of police pressure, but following Franco's death, several members of the group formed the Front d'Alliberament Gai de Catalunya (FAGC) in 1975 to continue campaigning for LGBT rights. Several more groups were established, including the Euskal Herriko Gay Les Askapen Mugimendua in the Basque Country, the Frente Homosexual de Acción Revolucionaria in Madrid, and the Coordinadora de Frentes de Liberación Homosexual de Estado Español (COFLHEE), all three in 1977. On 28 June 1977, the FAGC organised the first gay demonstration in Spain in the city of Barcelona with about 4,000 to 5,000 participants. Police repressed the event, with several arrests and injuries. Exactly one year later, the Frente de Liberación Homosexual de Castilla held a demonstration in Madrid with about 10,000 people. Disagreement within these groups caused many to shut down; many members advocated a more "radical" movement with public demonstrations and many felt the organizations had failed to properly address or campaign for the rights of lesbians and bisexuals. LGBT groups saw an important landmark moment in 1979 with the decriminalisation of homosexuality. During the 1980s, several LGBT groups and magazines were launched in various cities. The Federación Estatal de Lesbianas, Gays, Transexuales y Bisexuales (FELGTB), today Spain's largest LGBT organization, was founded in 1992 from members of the then former COFLHEE. The groups campaign for legal rights for same sex couples and LGBT people, societal acceptance, operate counseling centers about topics such as coming out, sex, relationships or health issues, and organize various events and festivals. Several gay villages exist in Spain, including Chueca in Madrid, "Gaixample" in Barcelona, Ibiza, Maspalomas in Gran Canaria, and Sitges. Nowadays, numerous pride parades and other LGBT festivals are held throughout Spain, including Madrid Pride, whose 2019 edition had 400,000 participants according to police, Barcelona, Gran Canaria, Seville, Bilbao, A Coruña, Valencia, Zaragoza, Murcia, Palma de Mallorca, Cartagena, Valladolid, Benidorm, Ibiza, Sitges, Maspalomas, Torremolinos, and many more.

Қоғамдық пікір

Гомосексуализм мен бисексуализм бүгінде елдің барлық аймақтарында, әсіресе ірі және орта қалаларда кеңінен қабылданады. Дегенмен, шағын ауылдарда және қоғамның кейбір топтарында дискриминацияның белгілі бір деңгейіне тап болу мүмкін. 2006 жылдың желтоқсан айында жарияланған Eurobarometer сауалнамасы көрсеткендей, испандықтардың 66 пайызы бір жынысты некелерді, ал 43 пайызы бір жынысты жұптардың бала асырап алу құқығын қолдайды (Еуропалық одақтағы орташа көрсеткіштер тиісінше 44 және 33 пайызды құрады). 2013 жылдың 4 наурызында ішкі істер министрі Хорхе Фернандес Диас бір жынысты некелерге байланысты адамзаттың өмір сүруіне кепілдік берілмейтінін мәлімдеді. Ол сондай-ақ бір жынысты некелерге қарама-қарсы жынысты некелерге берілгендей заңдық қорғау қарастырылмауы керек екенін айтты. 2013 жылы Pew Research Center зерттеген елдердің ішінде Испания гомосексуализмді қабылдау деңгейі бойынша бірінші орынға ие болды, испандықтардың 88 пайызы гомосексуализмді қоғам қабылдауы керек деп санайды, ал 11 пайызы оған қарсы болды. 2015 жылдың мамыр айында ЛГБТ әлеуметтік желісі PlanetRomeo өзінің алғашқы Гей Бақыт Индексін (GHI) жариялады. 120-дан астам елден келген гей-еркектерге қоғамның гомосексуализмге деген көзқарасы, басқа адамдармен қарым-қатынастағы тәжірибесі және өмірмен қанағаттанғандығы туралы сұрақтар қойылды. Испания 68 ұпаймен 13-орынды иеленді. BuzzFeed 2016 жылдың желтоқсан айында бірнеше елде трансгендер адамдарды қабылдау туралы сауалнама жүргізді. Испания көптеген санаттар бойынша ең жоғары қабылдау деңгейін көрсетті, сауалнамаға қатысқандардың 87 пайызы трансгендер адамдарды дискриминациядан қорғау қажет деп санайды, ал тек 8 пайызы олардың психикалық немесе физикалық денсаулығында мәселе бар деп есептейді. Бұдан өзге, сауалнамаға қатысушылардың 77 пайызы трансгендер адамдарға өздерінің гендерлік идентификациясына сәйкес келетін әбденет бөлмесін пайдалануға рұқсат беру керек деп санайды, ал олардың жартысынан астамы осы пікірге толық келіседі. 2015 жылғы Eurobarometer сауалнамасы бойынша испандықтардың 84 пайызы Еуропа бойынша бір жынысты некелерге рұқсат беру керек деп ойлайды, ал 10 пайызы қарсы болды. 2019 жылғы Eurobarometer көрсеткендей, испандықтардың 91 пайызы гейлер мен бисексуалдар гетеросексуалдармен бірдей құқықтарға ие болуы керек деп санайды, ал 86 пайызы бір жынысты некелерді қолдайды. 2023 жылғы Eurobarometer сауалнамасы бойынша испандықтардың 88 пайызы Еуропа бойынша бір жынысты некелерге рұқсат беру керек деп ойлайды, ал 89 пайызы «бір жынысты екі адам арасындағы сексуалдық қатынаста ешқандай бұрыштық жоқ» деген пікірге келіседі.

