Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытайлық лауазымды тұлға, әскери сардар және діни көшбасшы (216 жылы қайтыс болды)
Chinese official, warlord and religious leader (died 216)
Чжан Лу (216 жылы қайтыс болды), әдепті есімі Гонцзи, Шығыс Хан әулетінің соңғы жылдарында өмір сүрген қытай саясаткері, діни көшбасшы және әскери сардар болған. Ол даосизм дінінің үшінші буынының басшысы еді. Ол Ханчжун аймағындағы мемлекетті басқарды, оны 215 жылға дейін Ханнинг (漢寧) деп атады, содан кейін Цао Цаоға бағынды, және бір жыл өткен соң қайтыс болғанға дейін оған қызмет етті.
Zhang Lu (died 216), courtesy name Gongqi, was a Chinese politician, religious leader, and warlord who lived during the late Eastern Han dynasty. He was the third generation Celestial Master, a Taoist religious order. He controlled a state in the Hanzhong region, which he had named Hanning (漢寧) until 215, when he surrendered to Cao Cao, whom he would serve until his death one year later.
Ханжунның қолбасшысы
Әкесі Чжан Хенг (张衡) қайтыс болғаннан кейін, Чжан Лу Аспан шеберлері діни тобының басқаруын мұра етті, соның салдарынан ол үшінші басшысы болды (біріншісі Чжан Лудың атасы Чжан Даолин болды). Дін ең үлкен танымалдылыққа И провинциясында (қазіргі Сычуань және Чунцин) ие болды, бірақ Чжан Лу басқаруды қабылдаған кезде, бұл аймақта Чжан Сю (張脩, Чжан Лумен туыс емес) басқарған шамандық дін оған қарсы тұрды. Осы жағдайда, Лю Ян Чжан Лу мен Чжан Сюға Ханжун әкімшілігінің Хан тағайындаған әкімшісі Су Гуге (蘇固) бірлесіп шабуыл жасап, оның аумағын басып алуға күрт бұйрық берді. Бірақ өзінің ниеттері болғандықтан, Чжан Лу Чжан Сюді өлтіріп, Ханжунға жорыққа аттанғанға дейін оның әскерлері мен діни жақтастарына басшылық етті. Ол Су Гуды жеңіп, Ханжунды басып алғаннан кейін, аймақты Ханнинг (漢寧) деп атап, оны өз дінінің қағидаларымен басқарды. Ескере кететін жайт, ол Лиу Янның бұйрықтарын орындағанымен, көп жылдар өткен соң Лиу Чжан оның орнына келгенде, Чжан Лу Лиу Чжанның бұйрықтарын орындаудан бас тартты. Соның салдарынан Лиу Чжан Чжан Лудың анасын, кіші бауырларын және көптеген туыстарын өлім жазасына кесуге бұйрық берді. Чжан Лудың өзінің аумағын басқаруы сол заманға сай өте гуманистік және мәдениетті болды. Аумақтың бойымен жолдар салынды, олармен бірге демалыс алаңдары мен тегін тағам ұсынылды. Халықтан алынатын салықтар мен сыйлықтар ойын-сауық үшін емес, жалпы халықты қолдау үшін жұмсалуы керек еді. Сонымен қатар, оның басшылығымен күшті армия және мықты қорғаныс құрылды, сондықтан Цао Цао да, Ли Цзюе де оны оңай жеңе алмады. Хан орталық үкіметі Чжан Лудың Ханжун әкімшілігіндегі билігін мойындап, оны Азаматтарды қорғайтын үй шаруашылығы генералы (鎮民中郎將) және Ханнинг әкімшісі (漢寧太守) етіп тағайындады. «Үш патшалық туралы жазбалар» бойынша, Чжан Лу өзінің мемлекетінің қарапайым халқынан әшекейлі мөр алды, бұл оның патша болатынының көктен келген белгісі еді. Көптеген қол астындағылары оны патшалыққа жариялауға шақырды, бірақ оның кеңесшісі Ян Пу (閻圃) мұның апатқа әкелетінін ескертті. Чжан Лу Ян Пудың кеңесіне құлақ қойды.
