Хорхе Семпрун: Испан жазушысы және саясаткер өмірі мен шығармашылығы
Jorge Semprún
Хорхе Семпрун: испандық жазушы, саясаткер, Францияда өмір сүрген. Франко диктатурасына қарсы күрескен, мәдениет министрі болған. «Z» фильмі үшін номинация.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Испан жазушысы (1923–2011)
Spanish writer (1923–2011)
Хорхе Семпрун Маура (10 желтоқсан 1923 – 7 маусым 2011) – өмірінің көп бөлігін Францияда өткізген және негізінен француз тілінде жазған испан жазушысы және саясаткері. 1953 жылдан 1962 жылға дейін Франсиско Франконың диктатурасы кезінде Семпрун Испанияда жасырын өмір сүрді, эмигранттық Испания Коммунистік партиясының ұйымдастырушысы болып жұмыс істеді, бірақ 1964 жылы партиядан қуылды. Франконың қайтысынан және демократиялық үкіметке ауысқаннан кейін ол 1988 жылдан 1991 жылға дейін Испанияның социалистік үкіметінде Мәдениет министрі қызметін атқарды. Ол грек режиссері Коста Гаврастың "Z" (1969) және үкімет тарапынан қуғын-сүргін тақырыбын қамтыған "The Confession" (1970) фильмдерінің сценарийін жазды. "Соғыс аяқталды" (1966) және "Z" (1969) фильмдеріндегі жұмысы үшін Семпрун "Оскар" сыйлығына үміткер болды. 1996 жылы ол жыл сайын әдеби сыйлық табыстайтын Гонкур академиясына сайланған алғашқы француз емес автор атанды. 1997 жылы Иерусалим сыйлығын, ал 2002 жылы Овидий сыйлығын жеңіп алды.
Jorge Semprún Maura (ˈxoɾxe semˈpɾum ˈmawɾa; 10 December 1923 – 7 June 2011) was a Spanish writer and politician who lived in France most of his life and wrote primarily in French. From 1953 to 1962, during the dictatorship of Francisco Franco, Semprún lived clandestinely in Spain working as an organizer for the exiled Communist Party of Spain, but was expelled from the party in 1964. After the death of Franco and the change to a democratic government, he served as Minister of Culture in Spain's socialist government from 1988 to 1991. He was a screenwriter for two successive films by the Greek director Costa Gavras, Z (1969) and The Confession (1970), which dealt with the theme of persecution by governments. For his work on the films The War Is Over (1966) and Z (1969) Semprún was nominated for the Academy Award. In 1996, he became the first non French author elected to the Académie Goncourt, which awards an annual literary prize. He won the 1997 Jerusalem Prize, and the 2002 Ovid Prize.
Ерте өмір және білім
Хорхе Семпрун Маура 1923 жылы Мадридте дүниеге келді. Оның анасы Сусана Маура Гамазо, Испанияның бірнеше рет премьер-министрі болған Антонио Маураның кіші қызы еді. Оның әкесі Хосе Мария Семпрун Гурреа (1893–1966) – либерал саясаткер және Испания Азамат соғысы кезінде Испания Республикасының дипломаты қызметін атқарды.
Jorge Semprún Maura was born in 1923 in Madrid. His mother was Susana Maura Gamazo, the youngest daughter of Antonio Maura, who served several times as prime minister of Spain. His father, José María Semprún Gurrea (1893–1966), was a liberal politician and served as a diplomat for the Republic of Spain during the Spanish Civil War.