Homosexuality and bisexuality today are greatly accepted all around the country and intensely in larger and medium cities. That being said, a certain level of discrimination can still be encountered in small villages and among some parts of society. A Eurobarometer survey published December 2006 showed that 66 percent of Spanish people surveyed supported same sex marriage and 43 percent supported same sex couples' right to adopt (EU wide averages were 44 percent and 33 percent, respectively). On 4 March 2013, Interior Minister Jorge Fernández Díaz said that due to same sex marriages the survival of the human species is not guaranteed. He also stated that same sex marriages should not have the same protection under the law as opposite sex ones,

Among the countries studied by the Pew Research Center in 2013, Spain was rated first in acceptance of homosexuality, with 88% of Spaniards believing that homosexuality should be accepted by society, compared to 11% who disagreed. In May 2015, PlanetRomeo, an LGBT social network, published its first Gay Happiness Index (GHI). Gay men from over 120 countries were asked about how they feel about society's view on homosexuality, how do they experience the way they are treated by other people and how satisfied are they with their lives. Spain was ranked 13th with a GHI score of 68. BuzzFeed conducted a poll in December 2016 across several countries on the acceptance of transgender individuals. Spain ranked the most accepting in most categories, with 87% of those polled believing transgender people should be protected from discrimination, and only 8% believing there is something mentally or physically wrong with them. In addition, 77% believed transgender people should be allowed to use the bathroom that matches their gender identity rather than being forced to use the one of their birth assigned gender, with over 50% strongly agreeing with this. The 2015 Eurobarometer found that 84% of Spaniards thought that same sex marriage should be allowed throughout Europe, 10% were against. The 2019 Eurobarometer showed that 91% of Spaniards believed gay and bisexual people should enjoy the same rights as heterosexual people, and 86% supported same sex marriage. The 2023 Eurobarometer found that 88% of Spaniards thought same sex marriage should be allowed throughout Europe, and 89% agreed that "there is nothing wrong in a sexual relationship between two persons of the same sex".

