Кіріспе

Солтүстік Монтананың орталық бөлігіндегі американдық түпкілікті халықтар тобы – Грос-Вентр (/US/'/g//r//oʊ//v//ɒ//n//t/, ɡʁo vɑ̃tʁ; "үлкен қарын" деген мағынаны білдіреді), сондай-ақ Ааниих, А'анинин, Хаанинин, Атсина және Уайт Клей деп те аталады. Бұл тайпа тарихи түрде алгонкин тілінде сөйлейтін американдық түпкілікті тайпа, Монтананың солтүстік-орталық аймағында қоныстанған. Бүгінде Грос-Вентр халқы Монтана штатындағы Форт-Белкап резервациясындағы Форт-Белкап үнді қауымдастығының құрамына кіреді. Бұл федералдық деңгейде мойындалған, құрамында 7000 мүшесі бар тайпа, оның ішінде Ассинибойн халқы да бар.

Аттар

Грос Вентрдің атауы, ʔɔʔɔɔ̋ɔ́niinénnɔh (А'аниннин, Ааниих немесе Хааниннин деп транслитерацияланады) "Ақ саз адамдары" деген мағынаны білдіреді. Арапахо тайпасының ата-бабаларымен бірге, олар қазіргі Миннесота және Солтүстік Дакота штаттарындағы Қызыл өзен аңғарында мекендеген, алгонкин тілінде сөйлейтін бір халықты құрады. Олар шайендердің ата-бабаларымен тығыз байланыста болды. Олар қазірге таяу дерлік жойылып бара жатқан Грос Вентр тілінде (Атсина) сөйледі, ол арапахо тіліне өте ұқсас жазықтық алгонкин тілі және арапахо тілімен (Атсина) бірге топтастырылған. Дәлелдерге сәйкес, Солтүстік арапахо тайпаларымен бірге оңтүстік тайпалық тобы – Статан, Бесавунена диалектінде сөйлеген, және бұл диалект 1920 жылдардың соңына дейін Солтүстік арапахо тайпаларының арасында қолданылған.

18 ғасыр

18 ғасырдың басында Ожибвелердің қысымына ұшыраған біріккен тайпа Миссури өзенінің жоғарғы аңғарына көші-қон бастады. Көші-қон барысында үлкен тайпа Арапахо және Грос-Вентр тайпаларына бөлінді, бұл мүмкін түрде Devil's Lake маңында болған. Олар, сондай-ақ шайендермен бірге, Ожибвелердің қысымы салдарынан Монтанаға көшіп келген соңғы тайпалардың бірі болды. Грос-Вентр тайпасы 18 ғасырдың ортасында жылқыға ие болды. 1884 жылы Кішкентай Роки тауларында алтын табылды. Кеншілер мен кен компанияларының қысымымен тайпалар 1885 жылы таулардың бір бөлігін беруге мәжбүр болды. 1862 жылы Езуит миссионерлер Форт-Белкнапқа Грос-Вентр халқын Рим католицизміне өткізу үшін келді. 1887 жылы Сент-Пол миссиясы Хэйс маңындағы Кішкентай Роки тауларының етегінде құрылды. Миссия құрылғаннан кейін уақыт өте келе көптеген дәстүрлі рәсімдер жоғалып кетті. Екі қасиетті түтік – "Қанатты түтік" және "Жазық түтік" Грос-Вентр тайпасының дәстүрлі рухани сенімдерінің орталық бөлігі болып табылады. 1888 жылы 1 мамырда Конгресс актісімен (Stat., L., XXV, 113) Форт-Белкнап үнді резервациясы құрылды. Блэкфут, Грос-Вентр және Ассинибоин тайпалары бірлескен резервацияларының 17,5 миллион акр жерін бөліп, үш кішірек резервацияда тұруға келісті. Бұл қазір Қара аяқ конфедерациясы, Форт Пек үнді резервациясы және Форт-Белкнап үнді резервациясы деп белгілі.

20 ғасыр

1904 жылға қарай Грос-Вентр тайпасының мүшелерінің саны 535-ке дейін азайды. Тайпа содан бері қайта жанданып, халық саны айтарлықтай артты.

21 ғасыр

2012 жылдың наурыз айында Йеллоустоун ұлттық паркінен 63 американдық бизон Форт Пек үнді резервациясының даласына ауыстырылды, олар Поплар қаласының солтүстігіне 25 шақырым жердегі 2100 акрлық аң ауру орнына босатылуы тиіс. Йеллоустоуннан тыс жерлерде көптеген бизон топтары бар, бірақ ауыстырылған топ – ірі қарамен будандастырылмаған өте сирек топтардың бірі. Бизонды ақтар мен үкімет дерлік жоқ қылып жіберуге айналдырғаннан бір ғасырдан астам уақыт өткен соң, көптеген адамдар бұл қадамды қуанышпен қарсы алды. Форт-Белкнап үнді резервациясындағы Ассинибоин және Грос-Вентр тайпалары да осы топтың бір бөлігін алды.

Үкімет

Форт-Белкнап резервациясының үкіметі 4 Грос-Вентр және 4 Ассинибойн мүшесінен тұратын сайланған қоғамдық кеңеске ие, барлығы кеңесте 8 сайланған мүше бар. Кеңестің лауазымдары – Президент, Вице-президент және Хатшы-қазынашы, ал Хатшы-қазынашы президент тағайындайды және кеңес бекітеді. Хатшы-қазынашы, тағайындалған жалғыз лауазым иесі ретінде, кеңес мәселелері бойынша дауыс беруге құқығы жоқ. Форт-Белкнап үнді резервациясының конституциясы мен жарғылары 1935 жылдың 25 қыркүйегінде ратификацияланды және 1935 жылдың 19 қазанында қабылданды.