Кіріспе
Шахмат ашылуы
Жартылай славян қорғанысы – бұл ханшайымның гамбиті құлдыраған шахмат ашылуының бір түрі. Ол келесі жүргізілімдерден кейін туындайтын позициямен анықталады:
1. d4 d5
2. c4 c6
3. Nf3 Nf6
4. Nc3 e6
Бұл позицияға қараның әртүрлі қолдау пешкалары арқылы жетуге болады, бұл православиелік ханшайым гамбиті құлдыраған (e6) және славян қорғанысы (c6) элементтерін біріктіреді. Қара c4-тегі ақ пешканы ұстап алып, b7–b5 жүргізілімімен оны қорғауға тырысады. Ақ бұған түрлі жолдармен қарсы тұра алады. Ойындардың шамамен 80% жағдайында 5. Bg5 немесе 5. e3 жүргізіледі: біріншісі өткір пешка құрбандығын білдіреді, ал екіншісі қара квадратын бақылайтын пілдің табиғи g5-ке қарай дамуын шектейді. Басқа мүмкін жүргізілімдер: 5. Qb3, 5. g3 және 5. cxd5. Соңғысы, 5...exd5-тен кейін, ханшайым гамбиті құлдыраған (QGD) айырбас вариантына (Exchange Variation) әкеледі, онда ақтың ерте Nf3 жүргізілімі қараның қара квадратын бақылайтын пілінің еркін дамуына мүмкіндік береді, бұл теңдікке алып келуі керек (ECO кодтары D43 және D45). 5. Bf4 жүргізілімі шамалы дәл емес деп саналады, себебі 5...dxc4 қараға тиімді. Жартылай славян қорғанысы Шахмат ашылу энциклопедиясында D43-тен D49-ға дейінгі кодтармен белгіленеді.
1. d4 d5
2. c4 c6
3. Nf3 Nf6
4. Nc3 e6
The position may readily be reached by a number of different Black's supporting pawns resemble a mixture of the Orthodox Queen's Gambit Declined, e6, and the Slav Defense, c6. Black is threatening to capture the white pawn on c4 and hold it with b7–b5. White can avoid this in a number of ways. About 80% of games continue 5. Bg5 or 5. e3: the former constitutes a sharp pawn sacrifice, while the latter restricts the dark squared bishop from its natural to g5. Other possible moves are 5. Qb3, 5. g3 and 5. cxd5, the last of which, after 5 exd5, leads to a line of the QGD Exchange Variation where White's early Nf3 enables Black's queen bishop to freely develop, which should give equality (ECO codes D43 and D45). 5. Bf4 is considered somewhat inaccurate, as 5 dxc4 is favorable for Black. The Semi Slav is designated by codes D43 through D49 in Encyclopaedia of Chess Openings.
Алғашқы қадамдар және мүмкін ауытқулар
Бұл жартылай славяндыққа түрлі тәртіптермен қол жеткізуге болады. Ақтар ойынды 1. d4, 1. Nf3 немесе тіпті 1. c4-пен бастап, жартылай славяндық мүмкіндігін сақтап қалуы мүмкін. Қара, белгілі бір варианттардан қашу үшін немесе өзіне жаңа мүмкіндіктер ашу үшін d5, c6, e6 және Nf6 комбинацияларын таңдауы мүмкін. Бұл тарауда ойынның алғашқы қадамдары қараның көзқарасынан қарастырылады, егер ол жартылай славяндық ойнағанды ұнатса.
1.d4 d5 қозғалыс тәртібі
Егер ақ 1. d4-пен ойынды ашса, қара 1...d5-пен жауап беруге қуанышты, егер мақсаты жартылай славяндық қорғаныс болса. Әрине, ақ 2. Bf4 немесе тіпті 2. Bg5 (егер қара 1...Nf6 ашса) деп жалғастыра алады, және ойын мүлдем басқа бағытқа бұрылады. Дегенмен, шеберлер ойындарының көп бөлігінде ақ ойыншылар 2. c4 (ферзь гамбиті) немесе 2. Nf3 таңдайды. 2. Nf3-тен кейін, қара үшін табиғи жалғасы 2...Nf6 болады. 2...c6 немесе 2...e6 ойнау толыққанды дұрыс болмауы мүмкін, себебі ақ әрқашан c2–c4 жүруден бас тартуға мүмкіндігі бар, сондықтан алдымен жылқыны дамытудың мәні зор. Егер ақ ең көп таралған 2. c4-ті таңдаса, қараның үш практикалық таңдауы бар: d5-тегі пішінді e6 немесе c6 ойнау арқылы қорғау (жартылай славяндық қорғанысын сақтап қалу мүмкіндігін қалдыру), немесе dxc4 (ферзь гамбитін қабылдау) арқылы ақ пішінді ұстау. Қара ойыншылар ең алдымен мынаны қарастыруы керек: егер ақ d5-те cxd5-пен ұстаса не болады? Егер қара славяндық тәртібімен (2...c6) ойнаса, онда cxd5 ("славяндық айырбас") қайтарып алғаннан кейін пішін құрылымы симметриялық болады. Егер қара 2...e6 ойнаса, қайтарып алғаннан кейін exd5 Карлсбад пішін құрылымы деп аталатын теңгерімсіз пішін құрылымына әкеледі, бұл аққа азшылықпен шабуыл жасауға мүмкіндік бере алады.
Славяндар қозғалысы: 2...c6
D5 пешкасын c пешкасымен қорғаудың қара үшін кем дегенде үш салдары бар. Біріншіден, бұл қараға славян қорғанысына кіру мүмкіндігін сақтап қалуға мүмкіндік береді, яғни, e пешкасын жылжытудан бұрын, тиімді сәтте ашық түсті епископын f5-ке дамыту. Екіншіден, бұл ақтарды d5-те пешканы ұстаудан тоқтата алады, себебі Exchange Slav тең ойнауға бейім деп есептеледі. Үшіншіден, бұл ақтардың 3. g3 жүрісімен Каталондық ашылысына кіруіне жол бермейді. 2...c6 ойнаудың бір кемшілігі – ақ 3. Nf3 жалғастыра алады, ал 3...Nf6 кейін 4. e3 ("Баяу славян") ойнайды, енді қара жартылай славянды ойнай алмайды, себебі 4...e6 ақ үшін жақсы болып саналады, ол Nc3-ке міндеттеме бермегендіктен, даму үшін басқа мүмкіндіктерге ие, мысалы Nbd2 немесе b3.
