Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Завихост – шағын қала (2006 жылы бойынша шамамен 1800 тұрғыны бар), Польшаның Святокшис воеводиясындағы Сандомирж округінде орналасқан. Кіші Польшадағы Висла өзенінің жағасында, Сандомирж қаласының жанында жатыр. Алғаш рет 1148 жылға тартатын тарихи құжаттарда еске алынған. 1205 жылы оның жанында Завихост шайқасы болды. 1241, 1259 және 1287 жылдары қала моңғол шапқыншылығынан зардап шекті. 1255 жылға дейін қала құқығы берілген, ал орта ғасырдың соңында Кіші Польшаның ең маңызды қалалық орталықтарының біріне айналды.
Zawichost is a small town (ca. 1,800 inhabitants as of 2006) in Sandomierz County, Świętokrzyskie Voivodeship, Poland. It is located by the Vistula River in Lesser Poland, near Sandomierz. It is first mentioned in historical documents from around 1148. In 1205 the Battle of Zawichost was fought nearby. In 1241, 1259 and 1287 the town was ravaged by Mongol raids. Granted town rights before 1255, in the late Middle Ages it was one of the most important urban centers of Lesser Poland.
Орналасқан жері
Завихост Кіші Польшада, Висланың көркем Кіші Польшалық шатқалының жанында орналасқан. Қала Висланың сол (батыс) жағасында, Сандомирден солтүстік-батысқа қарай 17 шақырым қашықтықта жатыр. Өзен арқылы көпір жоқ, оның орнына паром қолданылады.
Zawichost is located in Lesser Poland, near the picturesque Lesser Polish Gorge of the Vistula. The town lies on left (western) bank of the Vistula, 17 kilometers northwest of Sandomierz. It does not have a bridge over the river, a ferry is used instead.
Тарих
Қала алғаш рет 1148 жылы тарихта есімдері тіркелген. Ол кезде бұл кастелянның резиденциясы және Висла өткеліне жақын орналасқан сауда орталығы болды. 1205 жылы жақын жерде Завихост шайқасы болды, онда Галиция-Волынь корольдығының Рим патшасы Лешек I Ақ бастаған Кіші Польша әскері мен Конрад I Мазовияның мазовиялық әскері жеңіске жетті. Завихостқа қашан қала құқығы берілгені белгісіз, бірақ бұл 1255 жылға дейін болған болуы мүмкін. 1257 жылы князь Болеслав V Ықылас қала мен оның маңындағы 25 ауылды Кедей әйелдер орденіне табыс етті. 14 ғасырда Завихост патшалық қалаға айналып, старостаның резиденциясы болды. Патша Казимеж Ұлы мұнда Висла өткелін қорғайтын қамал салды. Польшадағы басқа қалалар сияқты, Завихост та 15-16 ғасырларда гүлденді. Ол кезде қала Краковтан Литва Ұлы Герцогтығына дейінгі сауда жолында орналасқан еді және Висла арқылы тасымалданатын тауарларға салынатын салықтардан пайда көріп отырды. 1564 жылы қалада бірнеше шеберлер, қалалық әкімдік және 126 үй болды. Жақсы кезеңдер «Ұлы су тасқыны» кезінде аяқталды. Завихостты алдымен шведтер (1655), содан кейін Георг II Ракоцидің Трансильваниялық әскерлері тонап, қиратты. Басқыншылар қаланы өртеп жіберді, ол 1813 жылға дейін қираған күйінде тұрды, содан кейін су тасқыны кезінде қабырғалары Вислаға құлап кетті. 1666 жылы Завихостта үлкен өрт болды, одан кейін жұқпалы ауру тарады, нәтижесінде тұрғындардың көп бөлігі қайтыс болды. Осы қайғылы оқиғалардан кейін қала ешқашан толыққанды қалпына келмеді. Сонымен қатар, Польшаның бөлінісінен кейін Завихост Ресей мен Австрия шекарасына жақын орналасқандықтан, дамуына кедергі келтірді. 18 ғасырдың басында Завихостқа жақын Старостов (кейін Просперов деп аталды) қаласы құрылды. Оның халқының көп бөлігі еврейлерден тұрды, ал 1820 жылы Просперов Завихостқа қосылды. Осыдан бастап поляк және еврей қалалары арасындағы айырмашылық қалыптасты. 1827 жылы Завихостта 281 үй (көпшілігі ағаштан салынған) және 2320 тұрғын болды. 1888 жылы қала құқығынан айырылып, ауылдық мәртебеге дейін төмендетілді, бірақ 1926 жылы қала құқығын қайта алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс басқыншылары Завихостта 5000 еврей тұрған гетто ашты. Олардың көпшілігі 1942 жылдың қазан айында Бельжец өлім лагерінде құрылыққа жіберілді. 1944 жылы Завихостта Вермахт пен Қызыл Армия арасында қызыл қанды шайқас болды, нәтижесінде қаланың көп бөлігі қирады.
The town was first mentioned in 1148. At that time it was the seat of a castellan, and a market center, located near the Vistula crossing. In 1205, the Battle of Zawichost was fought nearby, in which Roman the Great of Kingdom of Galicia–Volhynia was defeated by Lesser Poland’s army of Leszek I the White, and Mazovian army of Konrad I of Masovia. It is not known when Zawichost was granted town rights, most probably it happened before 1255. In 1257, prince Bolesław V the Chaste gave the town together with 25 nearby villages to the Order of Poor Ladies. In the 14th century, Zawichost became a royal town and the seat of a starosta. King Kazimierz Wielki built a castle here, which guarded the Vistula crossing. Like other towns in Leser Poland, Zawichost prospered in the 15th and 16th centuries. At that time, it was located along a merchant route from Kraków to the Grand Duchy of Lithuania, and profited from taxes on goods transported on the Vistula. In 1564 the town had a number of artisans, a town hall and 126 houses. Good times ended during the Deluge. Zawichost was ransacked and destroyed first by the Swedes (1655), and then by the Transilvanians of George II Rákóczi. The invaders burned the castle, which remained in ruins until 1813, when during a flood its walls collapsed into the Vistula. In 1666 Zawichost experienced a great fire and then a plague, in which most residents died. After all these misfortunes, the town never recovered. Furthermore, after the Partitions of Poland Zawichost was located near Russian Austrian border, which hampered its development. At the beginning of the 18th century, the town of Starostów (later known as Prosperów) was established near Zawichost. Most of its inhabitants were Jewish, and in 1820, Prosperów merged with Zawichost. Since then the division between the Polish town, and the Jewish town was established. In 1827, Zawichost had 281 houses (most of them wooden) and 2,320 inhabitants. In 1888 it lost its town rights and was reduced to the status of a village, to regain town privileges in 1926. During World War II, German occupiers opened a ghetto in Zawichost, with 5,000 Jews. Most of them were murdered in October 1942 at Bełżec death camp. In 1944, fierce fighting between the Wehrmacht and the Red Army took place in Zawichost, in which most of the town was destroyed.