Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Монтананың орталық бөлігіндегі американдық түпкілікті халықтар тобы – Грос-Вентр (/US/'/g//r//oʊ//v//ɒ//n//t/, ɡʁo vɑ̃tʁ; "үлкен қарын" деген мағынаны білдіреді), сондай-ақ Ааниих, А'анинин, Хаанинин, Атсина және Уайт Клей деп те аталады. Бұл тайпа тарихи түрде алгонкин тілінде сөйлейтін американдық түпкілікті тайпа, Монтананың солтүстік-орталық аймағында қоныстанған. Бүгінде Грос-Вентр халқы Монтана штатындағы Форт-Белкап резервациясындағы Форт-Белкап үнді қауымдастығының құрамына кіреді. Бұл федералдық деңгейде мойындалған, құрамында 7000 мүшесі бар тайпа, оның ішінде Ассинибойн халқы да бар.
Native American group of north central Montana
The Gros Ventre (/US/'/g//r//oʊ//v//ɒ//n//t/ , ɡʁo vɑ̃tʁ; meaning "big belly"), also known as the Aaniiih, A'aninin, Haaninin, Atsina, and White Clay, are a historically Algonquian speaking Native American tribe located in northcentral Montana. Today, the Gros Ventre people are enrolled in the Fort Belknap Indian Community of the Fort Belknap Reservation of Montana, a federally recognized tribe with 7,000 members, also including the Assiniboine people.
Аттар
Грос Вентрдің атауы, ʔɔʔɔɔ̋ɔ́niinénnɔh (А'аниннин, Ааниих немесе Хааниннин деп транслитерацияланады) "Ақ саз адамдары" деген мағынаны білдіреді. Арапахо тайпасының ата-бабаларымен бірге, олар қазіргі Миннесота және Солтүстік Дакота штаттарындағы Қызыл өзен аңғарында мекендеген, алгонкин тілінде сөйлейтін бір халықты құрады. Олар шайендердің ата-бабаларымен тығыз байланыста болды. Олар қазірге таяу дерлік жойылып бара жатқан Грос Вентр тілінде (Атсина) сөйледі, ол арапахо тіліне өте ұқсас жазықтық алгонкин тілі және арапахо тілімен (Атсина) бірге топтастырылған. Дәлелдерге сәйкес, Солтүстік арапахо тайпаларымен бірге оңтүстік тайпалық тобы – Статан, Бесавунена диалектінде сөйлеген, және бұл диалект 1920 жылдардың соңына дейін Солтүстік арапахо тайпаларының арасында қолданылған.
The name used by the Gros Ventre, ʔɔʔɔɔ̋ɔ́niinénnɔh (transliterated as A'aninin, Aaniiih, or Haaninin), means "White Clay People". With the ancestors of the Arapaho, they formed a single Algonquian speaking people who lived along the Red River Valley in present day Minnesota and North Dakota. They were closely associated with the ancestors of the Cheyenne. They spoke the now nearly extinct Gros Ventre language (Atsina), a closely related Plains Algonquian language, much like the Arapaho, and is grouped as an Arapahoan language (Arapaho Atsina). There is evidence that, together with bands of Northern Arapaho, a southern tribal group, the Staetan, spoke the Besawunena dialect, which had speakers among the Northern Arapaho as recently as the late 1920s.
18 ғасыр
18 ғасырдың басында Ожибвелердің қысымына ұшыраған біріккен тайпа Миссури өзенінің жоғарғы аңғарына көші-қон бастады. Көші-қон барысында үлкен тайпа Арапахо және Грос-Вентр тайпаларына бөлінді, бұл мүмкін түрде Devil's Lake маңында болған. Олар, сондай-ақ шайендермен бірге, Ожибвелердің қысымы салдарынан Монтанаға көшіп келген соңғы тайпалардың бірі болды. Грос-Вентр тайпасы 18 ғасырдың ортасында жылқыға ие болды. 1884 жылы Кішкентай Роки тауларында алтын табылды. Кеншілер мен кен компанияларының қысымымен тайпалар 1885 жылы таулардың бір бөлігін беруге мәжбүр болды. 1862 жылы Езуит миссионерлер Форт-Белкнапқа Грос-Вентр халқын Рим католицизміне өткізу үшін келді. 1887 жылы Сент-Пол миссиясы Хэйс маңындағы Кішкентай Роки тауларының етегінде құрылды. Миссия құрылғаннан кейін уақыт өте келе көптеген дәстүрлі рәсімдер жоғалып кетті. Екі қасиетті түтік – "Қанатты түтік" және "Жазық түтік" Грос-Вентр тайпасының дәстүрлі рухани сенімдерінің орталық бөлігі болып табылады. 1888 жылы 1 мамырда Конгресс актісімен (Stat., L., XXV, 113) Форт-Белкнап үнді резервациясы құрылды. Блэкфут, Грос-Вентр және Ассинибоин тайпалары бірлескен резервацияларының 17,5 миллион акр жерін бөліп, үш кішірек резервацияда тұруға келісті. Бұл қазір Қара аяқ конфедерациясы, Форт Пек үнді резервациясы және Форт-Белкнап үнді резервациясы деп белгілі.