Корольдік гамбит: 2...e6
D5 пешін e пешпен қорғау қараға дамуын жылдамдатуға мүмкіндік береді, бірақ бұл уақытша жарық түсті өріске шығуға кедерес келтіреді. 3. Nf3 Nf6 соңынан ақ 4. g3 арқылы Каталондық ашылысына кіру мүмкіндігіне ие. Егер ақ 3. Nc3 деп жалғастырса, қара жартылай славяндыққа көшу үшін екі мүмкіндікке ие. Біріншіден, қара 3...c6 ("үшбұрыш құрылымы", төменде қараңыз) ойнай алады. Екіншіден, қара 3...Nf6 ойнай алады, бұл аққа 4. cxd5 exd5, содан кейін 5. Bg5 деп жалғастыруға мүмкіндік береді.
Үшбұрышты орнату
1. d4 d5 2. c4 c6 3. Nc3 қара 3 Nf6 орнына 3 e6 арқылы жауап беру мүмкіндігіне ие. Бұл "үшбұрыш құрылымы" екі ойыншыға да төртінші жүрісте жаңа баламалар ашады.
Маршалл Гамбиті
Біріншіден, ақтар 4. e4 ойнау арқылы Маршалл гамбитіне қатысу мүмкіндігіне ие. Ойын 4 dxe4 (кейде 4 Bb4 ойналады, бірақ бұл аққа тиімдірек) 5. Nxe4 Bb4+ деп жалғасады. Енді ақтардың ойынды жалғастырудың екі баламалы жолы бар. Негізгі нұсқа 6. Bd2 Qxd4 7. Bxb4 Qxe4+ деп есептеледі, содан кейін ақтар шахты аттарымен немесе епископтарымен тоқтатады. Балама ретінде, ақтар 6. Nc3 (2013 жылғы Әлем чемпионатына қатысқан Карлсен-Ананд матчындағыдай) ойнай алады, ал ойын 6 c5 7. a3 Ba5 деп жалғасады.
Ноутбумның өзгеруі
Екінші, егер ақ 4. Nf3 жалғастырса, қара 4...dxc4 ойнау арқылы Noteboom Variation-ға кіруге қосымша мүмкіндік алады. Егер ақ бұл варианттан қашуды қаласа, 4. e4 (Маршалл гамбиті) немесе 4. e3 (әдетте Меранға ауысады, бірақ аққа Bg5 варианттарынан айырылады) ойнауы керек. Ақ қазір бірнеше мүмкін жалғастыруларға ие, соның ішінде 5. a4 (төменде қараңыз), 5. e3 (көбінесе төменде көрсетілген позицияға ауысады), 5. e4 (төменде көрсетілген позицияға ұқсас) немесе тіпті 5. Bg5. Noteboom Variation-дегі типикалық жалғасу: 5. a4 Bb4 6. e3 b5 7. Bd2 a5 8. axb5 Bxc3 9. Bxc3 cxb5 10. b3 Bb7 11. bxc4 b4 12. Bb2 Nf6 13. Bd3 Nbd7 14. O-O-O, қараның патшалық жағында екі байланысқан өткізілген пешкасы бар, ал аққа екі піл жұбы бар және тақтаның ортасын бақылайды. Егер ақ 3. Nf3 ойнаса, "үшбұрыш позициясы" қара үшін тиімді емес. Дегенмен, қара 3...e6 ойнаса, ақ 4. e3 немесе 4. Qc2 сияқты жалғастыруға мүмкіндік алады, осылайша Noteboom Variation-нан аулақ бола алады.
1.d4 Nf6 2.c4 e6 қозғалыс тәртібі
Қара d7–d5 жолын кешіктіру мүмкіндігіне ие, мысалы, cxd5 айырбастауын болдырмау үшін. Егер Ақ 3. Nc3 жалғастырса, Қара 3. Bb4 арқылы Нимцович үндісіне өту мүмкіндігіне ие. Егер Ақ 3. Nf3 ойнауды таңдаса, Қара жай ғана 3. d5 ойнай алады, содан кейін 4. Nc3 c6 ойналғаннан кейін біз Жартылай Славянның бастапқы позициясына қайта ораламыз. Алайда, бұл жүріс тәртібі Аққа 3. g3 немесе 3. Nf3 d5 4. g3 арқылы Каталондық ашылысын ойнауға мүмкіндік береді.
Жартылай славян: 5.e3 түрлері
Ойынның шамамен 50 пайызы 5. e3 жүргізілісімен жалғасады. Ақ жақ ашық түсті өрістегі пілін дамытуға басымдық береді және қара түсті пілдің біраз уақытқа белсенді ойынға қатыспайтынын қабылдайды. Басты жүргізіліс 5. Nbd7 арқылы жалғасады. 5. Be7 сирек кездеседі, себебі піл e7-ге пассивті түрде қойылып, e5 қозғалысын қолдамайды. 5. a6 ерекше жүргізілісі қара үшін сенімді деп есептеледі. Кейбір дереккөздер 5. a6-ны "үдетілген Меран" деп атайды.
Меранның өзгеруі: 6.Bd3
Жартылай славян қорғанысының негізгі нұсқаларының бірі – Меран вариациясы. Ақ 6. Bd3 ойнайды, 6...dxc4 7. Bxc4 b5 (ECO кодтары D46-D49) жалғасуын тудырады, онда қара патшалық жағында кеңейу және ақ епископқа қарсы уақытты иелену үшін орталықты құрбан етеді. Бұл вариация алғаш рет 1906 жылы Шлехтер – Перлис ойынында қолданылған. Вариацияның аты Солтүстік Италиядағы Меран (Мерано) қаласынан алынған. 1924 жылы Меранда өткен турнирде Грюенфельд – Рубинштейн ойынында сәтті пайдаланылды. Грюенфельд екі турдан кейін Спильманға қарсы да осы вариацияны қолданып, жеңіске жетті. Ақ орталықта ойын жасайды, нәтижесінде бай және күрделі партия туады. Осы қарама-қарсы стратегиялар мен одан кейінгі қарқынды ойын Меранды екі түстің де белсенді ойыншылары үшін ұзақ жылдар бойы сүйіктіге айналдырды. Мысалы, Глигорич – Любоевич, Белград, 1979 жыл. Меран қазіргі шеберлік ойындарында бұрынғыдан аз кездеседі, бірақ басқа да мүмкіндіктер бар: 6...Be7, 6...Bb4, итальяндық шебер Макс Ромих енгізген, және 6...Bd6, Меран пайда болғанға дейін ең танымал нұсқа болып, американдық гроссмейстер Артур Бискуйер өмірі бойы қолдаған. Негізгі 6. Bd3 dxc4 7. Bxc4 b5 қозғалыстарынан кейін ақ епископқа үш баламалы шегіну орны бар. Көптеген партиялар 8. Bd3 жалғасады, бірақ 8. Bb3 және 8. Be2 де мүмкін.
