Кіріспе

1895 жылдан 1920 жылға дейін Африкадағы британдық қорғаушылығы.

Әкімшілік

Еуропалық христиан миссионерлері 1840 жылдары Момбасадан Килиманджаро тауына дейінгі аймаққа қоныстана бастады, номиналды түрде Занзибар сұлтандығының қорғауында болды. 1886 жылы британ үкіметі Уильям Маккиннонды, бұрыннан сұлтанмен келісімге қол жеткізген және кеме компаниясы Африканың Ұлы көлдерінде кеңінен сауда жасаған, аймақта британдық ықпалды орнатуға ынталандырды. Ол Британдық Шығыс Африка қауымдастығын құрды, ол 1888 жылы Императорлық Британдық Шығыс Африка компаниясының жарғысын алуына және тәуелділіктерді басқаруға бастапқы грант алуына әкелді. Компания Сұлтаннан жалға алынған Момбаса арқылы Джубба өзенінен Герман Шығыс Африкасына дейінгі 150 мильдік (241 км) жағалау жолағын басқарды. 1885 жылғы Берлин конференциясында келісілген британдық " ықпал аймағы" жағалау бойымен және болашақ Кенияның ішкі аймағына дейін созылды. Осы кезде Момбаса әкімшілік орталығы болды. Бірақ компания құлдырауға бет алды, және 1 шілде 1895 жылы британ үкіметі протекторат жариялады, әкімшілік Сыртқы істер министрлігіне берілді. 1902 жылы әкімшілік қайтадан Колониялық кеңсеге ауыстырылды. 1897 жылы ақтардың қоныстануын бастаған Хью Чолмондейли Кенияның таулы аймағына келді, ол кезде бұл аймақ Протектораттың бір бөлігі болды. Лорд Деламер аймақтың ауыл шаруашылығына қолайлы екеніне тәнті болды. 1902 жылы протектораттың шекарасы бұрынғы Уганданың Шығыс провинциясын қамту үшін кеңейтілді. Сондай-ақ 1902 жылы Шығыс Африка синдикаты таулы аймақта ақтардың қоныстануын ынталандыру үшін 1295 шаршы километр (500 шаршы миль) жерді грант ретінде алды. Лорд Деламер кең ауқымды шаруашылық жұмыстарын бастады, ал 1905 жылы Англия мен Оңтүстік Африкадан көптеген жаңа қоныс аударушылар келген кезде Протекторат Сыртқы істер министрлігінен Колониялық кеңсеге бағындырылды. Бұл әкімшіні губернатор етіп тағайындады және заң шығару және атқару кеңестерін құрды. Лейтенант-полковник Дж. Хейс Садлер алғашқы губернатор және бас қолбасшы болды. Жергілікті тайпалармен кейде қақтығыстар болды, бірақ үкімет пен отарлаушылар елді аз қан төгіліп ашты. Бұрынғы протектораттың бұл бөлігі Кения колониясы ретінде құрылды. Қалған 10 мильдік (16 км) жағалау жолағы (Витудан басқа) Занзибар сұлтанымен жасалған келісім бойынша протекторат мәртебесін сақтап қалды. Занзибар сұлтанының билігінде қалған бұл жағалау жолағы 1920 жылы Кения протектораты ретінде құрылды.

Даму

1902 жылғы сәуірде Британдық Шығыс Африкадағы жерге алғашқы өтінішті Шығыс Африка Синдикаты жасады – бұл Британдық Оңтүстік Африка Компаниясына қатысты қаржыгерлер мүдделі болған компания – 500 шаршы миль (1295 км²) грант алуға тырысты, одан кейін маңызды аудандарға көптеген өтініштер келіп түсті, олардың көптегені Оңтүстік Африкадан келген болашақ қоныс аударушылардан болды. 1903 жылы Колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшы қызметін атқарып тұрған Жозеф Чемберлен, Уганда жоспарының бөлігі ретінде Британдық Шығыс Африкадағы Уасин Гишудегі 5000 шаршы мильді (12,950 км²) сионисттік қоныс аударушыларға ұсынды. Алайда, Алтыншы сионисттік конгрессіндегі қарсылықтың нәтижесінде жоспар орындалмады және Чемберлен ұсынысты дереу кері қайтарып алды. 1903 жылғы сәуірде Шығыс Африка Синдикатының директоры болып қызмет ететін американдық барлаушы майор Фредерик Расселл Бернхам, Джон Уэстон Брук, Джон Чарльз Блик, мырза Биттлбанк және мырза Брауннан тұратын экспедицияны аймақтың минералды байлығын бағалауға жіберді. "Төрт Б" деп белгілі болған топ Найробиден Эльгон тауы арқылы солтүстікке қарай Рудольф көлінің батыс жағалауына дейін саяхат жасады, судың жетіспеушілігінен және масаилермен кездесу қаупінен қиындықтарға тап болды. 1903 жылы жүздеген болашақ қоныс аударушылар, негізінен Оңтүстік Африкадан келгеннен кейін, масаилердің жайылымдық құқықтарын сақтау мәселесі көтерілді және үлкен аудандарға арналған өтініштерді қабылдамау туралы шешім қабылданды.

Британдық Шығыс Африканың маркалары мен пошта тарихы

1895 жылы Британ империясының тікелей иелігіне айналғаннан кейін протекторат Үндістаннан және бұрынғы Британдық Шығыс Африка компаниясы шығарған пошта маркаларын қайта басып шығарды. Сонымен қатар, аумақ Дүниежүзілік пошта одағына қосылды. 1896 жылы ресми маркалардың алғашқы партиясы шығарылды, бірақ протектораттың пошта қызметі ұзаққа солмады, себебі 1901 жылы ол Уганда протекторатының пошта қызметімен біріктірілді, нәтижесінде Шығыс Африка және Уганда протектораттары 1904 жылы алғашқы маркаларын шығарды.