Upon the death of his father, Zhang Heng (张衡), Zhang Lu inherited control of the Celestial Masters religious group, and therefore became its third leader (the first was Zhang Lu's grandfather Zhang Daoling). The religion enjoyed its greatest popularity in Yi Province (covering present day Sichuan and Chongqing), but when Zhang Lu took control of the group, it was being challenged in the area by a shamanistic religion led by Zhang Xiu (張脩, no family relation to Zhang Lu). Against this background, both Zhang Lu and Zhang Xiu were abruptly ordered by Liu Yan to go together to attack Su Gu (蘇固), the Han appointed administrator of Hanzhong Commandery, and take over his territory. However, having his own designs, Zhang Lu killed Zhang Xiu and took command of his troops and religious followers before he went off for the campaign against Hanzhong. He successfully managed to defeat Su Gu, and upon taking control of Hanzhong, renamed the region Hanning (漢寧), ruling it by the principles of his religion. It is worth noting that although he nominally followed the orders of Liu Yan, when Liu Zhang succeeded him many years later, Zhang Lu refused to follow Liu Zhang's orders. As a result, Liu Zhang ordered the execution of Zhang Lu's mother, younger brothers and many other family members. It is said that Zhang Lu's rule over his territory was for its time very humane and civilised. Roads were built throughout the territory with rest stops and foods provided free of charge. The taxes and donations taken from the people were not to be used for amusement, but instead for the support of the common people. In addition, under his leadership was a powerful army and strong defences such that neither Cao Cao nor Li Jue could easily defeat him. The Han central government recognised Zhang Lu's authority over Hanzhong Commandery and appointed him as General of the Household Who Guards Civilians (鎮民中郎將) and the Administrator of Hanning (漢寧太守). According to the Records of the Three Kingdoms, Zhang Lu received a jeweled seal from the common people of his realm, which was a sign from Heaven that he was to become a king. Many of his subordinates urged him to declare himself king, but his adviser Yan Pu (閻圃) warned that to do so would bring disaster. Zhang Lu heeded Yan Pu's advice.
Сао Саоға бағын
211 жылы Чжун Яо, Хан орталық үкіметінің іс жүзіндегі басшысы Цао Цаоға Ханжун әкімшілігіне шабуыл жасауды ұсынды. Цао Цао оның кеңесіне құлақ асып, әскерін жұмылдырды. Бірақ, Цао Цаоның аумақтары мен Ханжун әкімшілігінің арасындағы Гуанчжун аймағында орналасқан Ма Чао мен Хан Суй сардарлары, Цао Цао оларға шабуыл жасағысы келеді деп ойлап, Хан орталық үкіметіне қарсы көтеріліс ұйымдастырды. Бұл Тонг өтегі шайқасына және одан кейінгі шайқастарға әкеп соқты. Цао Цаоның әскері Гуанчжун сардарларын жеңгенімен, Ханжун әкімшілігіне шабуылды жалғастыруға жағдайы болмады, сондықтан кері шегінді. Ма Чао жеңіліске ұшырағаннан кейін Ханжунға қашып, Чжан Луға адалдық серт етті, ол оның қызына үйленуді жоспарлаған. Алайда, Чжан Лудың бағыныштысы Ян Бо (楊柏): «Ондай адам, тіпті өз ата-анасын да сыйламаған (Ма Чаоның бүлігінен Ма Тенгтің өлімі туралы айта отырып), басқаны қалай жақсы көреді?» деді, соның салдарынан үйлену жоспары күшін жойды. Ма Чао кейін Чжан Лудан әскерлер сұрап, Цао Цаодан басып алынған жерлерін қайтаруға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. Бұл олардың қарым-қатынасын уландырды. Лю Бэйдің әскері Лю Чжанды қоршағанда, Ма Чао осы мүмкіндікті пайдаланып, Ханжун әкімшілігінен өзінің ізбасарларымен бірге Лю Бэйге қосылды. Бірақ Ма Чаоның қолбасшысы Пан Дэ Чжан Лудың қызметінде қалды. 215 жылы Цао Цао тағы да Ханжун әкімшілігін бағындыру үшін жорық ұйымдастырды. Бастапқыда Чжан Лу Цао Цаоның әскеріне қарсы тұруға үмітсіздікпен қарап, бағынуға дайын болды. Алайда, оның кіші інісі Чжан Вэй (張衛) күресуге талап етіп, әскерін басқарды. Бірақ ол шайқаста қаза тауып, Чжан Лу тағы да бағынуды ойлады. Оның кеңесшісі Ян Пу оған оңай бағынса, келіссөздер жүргізуге мүмкіндік болмайтынын айтты. Оның орнына Чжан Лу Бачжун бекінісіне шегінді. Астанасынан шығарда, ол байлығы мен қазынасын жойған жоқ, оларды өзімен бірге алып кетуге тырыспады, керісінше, «Бұл нәрселер елге тиесілі, маған емес» деп артына қалдырды. Цао Цао бұған қатты таңғалып, Чжан Луға хабаршы жіберіп, бағынуын сұрады. Ян Пудың жоспары сәтті аяқталды, өйткені Цао Цао Чжан Лу мен оның әскерін жылы қарсы алды. Цао Цао Чжан Луды Оңтүстікті қорғау генералы (鎮南將軍) етіп тағайындады және оның бес ұлын маркиздер етіп бекітті. Чжан Лу өзінің қызын Цао Цаоның ұлы Цао Юге үйлендірді. Цао Цао Ма Чаоның ұлы Ма Цюді (馬秋) Чжан Луға тапсырғанда, Чжан Лу Ма Цюді жеке өзі өлтірді – бұл, әдетте, Ма Чаоның қашқанына кек қайтару үшін жасалды. Чжан Лу 216 жылы қайтыс болды және Хан императорлық сарайы оны «Юань маркизі» (原侯) деген құрметті лақаппен марапаттады. Оның ұлдары «Бес қап күріш» даосистік орденін басқаруды жалғастырды, ол кейіннен қазіргі заманға дейін сақталған екі ірі даосистік мектептің бірі – Чжэнь-И Даоға айналды.