8.Bd3 өзгерісі (негізгі сызық)
8...Bd3 ойнау арқылы Ақ бұл өте қолайлы алаңға пілді қайтарады, осы арқылы жақын арада e3–e4 жылжу стратегиялық мақсатына қолдау көрсетеді және қажет болған жағдайда Ne4 ойнау мүмкіндігін алады. Қараның басты жоспары – c6–c5 жылжу арқылы жеңіл түсті пілі үшін ұзақ диагональді босату және жартылай ашық c қатарындағы артқа қарай жылған пешканы жою. Іс жүзінде, бұл позицияда Қара үш баламалы мүмкіндікке ие: 8...a6 (Классикалық Меран), 8...Bb7 («Заманауи/Жақсартылған Меран») немесе 8...Bd6 (осылар көбінесе Анти-Меран варианттарына өтеді).
8.Bb3 өзгеруі
Бішкекті e6 және f7 квадраттарына бағытталған ұзын диагоналда ұстап тұру – Ақтардың агрессивті тактикасы. Қара сақ болмаса, Ақтар қара патшаға қарсы агрессивті шабуылға көшеді, ал жақын арада e6 немесе f7-де ат құрбандығы жасау мүмкін. Мысалы, 8. b4 9. Ne2 Bb7 10. Nf4 Bd6 11. Ng5 деген жалғасу мүмкін, онда Ақтар қараның қорғанысын бұзу үшін құрбандықтар жасауға дайын, ал Қара қиындықтардан сақтану үшін 11...Bxf4 деп жауап беруі керек.
8.Be2 өзгеруі
Бішкекті d3 шаршысының орнына e2-ге қайтару, ақ патшайым d пішінін қорғағанда, кейбір мүмкіндіктерге әсер етеді. Мысалы, қара түстің дәстүрлі Меран стилінде ойнайтын нұсқасын қарастырайық: 8. Be2 a6 9. e4 c5 10. e5 cxd4, енді ақтар 11. Qxd4 Bc5 12. Qf4 ойнау мүмкіндігіне ие, бұл оларға қолайлы артықшылық береді.
Классикалық меран: 8...a6
Қара өзінің b5 пішігін қорғау үшін 8…a6 ойнайды және c6–c5 теңестіретін жүріспен жалғастыруға мүмкіндік алады. Ақ бұл жоспарды тікелей тоқтатуға шамасы жетпейді, сондықтан 9.e4 арқылы орталықта дереу қарсы шабуыл жасауы керек. 9.a4 ойнау да мүмкін, бірақ 9.O-O стратегиялық қателік, себебі ол қараға c пішігін еркін жылдырып, бірден теңдікке қол жеткізуге мүмкіндік береді. Қара 9…c5 деп жауап береді, содан кейін Ақ өзінің d немесе e пішігін жылдыруды таңдай алады, бұл өте әртүрлі эндшпильдерге алып келеді.
10.e5 ауытқу (негізгі желі)
E пешканы итеру – Ақтардың классикалық тәсілі, ол бірнеше жоғары деңгейдегі ойындарда, соның ішінде 2008 жылғы әлем чемпионаты матчында Крамник – Ананд кездесуінде қолданылды. f6-дағы қара жылқының баруға лайықты шаршылары жоқ, сондықтан қара 10...cxd4 жүрісімен шабуылын жалғастырып, ақ жылқыға қарсы шабуылдауы керек. f6-дағы жылқыны алу қараға пайдалы болар еді, сондықтан Ақ 11. Nxb5 (Блюменфельд вариациясы) деп жауап береді, қараның f6 жылқысын қауіптеуді жалғастырып, жылқысын құрбан етеді. Қараның қадам жасауына үш мүмкіндік бар. Ең танымал және сынақтан өткен нұсқасы 11...axb5 12. exf6 gxf6 13. O-O Qb6 14. Qe2 жүрістерімен жалғасады, бұл өте қызықты позицияға әкеледі. Қара пешкамен алда болып, тура соққы беру жоспарына ие: Bb7, Bd6, Rb8 ойнап, ақ патшаға шабуыл жасау. Дегенмен, тәжірибе көрсеткендей, Ақ бұл позицияларда жақсы өнер көрсетеді, бірақ екі тараптан да нақтылық қажет. Балама ретінде, қара 11...Ng4 (Рабинович вариациясы) ойнауы мүмкін, онда Ақ 12. Qa4 деп жауап беруі мүмкін, a қатарындағы байланыс арқасында axb5 тұтқындауын болдырмайды, сондай-ақ қара патшаға жасалған ашық шабуылдың нәтижесінде e5 тұтқындаудан да қанағаттандырмайды. Дегенмен, ойын 12...Ngxe5 13. Nxe5 Nxe5 14. Nd6+ Ke7 15. Nxc8+ Rxc8 16. Bxa6 Ra8 жүрістерімен жалғасуы мүмкін, онда Ақ анық артықшылыққа ие, бірақ әлі жеңіске жетпеген. Үшінші мүмкіндік – 11...Nxe5 (Созин вариациясы) ойнау, содан кейін 12. Nxe5 axb5 13. Bxb5+ Bd7 14. Nxd7 Qa5+ 15. Bd2 Qxb5 16. Nxf8 Kxf8 жүрістерінен кейін Ақтың аздаған артықшылығы болуы мүмкін, бірақ пешкалар құрылымының теңгерімсіздігі екі тарап үшін де мүмкіндіктері бар, қызықты ойынға кепілдік береді.
10.d5 өзгерісі (Рейндольдс шабуылға көшіру)
Ақ 10. d5-ті де ойнау мүмкіндігіне ие. Бұл көбінесе Рейнольдс шабуылына (төменде егжей-тегжейлі сипатталған) ауысады, мысалы, 10 c4 11. Bc2 Qc7 12. O-O Bb7, немесе басқа қозғалыс ретімен.