Музыка

Франконың диктатурасы кезінде музыканттар гомосексуализм туралы әндерінде немесе қоғамдық сөздерінде сирек айтатын. Бірақ, ерекшелік ретінде Франкоға қарсы болған және ашық гомосексуал Мигель де Молинаны атауға болады. Де Молина қатыгездікпен азапталғаннан кейін және оның қойылымдарына тыйым салынғаннан соң Аргентинаға қашып кетті. Тағы бір ерекшелік – фламенко ортасында гомосексуализмі белгілі болған Бамбино. Рафаэльдің "Qué sabe nadie" ("Ешкім не біледі") немесе "Digan lo que digan" ("Не айтса да") сияқты әндері көбінесе гейлік контексте түсіндіріледі. 1974 жылы Cánovas, Rodrigo, Adolfo y Guzmán тобы "María y Amaranta" ("Мария мен Амаранта") әнінде лесбияндық қарым-қатынас туралы айтты, бұл таңқаларлықтай цензураланбады. Демократияға өту кезеңінде Vainica Doble дуэті "El rey de la casa" ("Үйдің патшасы") әнінде гей адамның өз отбасының пікір қайшылықтарына қарсы күресін жырлады. Әнші-күйші Виктор Мануэль өзінің көптеген әндерінде ЛГБТ тақырыптарын көтерді. 1980 жылы ол "Quién puso más" ("Кім көбірек қосты?") әнін шығарды, ол 30 жылдан кейін аяқталатын екі ер адамның махаббат тарихын баяндайды. Кейін ол "Como los monos de Gibraltar" ("Гибралтар маймылдары сияқты") әнінде транссексуалдық, "Laura ya no vive aquí" ("Лаура енді мұнда тұрмайды") әнінде әйелдердің гомосексуализмі және "No me llames loca" ("Мені ақымақ деме") әнінде бисексуалдық туралы айтты. Испан музыкасында гомосексуализмге көңіл аудару Мадридтік "La Movida" қозғалысынан кейін басталды. Педро Альмодовар мен Фабио Макнамара дуэті концерттерінде әдетте әйелдер киімін киіп, провокациялық мәтіндер орындайтын. Тино Касал өзінің гомосексуализмін жасырмады және көптеген гейлер үшін кумирге айналды. Дегенмен, Аляска, Начо Канут және Карлос Берланга триосы бастапқыда ЛГБТ қозғалысымен байланысты болды, себебі олардың лирикасында және концерттерінде гомосексуализм туралы жиі айтылатын. Dinarama тобында олар "¿A Quién le Importa?" ("Кімге бәрібір?") әнін жазды, ол Испанияда гей гимніне айналды. Movida қозғалысынан кейін бірнеше орындаушылар гомосексуалдық тақырыптармен музыка жасауды жалғастырды, мысалы, Фабио Макнамара, Карлос Берланга "Vacaciones" ("Демалыс") немесе Луис Мигелес, Dinarama-ның бұрынғы гитарисі және кейін Glamour to Kill тобының мүшесі. 1980 жылдардың соңында Mecano тобы "Mujer contra mujer" ("Әйелге қарсы әйел") әнімен хитке енді, ол екі әйелдің махаббатын қорғады. Француз ("Une femme avec une femme") және итальян ("Per Lei Contro Di Lei") нұсқалары да болды. Ән 1990 жылы Францияда үлкен сәттілікке жетті, жеті апта бойы чарттарда бірінші орында тұрды. Бұл ән Латын Америкасында да танымал болды және топтың ең есте қаларлық әндерінің біріне айналды. Кейін олар бисексуалдық туралы "Stereosexual" әнін шығарды. Инди-поп әлемінде көптеген топтар гей қауымға арналған әндер жасайды, әсіресе гейге жақын немесе гей мазмұны бар (Nancys Rubias, Lorena C, Spunky, La Terremoto de Alcorcón, Putirecords, Borrachas provincianas, Vanity Bear, Modelé Fatale, Dos Hombres Solos, Postura 69 және т.б.). Сондай-ақ, кейбір трансвеститтер музыка саласында сәтті мансапқа қол жеткізеді, мысалы, La Prohibida, Nacha la Macha немесе La Otxoa.