Эмигранттар мен Екінші дүниежүзілік соғыс
1936 жылы шілдеде генерал Франко бастаған әскери бүлікке дейін Семпрун отбасы Францияға, содан кейін әкесінің Нидерландыдағы Испания Республикасының дипломаты болып жұмыс істеген Гаагаға көшті. 1939 жылдың басында Нидерланды Франко үкіметін ресми мойындағаннан кейін отбасы Францияға қашқын ретінде оралды. Хорхе Семпрун ондағы Генри IV лицейіне, кейін Сорбоннаға оқуға түсті. Францияны нацистер басып алған кезде жас Семпрун «Франц Тирлер және Партизандар – Иммигранттардың қолы» (FTP MOI) ұйымына қосылды, бұл көбінесе иммигранттардан құралған қарсылық қозғалысы еді. 1942 жылы Францияда Испания Коммунистік партиясына қосылғаннан кейін Семпрун коммунистік қарулы қарсылық күштеріне (FTP) қайта тағайындалды. 1943 жылы Гестапо оны тұтқындап, қарсылықтағы рөлі үшін Бухенвальд концлагеріне депортациялады. Ол өзінің бұл тәжірибелерін екі кітабында жазды: «Le grand voyage» (1963) – Бухенвальдқа сапар туралы, ал «Quel beau dimanche!» (1980) – лагердегі өмірі туралы. 1945 жылы Семпрун Францияға оралып, қуғындағы Испания Коммунистік партиясының (PCE) белсенді мүшесі болды. 1953 жылдан 1962 жылға дейін Федерико Санчес псевдонимімен Испаниядағы PCE-нің жасырын қызметтерін ұйымдастыруда маңызды рөл атқарды. 1956 жылы партияның атқару комитетіне енді. 1964 жылы «партиялық бағытқа қатысты келіспеушіліктер» үшін партиядан шығарылып, содан кейін жазушылық қызметіне толыққандай көшті. Семпрун көптеген романдар, пьесалар мен сценарийлер жазды, олар үшін бірнеше номинацияға ие болды, соның ішінде 1970 жылы «Оскар» сыйлығына ұсынылды және 1997 жылы Иерусалим сыйлығын алды. Ол грек режиссері Коста Гаврастың «Z» (1969) және «The Confession» (1970) фильмдерінің сценарийін жазды, олар үкімет тарапынан қудалау тақырыбына арналған. «Z» фильмі үшін ол «Үздік бейімделген сценарий» номинациясына ұсынылды, бірақ жеңіске жете алмады. 1984 жылы Канн кинофестивалінде төрешілер алқасының мүшесі болды. 1988 жылы Фелипе Гонсалестің екінші үкіметінде Мәдениет министрі болып тағайындалды, бірақ ол сайланған депутат та, Социалистік партияның (PSOE) мүшесі де емес еді. Ол үш жылдан кейін вице-президент Альфонсо Герра мен оның інісі Хуан Герраны ашық сынаған мақала жариялағаннан кейін қызметінен кетті. 1996 жылы Семпрун француз тілінде жазылған әдебиетке арналған жылдық сыйлықты табыстайтын Гонкур академиясына сайланған алғашқы француз емес автор болды. 2002 жылы «толеранттылық пен сөз бостандығына» бағытталған барлық шығармалары үшін алғашқы «Овидий» сыйлығымен марапатталды. Хорхе Семпрун Аштыққа қарсы күрес акциясының Испаниялық бөлімінің құрметті төрағасы болды. Ол Паризде тұрды. 2001 жылы Францияның Авиньон қаласындағы Фредерик Мистраль лицейінде конференция өткізген кезде ол жас Пабло Даниэль Магиені жазушы болуға шабыттандырды. Маги Коста Гаврастың сөйлеген сөзімен «Кондор операциясын» жазды.
In the wake of the military uprising led by General Franco in July 1936, the Semprún family moved to France, and then to The Hague where his father was a diplomat, representing the Republic of Spain in the Netherlands. After the Netherlands officially recognized the Franco government in the beginning of 1939, the family returned to France as refugees. Jorge Semprún enrolled there at the Lycée Henri IV and later the Sorbonne. During the Nazi occupation of France, the young Semprún joined the Francs Tireurs et Partisans – Main d'Œuvre Immigrée (FTP MOI), a Resistance organization made up mostly of immigrants. After joining the Spanish Communist Party in 1942 in France, Semprún was reassigned to the Francs Tireurs et Partisans (FTP), the Communist armed Resistance. In 1943 he was arrested by the Gestapo and deported to Buchenwald concentration camp for his role in the Resistance. He deals with the experiences in two books: Le grand voyage (1963) treats the journey to Buchenwald, and Quel beau dimanche! (1980) his camp experiences. In 1945 Semprún returned to France and became an active member of the exiled Communist Party of Spain (PCE). From 1953 to 1962, he was an important organizer of the PCE's clandestine activities in Spain, using the pseudonym of Federico Sánchez. He entered the party's executive committee in 1956. In 1964 he was expelled from the party because of "differences regarding the party line", and from then on he concentrated on his writing career. Semprún wrote many novels, plays, and screenplays, for which he received several nominations, including an Academy Award in 1970, and awards, including the 1997 Jerusalem Prize. He was a screenwriter for two successive films by the Greek director Costa Gavras, dealing with the theme of persecution by governments, Z (1969) and The Confession (1970). For his work on Z, he was nominated for the Academy Award for Best Adapted Screenplay but did not win. He was a member of the jury at the 1984 Cannes Film Festival. In 1988 he was appointed Minister of Culture in Felipe González's second government, despite being neither an elected MP nor a member of the Socialist Party (PSOE). He resigned the post three years later after publishing an article openly criticising the vice president, Alfonso Guerra, and his brother Juan Guerra. In 1996, Semprún became the first non French author to be elected to the Académie Goncourt, which awards an annual prize for literature written in French. In 2002, he was awarded the inaugural Ovid Prize in recognition of his entire body of work, which focuses on "tolerance and freedom of expression". Jorge Semprún served as the honorary chairman of the Spanish branch of Action Against Hunger. He lived in Paris. In 2001, while giving a conference at the Lycée Frédéric Mistral in Avignon, France, he inspired young Pablo Daniel Magee to become a writer. Magee went on to write Opération Condor, prefaced by Costa Gavras.