Қазіргі/жаңартылған Меран: 8...Bb7
Кейбір деректерге сүйенсек, бұл жүріс алғаш рет 1923 жылы жасалған. Бұл жүрістің стратегиялық мақсаты – ақ тілді пілді дамыту және мүмкін болса b5–b4 және c6–c5 жүрістерін жасау, a7–a6 уақытын зыңғырап өткізбей. 8. Bb7 жүрісі ұзақ уақыт бойы 9. e4 b4 10. Na4 c5 11. e5 Nd5 12. Nxc5 Nxc5 13. dxc5 Bxc5 14. Bb5+ сызығының салдарынан ойналмайтын деп есептелді, нәтижесінде қара патша ортада қозғалысқа шектеледі. Алайда, кейіннен, әсіресе 1960-жылдардың соңы мен 1970-жылдардың басында Дания гроссмейстері Бент Ларсеннің зерттеулері арқылы, 14... Ke7 соңында қара жақ мүлдем жақсы екені, тіпті артықшылыққа ие болуы мүмкін екені анықталды, d5-те өте күшті жылқысы және ақ патшаға бағытталған күшті пілдері бар. Бұл ақ ойыншыларды қараның Меранға қатысты заманауи тәсілдерін іздеуге мәжбүр етті.
9.0-0 ауытқуы және Рейнольдс шабуыл
Ақ түстің 9. O-O ойнауы мүмкін, ал ойын көбінесе 9...a6 10. e4 c5 11. d5 жүрісімен Рейнольдс шабуылына ұласады. 11. e5 классикалық Меран позициясындағыдай мүмкін емес, себебі қара 11...cxd4 жауабын бере алады, ал енді 12. Nxb5 жұмыс істемейді, өйткені қара 12...Bxf3 13. Qxf3 Nd5 ойнау мүмкіндігіне ие. 11. d5 соңынан қара d5-ті ұстай алмайды, себебі e қатарын ашу практикалық ойында қара үшін қауіпті болуы мүмкін (бірақ дәл компьютерлік ойынмен қара 11...exd5 соңынан жақсы жағдайға жетеді). Сондықтан қара аққа e6-ны ұстауға мүмкіндік беруі керек және оның салдарымен күресуі керек. Қара әдетте патшайымын Qc7 арқылы дамытады, сондай-ақ c пешкасын c4-ке итеруді немесе итермеуді таңдай алады. C пешкасын итерудің артықшылығы мынада: егер ақ dxe6 ойнаса және қара fxe6-мен қайтарып алғаннан кейін e пешкасын Ng5 немесе Nd4 арқылы шабуылдаса, қара Nc5 арқылы пешканы қорғау мүмкіндігіне ие болады. Балама ретінде, қара c пешкасын c4-ке итермей де қалдыра алады, бұл кейбір варианттарда аққа d4 шаршысын ат үшін пайдаланудан бас тартады. Мысал ретінде, қараның c пешкасын c5-те қалдыруының варианты: 11. Qc7 12. dxe6 fxe6 13. Ng5 Qc6, содан кейін екі тарап үшін де жалғастырудың көптеген түрлі жолдары бар. Егер қара c пешкасын итерсе, бұл аққа бірнеше қызықты мүмкіндіктер ашады. Мысалы: 11...c4 12. Bc2 Qc7 13. dxe6 fxe6, енді ақ екі мүмкін ат жүрісімен (басқа нұсқалардың арасында) қараның e пешкасына қысым жасауы мүмкін. Біріншісі, 14. Ng5, оған 14...Nc5 жауабы керек (ал енді 14...Qc6 15. Qf3 h6 16. Qh3 – мұндай позицияларда патшайымның әдеттегі маневрі – аққа өте күшті артықшылық береді). Енді аққа бірнеше қызықты нұсқалар бар. Біріншісі – 15. e5, мысалы, 1994 жылы Крамник Шировқа қарсы, ал кейін раундтарда Карпов Крамникке қарсы ойнады. Ойын 15...Qxe5 16. Re1 Qd6 17. Qxd6 Bxd6 18. Be3 O-O 19. Rad1 Be7 20. Bxc5 Bxc5 21. Nxe6 Rfc8 жалғасады, екі тарапқа да шамамен тең мүмкіндіктер бар. Балама тәсіл – 15. Be3 h6, содан кейін ақ тіпті жарқын 16. Nxe6 ат құрбандығын жасауы мүмкін, ал ойын көбінесе 16...Nxe6 17. e5 Qxe5 18. Bg6+ (маңызды нүкте!) Ke7 19. Re1 жалғасады, ақ қара патшаға қарсы күшті шабуылға ие, бір толық фигурадан кем болса да. Екіншісі, 14. Nd4 Nc5 15. Qe2 Bd6 өте қызықты ойынға әкеледі, мысалы, Карпов–Ананд ойынында, 1998 жылғы, ол 16. f4 e5 17. Ndxb5 axb5 18. Nxb5 Qb6 19. Nxd6+ Qxd6 20. fxe5 Qxe5 21. Rf5 Qe7 22. Qxc4 Rc8 23. Qb5+ Ncd7 24. Qxb7 Rxc2, бұл шалқып, тактикалық ойын. Рейнольдс шабуылы және оның әр түрлі субварианттары туралы көптеген теориялар мен жоғары деңгейдегі ойындар бар. Көптеген жартылай славян варианттарындағыдай, ойын да өте тактикалық болып, екі тарапқа да мүмкіндіктер береді.
9.e4 өзгеруі
Ойынды 9. e4 b4 10. Na4 c5 11. e5 Nd5 арқылы жалғастыру Ақ үшін әлі де мүмкіндік. c5-ке соққы берудің орнына, Ақ 12. 0-0 ойнау арқылы шабуылдауға мүмкіндік алады. Ең қиын жалғасы 12... cxd4, содан кейін Ақ 13. Re1 немесе 13. Nxd4 ойнай алады, екеуі де қараның позициясына күшті шабуылдар жасауға мүмкіндік береді. Дегенмен, дұрыс ойынмен Қара жағдайды қалыпқа келтіре алады.
9.a3 өзгеруі
Ақ түстің 9. а3 ойнауға үшінші мүмкіндігі де бар. Мұның мақсаты – ақтардың b2–b4 жүрелісіне дайындалу, бұл қаралардың c6–c5 стратегиялық жоспарын іске асыруын қиындата түседі. Қара 9...b4, 9...Bd6, 9...a6 немесе 9...a5 сияқты жауаптар жасай алады.
8...Bd6 өзгерісі
8 Bd6 қимылының мақсаты – жылдам рокада жасауға мүмкіндік беру, сондай-ақ қараның e5 шаршысына бақылауын күшейту, бұл көптеген нұсқаларда маңызды болады. Меран дебютінде ақтардың стратегиялық идеясы e3–e4 жүруі болып табылады, ал қараның d6-да пілігі болғанда, ол әрқашан e6–e5 жүру арқылы оған жауап беруге дайын, және мұндай жүрулерден кейін қара көбінесе жақсы жағдайға жетеді. Ойын 9. 0-0-0 10. Qc2 Bb7 жалғасуы мүмкін, бұл төмендегі Anti Meran бөлімінде талқыланған негізгі нұсқалардың біріне көшуге әкеледі. Сонымен қатар, 8 Bd6 кейін тәуелсіз жүрулер де бар, мысалы, 9. Ng5 Bb7 10. Qf3 h6 11. Qh3 немесе 9. Bd2 Bb7 10. Rc1 Rc8 11. a3 сияқты.