During Franco's dictatorship, musicians seldom made any reference to homosexuality in their songs or in public speeches. An exception was the copla singer Miguel de Molina, openly homosexual and against Franco. De Molina fled to Argentina after being brutally tortured and his shows prohibited. Another exception was Bambino, whose homosexuality was known in flamenco circles. Some songs from Raphael, as "Qué sabe nadie" ("What does anyone know") or "Digan lo que digan" ("Whatever they say"), have frequently been interpreted in a gay light. In 1974, the folk rock band Cánovas, Rodrigo, Adolfo y Guzmán talked about a lesbian relationship in the song "María y Amaranta" ("María and Amaranta"), that surprisingly was not censored. During the transition to democracy, the duo Vainica Doble sung about the fight of a gay man against the prejudices of his own family in the song "El rey de la casa" ("The king of the house"). Singer songwriter Víctor Manuel has included LGBT subjects in several of his songs. In 1980, he released "Quién puso más" ("Who put more? "), a true love story between two men that ends after 30 years. He later mentioned transsexuality in his song "Como los monos de Gibraltar" ("As the monkeys in Gibraltar"), feminine homosexuality in "Laura ya no vive aquí" ("Laura doesn't live here any more") and bisexuality in "No me llames loca" (Don't call me fool/queen). It was not until the La Movida Madrileña that homosexuality became visible in Spanish music. The duo Pedro Almodóvar and Fabio McNamara usually dressed as women during their concerts, where they sang provocative lyrics. Tino Casal never hid his homosexuality and became an icon for many gay people. Nevertheless, it would be the trio Alaska, Nacho Canut y Carlos Berlanga who would be identified from the beginning with the LGBT movement due to their constant references to homosexuality in their lyrics and their concerts. During their time as Dinarama, they recorded the song "¿A Quién le Importa?" ("Who cares? "), which became a gay anthem in Spain. After the Movida, several artists continued to make music with homosexual themes, such as Fabio McNamara, Carlos Berlanga in "Vacaciones" ("Holiday"), or Luis Miguélez, ex guitarist of Dinarama and later member of Glamour to Kill. At the end of the 1980s, Mecano made a hit with the song "Mujer contra mujer" ("Woman against woman"), clearly defending the love of two women. There were French ("Une femme avec une femme") and Italian ("Per Lei Contro Di Lei") versions. The song was a huge hit in France in 1990 where it reached No. 1 in charts during seven weeks. The song was also a hit in Latin America and is one of the most remembered of the group. They later composed the song "Stereosexual" that talked about bisexuality. Within the indie pop universe, many other bands produce songs almost exclusively for a gay public, especially gay friendly or with a clear gay content (Nancys Rubias, Lorena C, Spunky, La Terremoto de Alcorcón, Putilatex, Putirecords, Borrachas provincianas, Vanity Bear, Modelé Fatale, Dos Hombres Solos, Postura 69, etc.) and some drag queens have a successful career in music, such as La Prohibida, Nacha la Macha, or La Otxoa.

Саясат

Испанияда бірнеше ашық гей саясаткерлер мемлекеттік лауазымдарда қызмет еткен. Ең танымал гей саясаткерлердің бірі – Джеронимо Сааведра, ол 1982 жылдан 1987 жылға дейін және 1991 жылдан 1993 жылға дейін Канар аралдарының президенті болып екі рет қызмет еткен. Сааведра 2000 жылы өзінің гей екенін мәлімдеді. Ол 2004 жылға дейін Сенат мүшесі болды, ал 2007 жылдан 2011 жылға дейін Лас-Пальмас қаласының мэрі болды. Тағы бір танымал гей саясаткері және белсендісі – Педро Зероло, ол 2015 жылдың маусым айында қайтыс болғанға дейін Мадрид қалалық кеңесінде қызмет етті. Зероло ЛГБТ қозғалысында белсенділік танытып, бір жынысты жұптарға некеге тұру құқығын кеңейтетін заңды қолдаушылардың бірі болды, осының нәтижесінде көптеген адамдар оны гей-икона деп санады. Басқаларының ішінде 2011-2015 жылдар аралығында Баск астанасы Витория Гастеистің мэрі болған, қазіргі уақытта сенатор қызметін атқарып жүрген Хавьер Марото бар. Марото 2015 жылдың қыркүйегінде Хосе Мануэль Родригеске үйленді. Тойға премьер-министр Мариано Рахой қатысты. Максимо Хуерта, Анхелес Альварес және Фернандо Гранде Марласка – Кортес Генералдарда қызмет ететін немесе қызмет еткен басқа да гей саясаткерлер. Гранде Марласка 2018 жылдың маусым айынан бері Ішкі істер министрі болып қызмет етеді. 2015 жылы Барселонаның мэрі болып сайланған Ада Колау 2017 жылдың желтоқсан айында өзінің бисексуалды екенін жариялады. Басқа каталондық гей саясаткерлері – Антони Комин, Санти Вила және Микель Ицета. Карла Антонелли, Виктор Каско, Иниго Ламарка, Фран Ферри, Хесус Васкес Абад, Иняки Оярзабал, Эмпар Пинеда және Луис Алегре Захонеро – ашық ЛГБТ саясаткерлері, олар әртүрлі уақытта мэрлер немесе аймақтық заң шығарушы органдардың мүшелері болып қызмет еткен. 2007 жылы Мануэла Трасобарес Валенсияның Гелдо деген шағын қаласында кеңесші болып сайланды, осылайша қоғамдық лауазымға тағайындалған Испанияның алғашқы ашық трансгендер адамы болды.

