Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чех актері Йозеф Властимил Буриан, көбінесе Власта Буриан ретінде танымал, (9 сәуір 1891, Либерецде туған – 31 қаңтар 1962, Прагада қайтыс болған) – халықаралық деңгейде танылған чехословакиялық кино және сахна актері, әнші, комедияшы, футболшы және кинорежиссер. Чехияда ол «Комедиялар королі» (Král komiků) деп белгілі.
Czech actor
Josef Vlastimil Burian, better known as Vlasta Burian, (9 April 1891, in Liberec – 31 January 1962, in Prague) was an internationally renowned Czechoslovak film and stage actor, singer, comedian, footballer and film director. In the Czech Republic, he is known as Král komiků (King of Comedians).
Ерте мансап
Актерлік және кино карьерасын қалыптастырмас бұрын, Буриан кәсіби футбол қақпашысы ретінде алдымен «Виктория Жижков», содан кейін 1916 жылдан 1926 жылға дейін «АС Спарта Прага» командаларында ойнады. Ол Либерец қаласындағы тігінші, патриот және ерікті Антонин Бурианның (1863 жылы туған) және оның бес жыл үлкен әйелі Мария Бурианованың (1858 жылы туған), бұрынғы некеден қызы Жофия Пикованың (1884 жылы туған) ұлы болды. Өмірінің алғашқы он жылын Либерецте өткізді. 1901 жылдың 5 мамырында оның отбасы Праганың Жижков ауданына көшіп келді [3], себебі оның әкесі Либерецте патриоттық қызметке қолайлы жағдай болмады, онда халықтың көп бөлігі неміс тілінде сөйледі. Прагада ол азық-түлік салығын жинаушы болып жұмыс істеді және ұлын үнемі Ұлттық театрға алып баратын. Кейін Йозеф Властимил бизнес мектебінде кәсіби оқулықтарды оқыды. Тігіншінің ұлы болғандықтан, ол бала кезінен театрға қызығушылық танытқан адамдармен танысып, осы ортадан әңгімелерді тыңдау мүмкіндігіне ие болды. Ол өзі бала кезінде хорда ән шырқап, операны ұнатқан. Жас Власта Буриан спортты да қатты жақсы көретін. Ол әсіресе футболда көзге түсіп, қақпашы болды. «Юнион Жижков» клубында, кейін «Виктория Жижков» клубында ойнады. Комедиялық талантынан басқа, «Спарта» клубында да мансап жасады (осы мансабының мәні нақты көрсетілмеген). Ол сондай-ақ велосипедпен және тенниспен белсенді түрде жарысқа қатысып, жиі жарыстар мен турнирлерде жеңіске жетті (оның жүлделерінің жинағы бар). Бірақ, оның театрға деген құштарлығы спорттық жетістіктерінен басымдық алды. Бастапқыда оның комедиялық таланты жеке жиналыстарда достарына көрсетілді. Уақыт өте келе, бұл қойылымдар көпшілік орындарына ауысты. Әкесі бастапқыда мұндай қоғамдық өнер көрсетулерге қарсы болғанмен, ұлының сыраханадағы өнерін көргеннен кейін, оның комедиялық қабілетін мойындап, енді оның көркемдік ізденістеріне кедергі келтірмеді.