Карпов нұсқасы: 7.Bd3
Көбінесе ақ ойыншылар 7...Bd3 қадамын таңдайды. Карпов алғаш рет 7...Be2 ойнады, бірақ тез арада d3 квадраты ақтарға жақсы мүмкіндіктер беретіні анық болды. Ойын әдетте 7. dxc4 8. Bxc4 0-0 9. 0-0 b5 10. Bd3 Bb7 жалғасады, одан кейін ақтардың ойынды жалғастыру үшін бірнеше қызықты мүмкіндіктері бар.
11. а3 өзгеруі
Бірнеше "құбылмалы" позициялар 11. а3 соңынан туындайды. Ақ жақтар қараның c6–c5 ойнау стратегиялық жоспарына елеулі кедергі келтіретін b2–b4 жылжуын жасауды көздейді. Ақ жақтар аттысын f3-тен g5 арқылы e4-ке жылжыту мүмкіндігін де жиі қарастырады, осыны қара жақтардың алдын алуға тырысуы мүмкін. Қара ойыншылар ақ жақтардың жоспарына қарсы тұру үшін түрлі тәсілдерді сынап көрді, және осы вариация бойынша соңғы сөз әлі айтылмады. Егер қара жақ 11…a5 деп жауап берсе, бұл ақ жақтардың b4-ке жасау ниетін әлсіретеді, бірақ мұның құны тым жоғары болуы мүмкін: қара жақтар b-қайырғышын a6 арқылы ешқашан қолдауға батылмайды, ал патшайым қанатының қайырғыш құрылымының нашарлығы тұрақты проблема болады. Балама ретінде 11…a6 ойнап, келесіде c5 жылжуын жасауға ұмтылуға болады, бұл ақ жақтарды 12. b4 ойнауға шақырады. Содан кейін қара жақтар 12…a5 деп жауап бере алады, ал ойын 13. Rb1 axb4 14. axb4 Qe7 15. e4 e5 дегенмен жалғасуы мүмкін, бұл екі тарапқа да динамикалық ойын мен мүмкіндіктер береді. 11…Qe7 ойнау ақ жақтардың жоспарланған атты жылжуының қаупін азайтады, себебі 12. Ng5 h6 13. Nge4 Nxe4 14. Nxe4 c5 соңынан қара жақтардың жағдайы жақсарады. Дегенмен, 11…Qe7 соңынан ақ жақтар 12. e4 e5 13. Bg5 деп жалғастыра алады, және ақ жақтардың артықшылығы сақталады. Қара жақтардың өте радикалды тәсілі – 11…Rc8 ойнау, мұнараны ақ патшайыммен бір тік бойда орналастыруға айқын қауіп тудырады. Егер ақ жақтар 12. b4 ойнаса, қара жақтар c-қайырғышын жылжытудан "қорғау" үшін, 12…c5!? (12…a5 компьютер ұсынады) деп жауап бере алады, ал 13. bxc5 Bxf3 14. cxd6 Nd5 соңынан ойын екі тарапқа да үлкен тактикалық қиындықтар мен мүмкіндіктермен ашық болады.
11.Rd1 өзгеруі
11-ге ойнауға болады. Rd1 мүмкіндігі бар, бірақ қара 11...b4 12. Na4 c5 13. dxc5 Rc8 соңынан ақтардың ойынын бейтараптай алатындай көрінеді, ал тактикалық мүмкіндіктер қараның пайдасына жұмыс істейтін сияқты.
11.e4 өзгеруі
Ақ 11. e4-ті дереу жылжыта алады, ал Қара 11... e5 жауабымен міндетті түрде жауап беруі керек. Ойын көбінесе 12. dxe5 Nxe5 13. Nxe5 Bxe5 14. h3 қозғалыстарымен жалғасады, бұл Аққа шамалы артықшылық береді.
11.5 өзгеруі
Ақ түстілер 11. Ng5 жүрегімен тематикалық салтбастыны бірден жылжытуға мүмкіндік алады. Мұндай позицияларда қараның Bxh2+ Kxh2 Ng4+ тактикалық идеясын қолдану мүмкіндігі болады, бірақ осы нақты вариацияда ол қараға ешқандай артықшылық бермейді. 11...h6 12.Nge4 Be7 соңында позиция тең болып көрінеді.
7.b3 өзгеруі
Қара шаршылы пілді босату үшін e3–e4 итерілісін дайындаудың орнына, ақтар 7. b3 ойнауға да мүмкін. Бұл c4-дегі піяданы қолдауға және болашақта орталықтың ашылуын күтіп, пілді ұзақ диагональ бойынша дамытуға бағытталған. Ойын 7. 0-0 8. Be2 соңынан жалғасуы мүмкін, мұнан кейін қараның бірнеше мүмкіндігі бар, олардың ең көп таралғаны 8... b6 және 8... e5.
Широв-Шабалов гамбиті: 7.g4
Анти-Меранда қолданылатын тағы бір жиі кездесетін гамбит желісі – өткір 7. g4. Александр Шабалов пен Алексей Широв танымал еткен бұл гамбит қараның ортасын тұрақсыздандырады және бірнеше гроссмейстерлерге, соның ішінде Каспаровқа сәтті әсер етті, ол 2003 жылы Deep Junior компьютерлік шахмат бағдарламасына қарсы матчының бірінші ойынында осы гамбиттің арқасында жеңіске жетті. Егер қара 7...Nxg4 арқылы қабылдаса, ақ 8. Rg1 деп жауап береді. Қара енді Qf6, Nxh2, f5, h5 және Nh6 сияқты бірнеше мүмкін жалғастыруларға ие, және дұрыс ойын көрсетсе, жағдайы жақсы болуы керек. Пешканы қабылдаудың орнына, оны 7...h6 арқылы тоқтатуға да болады. Ақ түсті 8. Rg1 арқылы жалғастыра береді, бірақ қараның ойнауға болатын бірнеше жауабы бар. Тағы бір танымал жауап – 7...dxc4 ойнау, бірақ 8. Bxc4 кейін ақтардың шамалы артықшылығы болуы мүмкін. Мысалы, ойын 8. e5 9. g5 Nd5 10. Ne4 деп жалғасуы мүмкін.