Спорт

Спорт ЛГБТ+ өкілдерін таныту үшін дәстүрлі түрде қиын сала болып келген. Бірақ соңғы кезде кәсіби спортшылардың арасынан өздерін ашық жариялағандар көбейді. Олардың ішінде футболдан Мапи Леон мен Ана Ромеро, су полосынан Виктор Гутьеррес, жүзуден Карлос Пералта, гандболдан Марта Мангуэ, мәнерлеп сырғанаудан Хавьер Рая және дзюдодан Мириам Бласко бар. 2019 жылдың ақпан айында Vox партиясы, спорттағы гомофобияға қарсы ресми ұстаным қабылдауды көздейтін ұсынысты ветолады. Бұл ұсынысқа барлық басқа саяси партиялар қолдау көрсеткенімен, қабылдау үшін бірауыздан қолдау қажет болды.

Жиынтық кесте

Құқықтық мәртебе Бір жынысты жыныстық қатынас заңды (1979 жылдан бері) Келісім жасы тең (16) (1995 жылдан бері) Жұмыс орнында кемсітуге қарсы заңдар (1995 жылдан бері) Тауарлар мен қызметтер ұсынудағы кемсітуге қарсы заңдар (2022 жылдан бері) Барлық басқа да салалардағы кемсітуге қарсы заңдар (тікелей және жанама кемсіту, жеккөру сөздері қоса алғанда) (1995 жылдан бері) Гендерлік идентитіге қатысты кемсітуге қарсы заңдар (2022 жылдан бері) Бір жынысты неке (2005 жылдан бері) Бір жынысты жұбайлардың құқықтарын тану (мысалы, ресми емес бірге тұру, өмірлік серікке отыру) (кейбір автономиялық аймақтарда 1998 жылдан бері, бүкіл ел бойынша 2018 жылдан бері) Бір жынысты жұбайлардың балаларын өгейлікке алуы (кейбір автономиялық аймақтарда 2000 жылдан бері, бүкіл ел бойынша 2005 жылдан бері) Бір жынысты жұбайлардың бірлесіп балаларды өгейлікке алуы (кейбір автономиялық аймақтарда 2000 жылдан бері, бүкіл ел бойынша 2005 жылдан бері) Бір жынысты жұбайлардың балаларының туу куәлігінде автоматты ата-ана ретінде тану (2015 жылдан бері) ЛГБТ өкілдері әскери қызметке ашық түрде қабылданады Заңды гендерді құжаттарда өзін-өзі анықтау арқылы өзгерту құқығы, операциясыз және стерилизациясыз (2023 жылдан бері) Бала туғаннан кейін екі жұбайдың да декреттік демалысқа автоматты түрде өтуі (2006 жылдан бері) Барлығына ЭКО емделуге қол жеткізу (2021 жылдан бері жарлық бойынша, 2023 жылдан бері заң бойынша) Конверсиялық терапия заңмен тыйымдалған (2023 жылдан бері) Интерсекс ересек еместерге қатысты инвазивті хирургиялық араласулар заңмен қорғалады (2023 жылдан бері) Бинарлық емес гендерді тану Бірақ кейбір істер сотқа жетіп, сот шешімімен жеңіске жеткен, сондықтан кейбір адамдар жеке куәлігінде (испандық DNI) әйел үшін M (mujer) немесе ер адам үшін H (hombre) орнына X әрпін алды Коммерциялық жалға алу аналықты (гей ерлер жұптары үшін) (сексуалдық бағдарына қарамастан рұқсат етілмейді) Гомосексуалдардың қан доноры болуына рұқсат етіледі (2005 жылдан бері)