Кіріспе

Британдық экономист (1850–1944)

Мэри Маршалл (туған аты Пейли; 24 қазан 1850 – 19 наурыз 1944) – ол Университетте құрылған екінші әйелдер колледжі – Ньюнхэм колледжінде оқуға алғашқы болып қабылданған бес әйелдің бірі болды.

Балалық шақ

Пейли Линкольнширдегі Стамфордқа жақын Уффорд ауылында дүниеге келді. Ол дін қызметкері Томас Пейли мен оның әйелі Джудиттің екінші қызы еді. Оның әкесі Уффордтың пасторы және Кембридж университетінің Сент-Джон колледжінің бұрынғы мүшесі болған. Ол теолог және философ Уильям Пейлидің шөбересі болды. 1874 жылы ол Моральдық ғылымдар бойынша емтиханды тапсырып, бірінші және екінші сыныптардың арасында бағаланды, бірақ әйел болғандықтан диплом алу мүмкіндігінен айырылды. Пейли осы емтиханды Эми Буллимен бірге тапсырды. Олар трипос емтихандарын тапсырған алғашқы әйелдердің қатарында болды және емтиханды Марион мен Бенджамин Холл Кеннедидің тұрғын бөлмесінде тапсырды. Пейли профессор Кеннедиді шаршағыш деп сипаттады, бірақ ол кейде қадағалау кезінде ұйықтап қалатын. Оның жұмысына қатысты жалғыз дәлел – оның емтихан комиссиясынан келген құпия хат болды. Кембридж университеті үшін трипос емтиханына қатысқан әйелдердің болуы – маңызды оқиға болды және оның маңыздылығына қатысқан адамдарды қарап бағалауға болады. Пейли мен Буллидің жұмыстарын Альфред Маршалл, Генри Сиджик, Джон Венн және Седли Тейлор жеткізді. Ол дипломды жақсы нәтижемен тапсырды, бірақ бұл оған ресми диплом алуға құқық бермеді. Кейіннен Кембридж өзінің әйел түлектерін мойындауға қарсылық көрсетті, бұл шектеуді кейінірек оның болашақ күйеуі қолдады. 1876 жылы Пейли өзінің экономика пәнінің оқытушысы Альфред Маршаллға күйеуге шықты, ол сол кезде әйелдерге жоғары білім беруді қолдаған. 1878 жылы олар Бристоль университетінің колледжінде экономиканы оқытуды құру үшін көшті. Мэри алғашқы әйел лекторының бірі болды, бірақ оның жалақысы күйеуінің профессорлық жалақысынан төленді. 1883 жылы ол Оксфордқа күйеуімен бірге көшті, содан кейін олар Кембриджге қайтып оралды, онда Мадингли жолында Баллиол Крофтты (1991 жылы Маршалл үйі деп аталды) салып, көшті. Мэри экономика бойынша лекция оқыды және одан Кембридж лекциялары негізінде кітап жазуды сұрады. Мэри мен Альфред 1879 жылы жарық көрген «Өнеркәсіп экономикасы» атты еңбекті бірге жазды. Альфред бұл кітапқа риза болмады, содан кейін ол баспадан шығып қалды, сұраныс орташа болғанымен. Альфред Кембридждегі әйел студенттерге қатысты өз пікірін де өзгертті. Ол аралас университеттерге қарсылық білдіретін памфлеттер мен хаттар жазды, ал 1897 жылы университет заңы әйелдерге Кембридж дипломдарын беруге тыйым салды. Оның күйеуінің университеттегі әйелдерге қатысты кемсітушілігіне қарсылық білдіргені туралы ешқандай жазба жоқ. Ол Ньюнхэм мен Гиртонда 1916 жылға дейін сабақ берді, ал университет өзінің әйел түлектерін ресми дипломмен мойындамады, ол зейнеткерлікке шыққаннан кейін 30 жылдан астам уақыт өткен соң ғана мойындады. Ол қайырымдылық саласында жұмыс істейтін әйелдермен тығыз байланыста болды, ол Эглантине Джеббті (Кэролайн Джеббтің немересі) осы салаға досы Флоренс Кейнстің көмекшісі ретінде кіруге шақырды, ал Эглантине кейін Save the Children ұйымын құрды. Мэридің күйеуі Альфред әйелдердің біліміне көбірек кедергі келтіріп, әйелдердің айтуға пайдалы ештеңесі жоқ деп сенді. Кембридж әйелдерге диплом беруді қарастыра бастағанда, ол достары мен әріптестерінің пікірлеріне қарамастан, бұл идеяға қарсылық білдіруге шешім қабылдады. Дегенмен, Мэри күйеуіне адал болды және оның экономикалық жазбаларында маңызды ресми емес серіктес болды. Джеймс және Джулианна Сикареллидің «Ерекше экономистер» атты кітабында Джон Мейнард Кейнс оны өзінің «Байографиялық очерктерінде» тізімдеген. Цикареллилер оны «Кейнс жоғары бағалап, оны өзінің күйеуі немесе ол туралы жазған басқа экономистер сияқты экономиканың тарихи дамуы үшін маңызды интеллектуал және ойшыл деп санайды» дейді. Ол 1944 жылдың 19 наурызында 93 жасында қайтыс болғанға дейін Баллиол Крофта тұрды. Оның күйеуі Ассенсион шіркеуінің зиратында жерленген. Мэри Маршаллдың естеліктері «Мен есімде қалғандар» (1947) деген атпен қайтыс болғаннан кейін жарияланды.