Жартылай славян: 5.Bg5 түрлері
Анти-Меран гамбиті (ЭКО коды D44) 5...Bg5 жүргеннен кейін туындайды. Ақ түс қараңғы квадраттық пілді жабық қалдырмауға тырысып, оны белсенді квадратқа жылдырып, қара атты тізгілейді. Бұл шешімнің кемшілігі – ақ патшалық жағының дамуына көмектеспейді және c4 пешкасы қорғалмаған күйде қалады. Кейбір жағдайларда, мысалы, Кембридж Спрингс қорғанысында (төменде қараңыз), қаралар піл пешка тізбегінен шыққаннан кейін патшайым жағында қалған жеңіл қараңғы квадраттың әлсіздігін пайдалануға тырысады. Басты қара жауаптар (жоғары деңгейдегі ойындардағы жиілігі бойынша): 5...h6 (ақ пілдің ниетіне бірден күмән келтіріп, Мәскеу/Анти-Мәскеу варианттарына әкеледі), 5...Nbd7 (Кембридж Спрингс қорғанысына өтеді), 5...dxc4 (өткір Ботвинник вариантына бастайды) немесе 5...Be7 (патшайым гамбитінің қабылданбаған православие қорғанысына өтеді).
Мәскеу нұсқасы: 5...h6 6.Bxf6 Qxf6
Мәскеу вариациясы 5…h6 6. Bxf6 Qxf6 Ботвинник немесе Анти-Мәскеу вариацияларынан өзгеше сипаттағы ойынға мүмкіндік береді. Қара бишоп жұбына ие, бұл оған ұзақ мерзімді перспективада жақсы мүмкіндіктер ұсынады, бірақ ақтардың басым дамуы мен орталықты бақылауына қарсы позицияны ерте ашудан сақтануы керек, себебі оның позициясы бастапқыда тұрақты болғанымен, пассивті. Мысалы, Алексей Дреев осы жолды қара ретінде сәтті ойнаған. Ойын былай жалғасуы мүмкін: 7. e3 Nd7 8. Bd3 dxc4 (Ақ e3–e4–e5 ойнауға ниеттенген) 9. Bxc4 g6 (9…Bd6 да мүмкін) 10. O-O Bg7, енді екі тараптың да ойынды жалғастырудың әртүрлі жолдары бар. Қара бишоп жұбына ие және бірден көзге көрінетін құрылымдық кемшіліктері жоқ, бірақ оның кейбір фигуралары, әсіресе ақ шаршыдағы бишопы, әлі толыққанды дамымаған. Ақтар патшалық қанатында кеңейтуді жалғастыра алады, мысалы, 11. b4 O-O 12. a4, одан кейін қызықты ойын күтілуде. Балама тәсіл – Карлсен–Карякин (2009) партиясында ұсынылған, онда ақтар тематикалық 11. e4 e5 12. d5 Nb6 13. Bb3 Bg4 жүрісін жасады. Бұл қараға ақтардың екі пешкасын қатарластыруға мүмкіндік береді, бірақ ақтардың қараның әлсіз c пешкасына қарсы көп мүмкіндіктерге ие болып көрінеді. Ойын жалғасты: 14. Rc1 O-O 15. h3 Bxf3 16. Qxf3 Qxf3 17. gxf3 Rfd8 18. Rfd1 Bf6 19. dxc6 bxc6 20. Rxd8+ Rxd8 21. Nd1, ақтардың шамалы басымдығы байқалады. Жоғарыдағы жалғастырулардан аулақ болу үшін қара 7…g6 ойнауы мүмкін. Бұл ақтардың e3–e4–e5 жоспарын азырақ тартымды етеді (мысалы, 8. Bd3 Bg7 9. e4 O-O 10. O-O Qd8 11. e5 dxc4 12. Bxc4 c5 – ақтардың орталығына қарсы шабуыл). Тағы бір балама тәсіл – Крамник–Топалов (2014 кандидаттар турнирі) партиясында ұсынылған, онда ойын 8. Bd3 Bg7 9. O-O O-O 10. Ne5 жалғасты. Бұл ат үшін күшті позиция болуы мүмкін, себебі қаралар патшалық қанатындағы пешкалардың әлсіздігіне байланысты f7–f6 жүрісімен оған тиянақты қарсы тұра алмайды. Ойын 10…c5 11. cxd5 cxd4 12. exd4 exd5 13. Re1 Be6 14. Bb5 жалғасты, қараның атын шектеу және ақтар үшін жақсы позицияны қамтамасыз ету.
Анти-Москва нұсқасы: 5...h6 6.Bh4 dxc4
6. Bxf6-ға қарағанда, ақтар 6. Bh4-ті қайтару опциясына ие. Бұл қараға c4 пешкасын ұстап алуға мүмкіндік береді, бірақ ақтарға қараның әлсіз пешка құрылымы мен осал патшасына қарсы белсенді ойын ұсынады. Ойын әдетте 6 dxc4 7. e4 (ескерту: 7. a4 қараның b5-ін болдырмау үшін жұмыс істемейді, төменде қараңыз) g5 8. Bg3 b5 жалғасады және қара c4-тегі пешканы қорғай алады, бірақ оның позициясы ақтарға шабуыл жасауға мүмкіндік беретін әлсіздікке толы. Анти-Москва вариациясы Ботвинник вариациясына көп жағынан ұқсас, өте күрделі ойынға әкеледі. Ескерту: Мұндай позицияларда ақтар a2–a4-ті қараның c4 пешкасын b5-пен қорғауын болдырмау үшін жылжытуды қарастырады. Осы жағдайда 7. a4 қате. Біріншіден, қара 7...b5 ойнай алады, 8. axb5 cxb5 9. Nxb5 Qb6 10. Na3 Qxb2 қара үшін өте жақсы. (Кейде Bxf6-ны алуды қоса алғанда, басқа да варианттар бар, бірақ қара кез келген жағдайда жақсырақ.) Екіншіден, қара 7...Bb4 ойнай алады, содан кейін b5, және қара пешкамен артық болады, ал ақтардың жеткілікті өтемақысы бар екеніне сену қиын. Ақтардың қара позициясына шабуыл жасау үшін бірнеше стандартты жоспарлары бар. Патша жағында ақтар h2–h4 жылжылысын қарастыруы мүмкін, бұл қараның патша жағындағы пешка құрылымын одан әрі әлсіретеді. Ортада ақтар көбінесе Ne5 ойнайды және өзінің ферзі мен пілдері үшін d1–h5 диагоналін ашады, сондай-ақ d4–d5 арқылы бұзу мүмкіндіктерін іздейді. e пешкасын