In the early 18th century, the combined tribe came under pressure from the Ojibwe, and started a migration to the upper Missouri River Valley. During the migration, the large tribe split into the Arapaho and the Gros Ventre, possibly near Devil's Lake. These groups, along with the Cheyenne, were among the last to migrate into Montana, due to pressure from the Ojibwe. The Gros Ventre acquired horses in the mid 18th century. In 1884, gold was discovered in the Little Rocky Mountains. Pressure from miners and mining companies forced the tribes to cede sections of the mountains in 1885. Jesuits came to Fort Belknap in 1862 to convert the Gros Ventre people to Roman Catholicism. In 1887, St. Paul's Mission was established at the foot of the Little Rocky Mountains, near Hays. Much of the traditional ceremonies were lost through the course of time following the establishment of the mission. Two sacred pipes, The Feathered Pipe and The Flat Pipe, still remain central to the traditional spiritual beliefs of the Gros Ventres. In 1888, the Fort Belknap Indian Reservation was established by an act of Congress on May 1, 1888 (Stat., L., XXV, 113). The Blackfoot, Gros Ventre, and Assiniboine tribes ceded a combined 17,500,000 acres of their joint reservation and agreed to live on three smaller reservations. These are now known as the Blackfoot Confederacy, the Fort Peck Indian Reservation and the Fort Belknap Indian Reservation.
20 ғасыр
1904 жылға қарай Грос-Вентр тайпасының мүшелерінің саны 535-ке дейін азайды. Тайпа содан бері қайта жанданып, халық саны айтарлықтай артты.
By 1904, there were only 535 Gros Ventre tribe members remaining. The tribe has since revived, with a substantial increase in population.
21 ғасыр
2012 жылдың наурыз айында Йеллоустоун ұлттық паркінен 63 американдық бизон Форт Пек үнді резервациясының даласына ауыстырылды, олар Поплар қаласының солтүстігіне 25 шақырым жердегі 2100 акрлық аң ауру орнына босатылуы тиіс. Йеллоустоуннан тыс жерлерде көптеген бизон топтары бар, бірақ ауыстырылған топ – ірі қарамен будандастырылмаған өте сирек топтардың бірі. Бизонды ақтар мен үкімет дерлік жоқ қылып жіберуге айналдырғаннан бір ғасырдан астам уақыт өткен соң, көптеген адамдар бұл қадамды қуанышпен қарсы алды. Форт-Белкнап үнді резервациясындағы Ассинибоин және Грос-Вентр тайпалары да осы топтың бір бөлігін алды.
In March 2012, 63 American bison from Yellowstone National Park were transferred to prairie on the Fort Peck Indian Reservation, to be released to a 2,100 acre game preserve 25 miles north of Poplar. There are numerous other bison herds outside Yellowstone, but the herd transferred is one of the very few not cross bred with cattle. Many celebrated the move, over a century after bison were nearly made extinct by White settlers and the government. The Assiniboine and Gros Ventre tribes at the Fort Belknap Indian Reservation also received a portion of the herd.
Үкімет
Форт-Белкнап резервациясының үкіметі 4 Грос-Вентр және 4 Ассинибойн мүшесінен тұратын сайланған қоғамдық кеңеске ие, барлығы кеңесте 8 сайланған мүше бар. Кеңестің лауазымдары – Президент, Вице-президент және Хатшы-қазынашы, ал Хатшы-қазынашы президент тағайындайды және кеңес бекітеді. Хатшы-қазынашы, тағайындалған жалғыз лауазым иесі ретінде, кеңес мәселелері бойынша дауыс беруге құқығы жоқ. Форт-Белкнап үнді резервациясының конституциясы мен жарғылары 1935 жылдың 25 қыркүйегінде ратификацияланды және 1935 жылдың 19 қазанында қабылданды.
The reservation government of Fort Belknap has an elected community council with 4 Gros Ventre members and 4 Assiniboine, for a total of 8 elected members of the council. The officers of the council are the President, Vice President, and Secretary Treasurer, with the Secretary Treasurer being appointed by the president and confirmed by the council. The secretary treasurer, as the only appointed officer, may not vote on council matters. The constitution and bylaws of the Fort Belknap Indian Reservation were ratified on September 25, 1935, and adopted on October 19, 1935.