Before getting established in his acting and film career, Burian played as a professional football goalkeeper firstly for Viktoria Žižkov and then for AC Sparta Prague from 1916 to 1926. He was born to Liberec tailor, patriot and volunteer Antonín Burian (*1863) and his five years older wife Maria Burianová, née Škaloudová (*1858), who had a daughter Žofia Picková (*1884) from a previous marriage. He spent the first ten years of his life in Liberec. On May 5, 1901, his family moved to the Prague suburb of Žižkov, [3] because his father did not have a suitable environment for patriotic activities in Liberec, where the majority of the population was German. He got a job as an official collecting food taxes in Prague and regularly took his young son to the National Theatre. Josef Vlastimil later learned business manuals at a business school. As the son of a tailor, from childhood he met people who were interested in the theater and had the opportunity to hear stories from this environment. He himself sang in the choir as a child and liked opera. Young Vlasta Burian was also very fond of sports. He excelled especially in football, he was a goalkeeper. He played for Union Žižkov, later for Viktoria Žižkov. In addition to his comedic talents, he pursued a career in Sparta (the nature of this career is not specified). He also actively participated in competitive cycling and tennis, frequently winning races and tournaments (evidenced by a collection of his trophies). However, his theatrical pursuits eventually took precedence over most of his athletic endeavors. Initially, his comedic talents were showcased primarily for friends at private gatherings. Over time, these performances transitioned to public settings. While his father initially discouraged such public performances, witnessing his son's act at a pub led him to recognize his son's comedic abilities and no longer posed a barrier to his artistic pursuits.
Жеке өмір
Власта Бурианның биші Анна Эмилия Пирковамен қызы Эмилия Бурианова (1912–1996) болды. 1919 жылы Нина Червенкова Буриановаға үйленді. Ол өмірінің соңына дейін оның адал серігі болды, әр қойылымға қатысып, оны тұрақты түрде қолдады. Бюрианның Нина келгенше қойылымдарды бастамауға талап еткені және тіпті ол ауырғанда оның өнеркөрсетулерін телефон арқылы тыңдау үшін жағдай жасағаны айтылады. Ол комедиялық өнерімен танымал болғанымен, жеке өмірі көпшілік алдындағы бейнесінен өзгеше болды. Ол көңілсіз, көңіл-күйі жиі өзгеретін және өзіне жабық адам ретінде сипатталды. Сондай-ақ, ол депрессиямен күресіп, маниялық-депрессиялық эпизодтарды (қазірде екіполярлық бұзылыс деп аталады) бастан өткерген болуы мүмкін. Көпшілікке таныс болған образына қарамастан, Бюриан жеке өмірінде көбінесе усақ-түйекке ден қоймайтын. Ол жиі Девицедегі әсем жиһазталған вилласына тартып, қатаң жаттығулар жасаған. Виллада үлкен спорт залы, жүзу бассейні және теннис корты болды, бұл оның денсаулыққа деген құлшынысын көрсетеді. Ол сол кездегі ең талантты чех аспазшыларының бірі саналатын Яромир Трежбалды жұмысқа алған. Бурианның белсенді өмір салты үйінен тыс жерлерде де жалғасты; ол таңертең велосипедпен жүретін және Прагадан тыс жерлерде де достық теннис турнирлерін ұйымдастыратын, тіпті екі дүркін әлем чемпионы Карел Кожелухпен Кламовкада ойнаған.
Vlasta Burian had a daughter, Emilia Burianová (1912–1996), with dancer Anna Emília Pírková. In 1919, he married Nina Červenková Burianová. She remained a devoted companion throughout his career, attending every performance and offering unwavering support. Burian reportedly insisted on delaying shows until Nina arrived and even arranged for her to listen to his performances via phone when she was ill. Their daughter, Emilia, gave birth to a son, Vlastimil Kristl, in 1944. While known for his comedic performances, Burian's private life reportedly contrasted with his public image. Accounts describe him as melancholic, prone to mood swings, and withdrawn. He also struggled with depression, possibly experiencing manic depressive episodes (now known as bipolar disorder). Despite his public persona, Burian reportedly led a more introverted life in private. He often retreated to his luxuriously furnished villa in Dejvice, where he maintained a rigorous exercise routine. The villa boasted a large gymnasium, a swimming pool, and a tennis court, reflecting his dedication to fitness. He was known to employ Jaromír Trejbal, considered one of the finest Czech chefs of the time. Burian's active lifestyle extended beyond his home; he regularly cycled in the mornings and organized friendly tennis matches, even outside of Prague, famously playing against two time world champion Karel Koželuh at Klamovka.