e5-ке жылжыту көбінесе жақсы идея емес, өйткені ол ақтардың кіші пілдерін тоқтатады. Королева жағында ақтар қара пешка құрылымын бұзу үшін a2–a4 және b2–b3 сияқты жылжылыстарды ойнайды. Бұның бәрі қара патшаның жасырынуға сенімді баспанасы жоқ екендігімен байланысты, сондықтан тұрақты мат шабуының қаупі ауада тұрады. Ақтар әдетте 9. Be2 жалғасады, ал қара 9...Bb7 жауап береді. Бұл қараның маңызды алдын алу шарасы, өйткені ақтар орталықта бұзу үшін d4–d5 жылжылысын жасаумен үнемі қорқытады. Енді ақтар 10. h4 немесе 10. O-O ойнау опциясына ие. Бұрынғыдан кейінгі типикалық жүріс 10. h4 g4 11. Ne5 h5 12. O-O Nbd7 13. Qc2 Nxe5 14. Bxe5 Bg7, әртүрлі мүмкін жалғасулармен және ақтар үшін әлсіз артықшылықпен. Соңғысы көбінесе 10. O-O Nbd7 11. Ne5 Bg7-ден кейін күрделі жағдайларға әкеледі, енді ақ екі өте әртүрлі жалғастырудың бірін таңдай алады. Біріншісі - 12. Nxd7, әдетте 12...Nxd7 13. Bd6 a6 14. a4 e5 және т.б. Екіншісі, 2008 жылы Топалов пен Крамник арасындағы ойында алғаш рет көрінді, бұл 12. Nxf7 (толық пішке құрбандығы), бұл 12...Kxf7 13. e5 Nd5 14. Ne4 Ke7 15. Nd6 Qb6 16. Bg4-тен кейін жабайы шабуылға әкеледі, ақтардың жақсы позициясы бар, d6-да күшті ат, орталық пен ақ алаңдарды бақылау және әлсіз e6 пешкасына қысым. Қара объективті түрде аман қалуға және тіпті жеңіске айналдыруға қабілетті болса да, асқынулар өте үлкен, және кім жақсырақ дайындалса, ол практикалық ойындарда үстемдік табады.
Botvinnik нұсқасы: 5...dxc4
Ботвинник вариациясы – шахматтың барлық ашылуларының ішіндегі ең күрделілерінің бірі, кейбір вариацияларында теориясы отыздық жүрістен асып түседі. Ашылуды 1945 жылы КСРО мен АҚШ арасындағы радио матчында Арнольд Денкерге қарсы Михаил Ботвинник енгізді. Бүгінгі таңда Алекс Ермолинский ақ фигуралармен өте жақсы нәтижелер көрсетіп келеді, ал Алексей Широв осы вариацияда қараның басты жақтасшысы болып табылады. Бұл вариация Ботвинник есімін тасыса да, оны алғаш ойнаған адам ол емес. Клаус Юнге нақты ойлап тапқан адам ретінде танылады. Қара 5…dxc4 тематикалық пешканы бірден соққыға алады. Ақ 6. e4 жүрісімен орталықты бақылауға алады, ал қара 6…b5 жүрісімен қосымша пешкасын қорғайды. Ботвинниктің негізгі желісі 7. e5 h6 8. Bh4 g5 9. Nxg5 hxg5 (кейде 9…Nd5 ойналады, ал 10. Nxf7 Qxh4 11. Nxh8 Bb4 12. Rc1 соңынан ақтар объективті түрде жақсырақ болады, бірақ бұл позиция екі тарап үшін де тәжірибеде ойнау өте қиын) 10. Bxg5 Nbd7 (сурет) (10…Be7 11. exf6 Bxf6 12. Bxf6 Qxf6 13. g3 ақтар үшін тиімді болуы керек). Ақ өзінің жоғалтқан фигурасын қайтарып алып, қосымша пешкамен шығады, бірақ қара көп ұзамай дамуын аяқтап, үлкен динамикалық өтемақы алады, ал ақтың міндеті анағұрлым қиын. Ақ өзінің патшалық епископын фианкеттолап, патшалық қанатқа рокада жасайды, ал қара c5, Qb6, патшалық қанатқа рокада жасап, орталықта немесе екі қанаттың бірінде шабуылдай алады, бұл күрделі ойынға әкеледі. Негізгі жалғастыру 11. g3, мақсаты ұзақ диагональды тез бақылауға алу. Ақ 11. exf6 ойнауға да болады, бірақ 11…Bb7 12. g3 c5 13. d5 соңынан ақтар қараларға негізгі жүріске қарағанда қосымша мүмкіндіктер береді, мысалы Nb6, Ne5, Qc7 немесе Bh6, бұл қажет емес еді. 11. g3 жүріс реті 11…Rg8 мүмкіндігін ашады, ал ойын 12. h4 Rxg5 13. hxg5 Nd5 14. g6 fxg6 15. Qg4 Qe7 16. Bg2 жалғасуы мүмкін, бұл ақтарға аздаған артықшылық береді. Негізгі жалғасы 11…Bb7 12. Bg2 Qb6 13. exf6 0-0-0 14. 0-0 c5 (14…Ne5 де мүмкіндік: ақтар 15. dxe5 жүрісімен ала алады, ал қаралар 15…Rxd1 16. Raxd1 соңынан патшаны жеңіп алады, бірақ қозғалтқыштар бойынша ақтар басымдыққа ие болып көрінеді. Практикалық ойында бұл вариация Ботвинник вариацияларының көпшілігінен ешқандай айырмашылығы жоқ – аздаған ауытқу кез келген ойыншы үшін дереу апатқа әкелуі мүмкін) 15. d5 b4 (сурет) және біз Ботвинник вариациясының маңызды позицияларының біріне жеттік. Ақтардың екі негізгі жалғастыруы бар: 16. Na4 және 16. Rb1.
16.НА4 өзгерісі
Ең қиын жалғасы – 16. Na4, онда қараның екі негізгі жауабы бар. Біріншісі, ең жақсысы болмаса да, 16. Qa6, одан кейін тағы да қауіпті және мәжбүрлі жалғасу болады: 17. a3 Bxd5 18. Bxd5 Ne5 19. axb4 Rxd5 20. Qe2 cxb4 21. Nc3. Екіншісі және, мүмкін, жақсысы – 16. Qb5, содан кейін ойын бірнеше мәжбүрлі қимылдармен жалғасуы мүмкін: 17. a3 Nb8 18. axb4 cxb4 19. Qg4 Bxd5 20. Rfc1 Nc6 21. Bxd5 Rxd5 22. Rxc4 Rxg5 23. Qd4 Kb8 24. Rxc6 Rxg3+ 25. fxg3 Qxc6 26. Rd1 Qc7 және т.б.