In 211, Zhong Yao suggested to the warlord Cao Cao, who was the de facto head of the Han central government, to launch an invasion of Hanzhong Commandery. Cao Cao heeded his advice and mobilised his forces. However, the warlords Ma Chao and Han Sui, who were based in the Guanzhong region in between Cao Cao's territories and Hanzhong Commandery, thought that Cao Cao wanted to attack them so they started a revolt against the Han central government, leading to the Battle of Tong Pass and subsequent battles. Although Cao Cao's forces emerged victorious against the Guanzhong warlords, they were in no condition to continue attacking Hanzhong Commandery so they retreated. Ma Chao escaped to Hanzhong Commandery after his defeat and pledged allegiance to Zhang Lu, who considered marrying his daughter to him. However, a subordinate of Zhang Lu's, Yang Bo (楊柏), said, "A man like that, who has no love for even his parents (referring to the execution of Ma Teng caused by Ma Chao's rebellion), cannot love another" and the marriage proposal was scrapped. Ma Chao then borrowed soldiers from Zhang Lu and attempted to regain some of his lost territory from Cao Cao, but was ultimately unsuccessful. His failures caused the relationship between the two to sour. When Liu Bei's forces had surrounded Liu Zhang, Ma Chao chose this time to leave Hanzhong Commandery with his own followers and join Liu Bei. Ma Chao's subordinate Pang De, however, remained in Zhang Lu's service. In 215, Cao Cao again launched a campaign to conquer Hanzhong Commandery. Initially, Zhang Lu had no hope of standing against Cao Cao's armies, and planned to surrender. His younger brother Zhang Wei (張衛), however, insisted on fighting and lead his army against the invading forces. He was soon killed in battle, and again Zhang Lu considered surrendering. His adviser Yan Pu, told him that surrendering so easily, they would have no position to negotiate from. Instead, Zhang Lu retreated to his fortress at Bazhong (巴中). When leaving his capital, he did not destroy his wealth and treasures, nor attempt to take them with him, instead leaving them behind saying "These things belong to the country, not to me." Cao Cao was greatly impressed by this, and sent a messenger to Zhang Lu asking him to surrender. Yan Pu's plan was successful, as Zhang Lu and his forces were warmly welcomed by Cao Cao. Cao Cao appointed Zhang Lu as General who Guards the South (鎮南將軍) and enfeoffed his five sons as marquises. Zhang Lu also married his daughter to Cao Yu, one of Cao Cao's sons. When Cao Cao turned Ma Chao's son Ma Qiu (馬秋) over to Zhang Lu, Zhang Lu personally killed Ma Qiu – most likely as revenge against Ma Chao's desertion. Zhang Lu died in 216 and was honoured with the posthumous title "Marquis Yuan" (原侯) by the Han imperial court. His sons continued to lead the "Five Pecks of Rice" Taoist Order, which later evolved into the one of the two major Taoist schools that survive to modern times known as Zhengyi Dao.
Үш патшалықтың романсында
XIV ғасырдағы "Үш патшалықтың романсы" тарихи романында Чжан Лу Ханнинг патшасы атағын қатты қалап, өзінің аумағын күшпен кеңейтуге тырысқан болып бейнеленген. Романда ол Лю Чжанның И провинциясына шабуыл жасауға әрекеттенсе де, тоқтатылып қалады. Ма Чао оның қызметінен кеткен кезде, оны бақылау үшін Ян Бо (楊薄) атты құлына тыңшылыққа жіберді. Бірақ Ма Чао Лю Бейге қосылғанда, Ян Боны өлтірді.
In the 14th century historical novel Romance of the Three Kingdoms, Zhang Lu is portrayed as strongly craving the title of King of Hanning, and attempting to aggressively expand his territory. In the novel, he attempts to invade Liu Zhang's Yi Province, only to be stopped. When Ma Chao left his service, he sent a servant Yang Bo (楊薄) along to spy on him. However, when Ma Chao joined Liu Bei, he killed Yang Bo.