Неке және отбасы
1949 жылы актер Лоле Беллонға үйленді. Олардың ұлы Хайме Семпрун (1947–2010) де жазушы болды. Кейіннен Семпрун 1958 жылы француз киномонтажшысы Колетт Лелупке үйленді. Олардың бес баласы болды: Доминик Семпрун, Рикардо Семпрун, Лурдес Семпрун, Хуан Семпрун және Пабло Семпрун. Ол жазушы Карлос Семпрунның (1926–2009) бауырласы.
Semprún married the actress Loleh Bellon in 1949. Their son, Jaime Semprún (1947–2010), was also a writer. Later Semprún married the French film editor Colette Leloup in 1958. They had five children: Dominique Semprún, Ricardo Semprún, Lourdes Semprún, Juan Semprún and Pablo Semprún. He is the brother of the writer Carlos Semprún (1926 2009).
Стиль және тақырыптар
Семпрун негізінен француз тілінде жазған және француз авторларына да, испан авторларына да сілтеме жасайды. Оның кітаптарының көбі Бухенвальдқа жер аударылуы туралы көркемделіп баяндалған оқиғалар. Оның жазу стилі сызықты емес, хронологиялық тәртіпте емес. Оқиғалар уақыт бойынша жиі ауысып, маңызды оқиғаларға қатысты өткен мен болашақты зерттейді. Әр қайталауда оқиғалар жаңа мағына алады. Семпрунның туындылары өзіне-өзі рефлексиялық. Оның баяндаушылары оқиғалардың жадта қалай сақталып қалатынын және сол қорқынышты тәжірибені түсіне алмайтын оқырмандарға концлагерьдегі оқиғаларды қалай жеткізуге болатынын зерттейді. Осы бағыттағы оның соңғы жұмыстары Еуропаның және еуропалық болудың мәні туралы ойларды қамтиды, бұл тарихи кезеңмен байланысты, соның ішінде Бухенвальдты Совет әскерлерінің NKVD-нің №2 арнайы лагері ретінде қайта ашуы, содан кейін Шығыс Германияның жаппай қабірлерді жасыру үшін осы екінші қараңғы эпизодтан кейін оны жаппай қиратып, орман отырғызуы туралы мәліметтер де бар. Семпрунның испан тіліндегі шығармалары испан тақырыптарына арналған, және екі томдық естелік кітаптарын қамтиды: «Federico Sánchez өмірбаяны», оның Испания Коммунистік партиясындағы жасырын жұмысы және кейіннен партиядан шығарылуы туралы (1953–64), және «Federico Sánchez сіздермен қоштасады», ол Фелипе Гонсалестің екінші социалистік үкіметінде Мәдениет министрі қызметін атқарған кезеңі (1988–91) туралы баяндайды. Испан тілінде жазылған «Жиырма жыл мен бір күн» романы 1956 жылы Испаниядағы жақын арадағы тарихты қамтиды.
Semprún wrote primarily in French and alludes to French authors as much as to Spanish ones. Most of his books are fictionalized accounts of his deportation to Buchenwald. His writing is non linear and achronological. The narrative setting shifts back and forth in time, exploring the past and future in relation to key events. With each recounting, events take on different meanings. Semprún's works are self reflexive. His narrators explore how events live on in memory and means of communicating the events of the concentration camp to readers who cannot fathom that experience. His more recent work in this vein also includes reflections on the meaning of Europe and of being European, as informed by this period of history, including how Buchenwald was reopened by Soviet forces as Special Camp No. 2 of the NKVD, and then largely razed and planted over by East Germany to hide the mass graves from this second dark episode. Semprún's writing in Spanish deals with Spanish subject matter, and includes two volumes of memoirs: Autobiografía de Federico Sánchez, about his clandestine work in and later exclusion from the Spanish Communist Party (1953–64), and Federico Sánchez se despide de ustedes, which deals with his term of service as Minister of Culture in the second Socialist government of Felipe González (1988–91). A novel in Spanish, Veinte años y un día, is set in 1956 and deals with recent history in Spain.