Кіріспе

Альберто Вилар (Albert Vilar; 4 қазан 1940 – 4 қыркүйек 2021) – американдық бизнесмен және инвестициялық менеджер. Ол опералық театрлардың, өнер ұйымдарының және білім беру мекемелерінің демеушісі ретінде кеңінен танылды. Оның Amerindo Investment Advisors инвестициялық фирмасы құлағаннан кейін, ол 2008 жылдың қараша айында ақша жылыстыру, инвестициялық кеңесшілердің алаяқтығы, бағалы қағаздармен алаяқтық, сондай-ақ пошта және телеграф арқылы алаяқтық жасады деген айыппен сотталды. 2010 жылдың ақпанында тоғыз жылға бас бостандығынан айырылып, 2018 жылы босатылды.

Өмірбаян

Вилар Нью-Джерси штатының Вест-Оранж қаласында туған. Ол Вашингтон, Пенсильваниядағы гуманитарлық ғылымдар колледжі – Вашингтон және Джефферсон колледжінде экономика бакалавры дәрежесін алды. Содан кейін Нью-Йорк штатының Нью-Рошель қаласындағы Иона колледжінде экономика мамандығы бойынша магистр дәрежесін аяқтады. 1979 жылы Гари Танакамен бірге Сан-Франциско мен Нью-Йорк қалаларында орналасқан, Лондонда кеңсесі бар Amerindo Investment Advisors инвестициялық кеңесшілер фирмасын құрды. 1981 жылы Вилар алғашқы 1 миллион долларын тапты. Amerindo-ның негізгі инвестициялық бағыты 2000 жылғы қор нарығының күрт құлдырауынан ауыр зардап шеккен технологиялық қорлар болды. Amerindo қорларының құны күрт төмендеді және Вилар өнер мекемелеріне берген уәделерін орындай алмады. Вилар Вашингтон және Джефферсон колледжінің қамқорлар кеңесінде қызмет етті.

Қылмыстық іс бойынша айыптау

Вилар мен Танака 2005 жылғы 26 мамырда бағалы қағаздармен алаяқтық жасады деген айыппен тұтқындалды. Ұкімет екеуінің Amerindo клиенті Лили Кейтс (актриса Фиби Кейтстің мұрагері және анасы) ақшасынан жеке мақсаттары үшін 5 миллион долларға дейін қол жеткізгенін мәлімдеді. Вилар бұл ақшаны үй жөндеуіне және бұрын уәде етілген қайырымдылық көмектерін төлеуге пайдаланған деген айып тағылды. Сондай-ақ Танака ақшаны таза тұқымды жарыс аттарын сатып алуға жұмсаған деген күдік болды. SEC сонымен қатар азаматтық сот ісін қозғады. Стюарттың The New Yorker журналында жариялаған мақаласына сәйкес, Вилардың өрлеуі мен құлдырауына қатысты кең ауқымды талдау жасалды. «Мен тұтқындалған кезде қаржылық жағдайым жақсаруға айналып келе жатқан едім. Мен болжаған интернет туралы барлық нәрсе орындалды. Енді жұмысыма оралып, ақша табуға дайынмын», – деді Вилар. Стюарт осылай жалғастырды: «Егер Вилар мен Танака кінәлі деп табылса, оларға он миллион доллардан астам айыппұл салынып, жүз елу бес жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін. Бірақ Вилар: «Біз бұл мәселені шешеміз. Мен осы жағдайдан шығамын. Мен әрқашан басқаларға көмектесуге тырысамын. Мен операны және классикалық музыканы әлі де жақсы көремін. Мет менің ақшамды алмайтын болады, бірақ бұл менің музыкаға деген сүйіспеншілігімді өлтірмейді». Айыптамада Amerindo-ның өзара инвестициялық қорларында қандай да бір бұзушылықтар жасалғаны туралы мәлімдеме болған жоқ, ал фирма таратылған кезде ешқандай қаражат жоғалған жоқ. Бірақ қортарды талдаумен айналысатын Morningstar компаниясы инвесторларға ақшаларын қайтарып алуға кеңес берді, себебі қорлардың көрсеткіштері өте нашар болды. Шындығында, көптеген басқа қортар сияқты, интернет компанияларына инвестиция салған инвесторлар бұрыннан-ақ активтерін азайтып, шығындардың үлесін арттырып, ақшасын шығарып алып жатқан. Тергеу барысында құжаттар мен компьютерлерді кең ауқымда тәркілеу Amerindo директорлар кеңесін қорды Munder Capital Management компаниясының Munder NetNet қорымен біріктіруге мәжбүр етті, кейіннен ол Munder Internet деп аталды. 2007 жылдың басында федералды судья бұл тәркілеулердің артық екенін мәлімдеді. Вилар мен Танаканың соты 2008 жылдың қыркүйегінде басталды, Вилардың қорғауын Херальд Прайс Фарингер жүзеге асырды, ал Танаканы Глен Колтон қорғады. Сот 2008 жылдың 19 қарашасында Вилардың барлық 12 айыптама бойынша, ал Танаканың 3 айыптама бойынша кінәлі екеніне үкім шығарды. 2010 жылдың 5 ақпанында Вилар тоғыз жылға, ал Танака бес жылға бас бостандығынан айырылды. Олар екеуі де «Американдық ашкөздік» телесериалының бесінші маусымында көрсетілді. 2012 жылдың қазан айында, Нью-Джерси штатының Форт-Дикс федералдық түзету мекемесінде 2 жарым жылдан астам уақыт өткеннен кейін, апелляциялық сот, айыптау тарапының наразылығына қарамастан, оның апелляцияға дейін дереу босатылуына бұйрық берді. 2014 жылдың сәуірінде Вилар қайтадан түрмеге жіберілді және құрбандардың отбасыларына жоғалтқан қаражаттарын қайтарып беруге кедергі келтіргені үшін бір жылға қосымша жазаланды.