Кіріспе

Маркета Лазарова 1998 жылғы чех киносыншылары мен публицистері жүргізген дауыс беру нәтижесінде барлық уақыттағы ең үздік чех фильмі деп дауыс берілді.

Тарих

Чехияның алғашқы кинорежиссері және операторы Ян Кříženecký болды, ол 1898 жылдың екінші жартысында Прагада қысқа деректі фильмдер түсіре бастады. Алғашқы тұрақты кинотеатрды 1907 жылы Виктор Понрепо Прагада ашты.

Соғыс аралық кезең

Белгілі режиссерлердің қатарында Карел Ламач, Карл Антон, Сватоплюк Иннеман, Пшемысл Пражский, Мартин Фрич және Густав Махаты болды. 1930 жылдың қыркүйегінде шыққан «Když struny lkají» толық синхронды дыбыспен түсірілген алғашқы чехословакиялық фильм деп есептеледі. 1930 жылдың ақпанында жарық көрген «Тонка на виселицу» нұсқасы оның бастапқыда үнсіз фильм болған, ал дыбысы Францияда қосылған. 1933 жылы Милош Гавел «Баррандов» студиясын ашты, бұл чех киноиндустриясындағы өркендеуді бастады. Қазіргі таңда ол елдегі ең ірі киностудия, сондай-ақ Еуропадағы ірі студиялардың бірі.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде көптеген ірі соғыс алдындағы кинорежиссерлер фильмдер түсіруді жалғастырды, олардың ішінде Отакар Вавра, Мартин Фрич, Мирослав Чикан, Ян Свитак (соғыс соңында антифашистік наразылық толқынынан қаза тапты), Владимир Славинский, Франтишек Чап, Зденек Джина Хашлер (соғыстан кейін АҚШ-қа эмиграциялады) және Вацлав Биновец болды. Владимир Чех және Вацлав Кршка өздерінің карьераларын Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бастады. Сценарийші Карел Стекли соғыс соңында режиссураға көшті және өмірінің соңына дейін екі мамандығын да сақтап қалды. Танымал актер Рудольф Хрушинский (1920 жылы туған) осы кезеңде де фильмдер түсірді.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін

Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын чех киносының көптеген көрнекті тұлғалары елден кетіп қалды, олардың ішінде режиссерлер Карел Ламач және Густав Мачаты, оператор Отто Хеллер, актерлер Хьюго Хаас және Йиржи Восковец, продюсер Йозеф Ауербах. Режиссер Владислав Ванчура нацистер тарапынан өлтірілді, сондай-ақ танымал актер және әнші Карел Хашлер, актриса Анна Летенска және жазушы Карел Полачек та өлтірілді. Студия иесі Милош Гавел және актрисалар Лида Барова мен Адина Мандлова соғыс кезінде нацистермен ынтымақтастық жасады деген айыппен Германияға немесе Австрияға жер аударылды. 1943 жылы Прагада Чех кино мұрағаты (НФА) құрылды. 1945 жылы Чехословакия киноиндустриясы ұлттықтандырылды. 1952 жылы ең көп көруші чех фильмі – "Мақтаныш принцессасы" жарық көрді. Оны 8 222 695 адам көрді. Бұл фильм сонымен қатар Карловы Вары халықаралық кинофестивалінде балалар фильмі үшін жүлде жеңіп алды.

1990 жылдар және одан кейінгі жылдар

Чехтердің "Барқыт революциясынан" кейін түсірген сәтті фильмдеріне "Коля", "Бөлініп құлағандар", "Жылы шатырлар" және "Тым жылдам басу" жатады.