Кіріспе

Суды қыздыруға қолданылатын қыздырылған тас, кез келген роман, пьеса, опера, фильм немесе өзге де шығармашылық туынды, оның басты мақсаты – авторының күнделікті шығындарын жабу. Археологияда немесе антропологияда қайнатқыш тас немесе тамақ пісіруге арналған тас – суды қыздыру үшін қолданылатын қыздырылған тас, көбінесе қыш немесе металл ыдыстарға қол жеткізе алмайтын халықтар қолданған.

Археологияда

Бұл термин оттан ыдысқа жылу жеткізу үшін, ыдыстағы судың температурасын көтеру үшін, соның ішінде тамақ пісіру үшін қолданылатын тасты білдіреді. Тас отта немесе қорда қыздырылады. Тас жеткілікті қызған кезде, ішіндегі суды қыздыру үшін су құйылған ыдысқа салынады. Ыдыс металдан (бірақ мұндай жағдай сирек, себебі металл тікелей оттың ыстығына төтеп беруге жеткілікті мықты) немесе оттың ыстығына тікелей төтеп бере алмайтын сапасы нашар қыш ыдыстан, немесе ағаштан жасалған тостаған болуы мүмкін. Мұндай тастарды олардың сыртқы түрінен тануға болады, себебі оттың ыстығына көп рет тозуы, одан кейін судың тез суынуы тас құрамында жылулық кеңею мен жиырылудан туындаған үлкен кернеуге әкеледі. Бұл әдетте тастың бетінің ішінара шыныға айналуына және тастың бетіндегі жарықтардың жіңішке торына (көбінесе "жарықшақтар" деп сипаттайды) алып келеді. Соңында тас сынып кетеді. Жеке-жеке сынықтарды тас отқа салу және одан шығару қиын болғанша қайта пайдалануға болады, содан кейін сынықтар тасталып, жаңа қайнатқыш тас (немесе көптеген жаңалары) алынады. Көбінесе сынған қайнатқыш тастар үй қоқысына немесе тұрмыстық қалдықтар жиналатын орындарға тасталады, бұл ұзақ жылдар бойы пайдаланылып келген жерлерде көп тонна материалға жетеді. Сынықтарды құрылыс материалы ретінде пайдалану мүмкін, бірақ олардың көбінесе кішкентай өлшемі бұл мүмкіндікті шектеуі мүмкін.

Сәйкестендіру

Жүректену құбылысы тек қазандық қазандықтарымен ғана шектелмейді, сонымен қатар ошақтың тастары мен камин айналасын да қамтиды. Дегенмен, қазандықты отқа салу және одан алу қажеттігінен (әдетте антропологиялық зерттеулерде жасыл ағаштан жасалған таяқтарды қолдана отырып) олар бастапқыда бірнеше килограмм салмақпен жасалады және сынып-сынып кішірейеді; ал ошақ тастары мен камин қаптамалары көбінесе ірі болады.