Кіріспе

Керуектің жылдамдық алғанда кемені оңға/солға бұруға бейімділігі

Керуектің тік ось маңында айналуға бейімділігі (бұралу әсері, дөңгелектеу әсері, қалақ дөңгелегі әсері, асимметриялық итеру, асимметриялық қанат әсері, көлденең итеру, керуектің жылжуы деп те аталады). Бұл айналу алға немесе артқа жылдамдыққа қосымша болады. Керуектің жылжуын білу және түсіну тар кеңістікте маневр жасау кезінде өте маңызды. Оны жақсы жағдайда пайдалануға болады, ал пилотқа қарсы жұмыс істесе, маневрді қиындатуы мүмкін.

Тиімділігі

Егер пропеллер алға бағытта қозғалғанда (қоршаудан қарағанда) сағат тілімен айналса, онда ол оң жақты деп аталады. Алға жылжу кезінде оң жақты пропеллердің айналуы түзетілмесе, қайықтың корпусын оңға қарай итеруге (соның салдарынан басын солға қарай бұрып, қайықты сағат тіліне қарсы айналдыруға) бейім болады. Кері бағытта бұрылу әсері күштірек болады және бағыты қарама-қарсы болады (корпусты солға қарай итеріп). Сол жақты пропеллер оң жақты пропеллер сияқты әрекет етеді, бірақ барлық айналу бағыттары кері болады.

Себеп

Пропеллерлік жүріс пропеллердің осьтік бағытта және айналу қозғалысымен суды қозғатуынан туындайды. Пропеллерден шыққан су конус тәрізді пішінге ие болып, пропеллерден алшақтаған сайын кеңейеді. Егер айналатын су конусы кеме корпусына тисе, бүйірлей күш пайда болады. Кеме алға қарай жүзгенде пропеллерлік жүріс көрінбейді, себебі су ағыны кеме корпусының үлкен бөлігіне тимейді және рульмен кеме бағытын оңай түзетуге болады. Ал кері бағытта жүргенде су тікелей корпусқа соғылып, пропеллерлік жүріс байқалады.