16.Rb1 өзгеруі
Бұл сәл қызық көрінетін жүріспен ақ түс қараның c3 атты ұстауын тоқтатып тұрады (16 bxc3 17. bxc3 Qa6 18. Rxb7, содан кейін 19. dxe6 аққа толық жеңіс әкелер еді). Қара 16...Qa6 деп жауап береді, ал ойын әдетте Ботвинникке тән, өте ерекше стильде жалғасады: 17. dxe6 Bxg2 18. e7 Bxf1, енді 19. Kxf1 немесе 19. Qd5 және т.б. Бұл позициялар өте динамикалық, бірінші кезекте жақсы дайындалған ойыншыға қолайлы, бірақ объективті түрде ақтардың аз ғана басымдығы болуы мүмкін.
Кембридж Спрингс Вариациясы: 5...Nbd7 6.e3 Qa5
Қара h4–d8 диагоналіндегі байланысты бұзып, c3 атқа өз байланысын орнатады (ақтардың ханша бишопының қатыспауынан пайдаланып). Егер Қара кейін dxc4 ойнаса, g5 бишопына қауіп тууы мүмкін.
Православ қорғанысы: 5...Б7
5...Be7 арқылы пінді бұзу, патшалық гамбитінің православие қорғанысының қатарына өтеді. Дегенмен, бұл қадам Аққа кем қиындық туғызады, кемінде жоғары деңгейдегі ойындарда Ақ 70% -дан астам ұпай жинағандығын көрсетеді. Мысал ретінде 6. e3 Nbd7 7. Qc2 0-0 8. Rd1 және Ақ ыңғайлы позицияға ие болады.
Жартылай славян: 5-ші қадамның нұсқалары
Дегенмен, ойындардың 90%-дан астамы 5. Bg5 немесе 5. e3 жүрегімен жалғасады, бірақ жылдам қарап шығуға тұрарлық кейбір қосымша бағыттар да бар.
5.Qb3 өзгерісі
5-ші қадам. Qb3 – c пішінін қорғаудың тағы бір жолы. Егер қаралар 5...Nbd7 ойнаса, ақтар 6. Bg5 ойнай алады, бұл Queen's Gambit Declined-тің аққа тиімді нұсқасына алып келеді деп есептеледі. Егер қаралар 5...dxc4 ойнаса, ақтар 6. Qxc4 (төменде қараңыз) арқылы кері қайтарып алады.
5.Qd3 өзгеруі
5-ші қадам. Qd3 жиі жақын арада e2–e4 жүргізу идеясымен байланыстырылады. Егер қаралар 5...Nbd7 арқылы жартылай славян стилінде жалғаса берсе, ақтар бірден 6. e4 ойнай алады, ал 6...dxe4 7. Nxe4 Nxe4 8. Qxe4 Bb4+ 9. Bd2 Bxd2+ 10. Nxd2 соңында ойын шамалы тең болады. Ақтар 6. g3 ойнау мүмкіндігіне де ие, бұл каталондық дебютіне ұласуы мүмкін. Егер қаралар 5...dxc4 ойнаса, ақтар 6. Qxc4 (төменде қараңыз) арқылы қайтарып алады.
5.Qb3/d3 dxc4 6.Qxc4 өзгерісі
Екі патшайымның бір қимылынан кейін қаралар ақ пешканы 5 dxc4 арқылы басып алып, жартылай славян стилімен жалғастыра алады. Ойын 6. Qxc4 b5 деп жалғасады, енді ақтар ханшайымын b3 немесе d3 қатарына қайтара алады. 7. Qb3-тен кейін ойын 7. Nbd7 8. Bg5 Be7 9. e3 мүмкіндіктері тең болуы мүмкін. 7. Qd3 қадамының орнына, қараның ең жақсы жауабы 7. a6 8. e4 c5 болып саналады, және ақтар 9. dxc5 немесе 9. e5 ойнаса, қараның жағдайы жақсы болады деп есептеледі.
5.g3 өзгеруі
5. g3 ойнағанда ақтар каталондық дебютін ойнауға дайын екенін көрсетеді, ал қараның c6 пешкасы сәл пассивті. Бұл қараны 5...dxc4 арқылы c пешкасын алуға итермелейді. Ақ 6. Bg2 (6. a4 c5 қара үшін жақсы деп саналады) деп жалғастырады, ал қараның екі негізгі мүмкіндігі бар. Біріншіден, ол 6...b5 ойнай алады, сонда ойын каталондық стилде 7. Ne5 a6 8. a4 (8. Nxc6 Qb6 қара үшін жақсы) Bb7 және т.б. жалғасуы мүмкін. Екіншіден, ол 6...Nbd7 ойнай алады, бұл ақтың Ne5 ойынына кедергі келтіреді, соның салдарынан 7. 0-0 Be7 8. e4 0-0 болуы мүмкін.
5.Bf4 өзгерісі
Бишопты f4-ке дамыту бастапқыда орынды көрінуі мүмкін, бірақ осы нақты ашылуда Ақ үшін бұл дұрыс тәсіл емес. 5. Bf4 кейін Қара 5...dxc4 (басқа нәрсе Ақ үшін жақсы) деп жауап береді және стандартты б7–b5 итерілісімен c піядасын қорғауға дайын. Ақтың ең жақсы әрекеті 6. a4-ке жалғастыру болуы мүмкін, бірақ Қара енді 6...Nd5 мүмкіндігіне ие (себебі ат Ақ бишопімен стандартты Bg5 желілеріндегідей бекітілмеген). Ақтың ең жақсы жалғастыруы, мүмкін, 7. Bg5 болар, бұл бишоптің бастапқыда осы жерге баруы керек екенін көрсетеді. 7...Be7 8. Bxe7 Qxe7 кейін Қара шамалы артықшылыққа ие болады. Егер Ақ 6. e4 ойнаса, Ботвинник вариациясындағы бишоп g5-те болғандай, Қара жай 6...b5 деп жауап береді және бұл Ботвинник үшін Қараға арналған әлдеқайда жақсы нұсқа болуы керек, себебі Ақ тұйықталған атқа қарсы әдеттегі e4–e5 қарсы ойынынан айырылады. Соңында, 6. e3 b5 үшін де осы логика қолданылады, және Ақ піяда үшін жеткілікті динамикалық өтемақыға ие екенін айта алмайды.