Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көзді жоғары көтеруге жауапты көздің сыртындағы бұлшықет.
Extraocular muscle that elevates the eye
Жоғары тік бұлшықет – орбитада орналасқан бұлшықет. Ол көздің сыртындағы бұлшықеттердің бірі. Ол окуломоторлық жүйкенің жоғарғы тармағымен (III) қамтамасыз етіледі. Бастапқы күйде (түз алға қарағанда) оның негізгі функциясы – көзді жоғары көтеру, сонымен қатар ол ішке бұру мен жақындатуға да көмектеседі. Ол бірқатар медициналық жағдайлармен байланысты болуы мүмкін, және кейбір адамдарда әлсіз, сал болуы, гиперреактивті болуы немесе тіпті туа біткеннен жоқ болуы мүмкін.
The superior rectus muscle is a muscle in the orbit. It is one of the extraocular muscles. It is innervated by the superior division of the oculomotor nerve (III). In the primary position (looking straight ahead), its primary function is elevation, although it also contributes to intorsion and adduction. It is associated with a number of medical conditions, and may be weak, paralysed, overreactive, or even congenitally absent in some people.
Құрылымы
Жоғары тік бұлшық Зинн сақинасынан басталады. Ол көздің алдыңғы-жоғарғы бетіне бекінеді. Бұл бекіністің ені шамамен 11 мм. Ол мүйіз қабығының шекарасынан шамамен 8 мм қашықтықта орналасқан.
The superior rectus muscle originates from the annulus of Zinn. It inserts into the anterosuperior surface of the eye. This insertion has a width of around 11 mm. It is around 8 mm from the corneal limbus.
Қарым-қатынастар
Жоғары ректус бұлшық еті басқа көздің сыртқы бұлшық еттерімен, әсіресе медиалдық ректус бұлшық етімен және латеральдық ректус бұлшық етімен байланысты. Жоғары ректус бұлшық етінің бекітілуі медиалдық ректус бұлшық етінің бекітілуінен шамамен 7,5 мм, латеральдық ректус бұлшық етінің бекітілуінен шамамен 7,1 мм және мүйіз қабығының шекарасынан шамамен 7,9 мм қашықтықта орналасқан. Сирек жағдайларда, ол бір-біріне параллель екі бұлшық еттен тұруы мүмкін.
The superior rectus muscle is related to the other extraocular muscles, particularly to the medial rectus muscle and the lateral rectus muscle. The insertion of the superior rectus muscle is around 7.5 mm from the insertion of the medial rectus muscle, around 7.1 mm from the insertion of the lateral rectus muscle, and around 7.9 from the corneal limbus. It may rarely have two muscle bellies parallel to each other.
Функция
Жоғары тік бұлшық ет көзді көтереді, жақындастырады және көздің жоғарғы полюсін ішке қарай бұруға (инторсияға) көмектеседі.
The superior rectus muscle elevates, adducts, and helps intort (rotate the superior pole of the eye medially) the eye.
Сынау
Жоғары тік бұлшық еті көздің толық қанатында болған кезде оны жоғары көтере алатын жалғыз бұлшық ет болып табылады.
The superior rectus muscle is the only muscle that is capable of elevating the eye when it is in a fully abducted position.
Экзофтальмоз
Орбитаның және экстраокулярлық бұлшық еттердің көп бөлігі жоғарғы тік бұлшық етіне жақын өтеді. Осы веналық дренаждың кедергісі көзде веналық тоқырауға алып келуі мүмкін, бұл экзофтальмосқа (көздің іркілуіне) себеп болуы мүмкін. Бұл туа пайда болған, көбінесе отбасылық генетикалық байланысы бар, немесе кейіннен пайда болған, көбінесе бас жарақаттарынан туындаған болуы мүмкін. Төменгі тік бұлшық етінің әлсіздігі жоғарғы тік бұлшық етін күшейтеді, оның жоғары сезімталдығын арттырады. Бұл көзді жоғары көтеріп, қалыпты көруде оны пайдалануға кедерілдіруі мүмкін. Емдеуге жоғарғы тік бұлшық етін әлсірету немесе қайта орналастыру арқылы жасалатын көз операциясы жатады, бұл әдетте жақсы нәтижелер береді.
Much of the venous drainage of the orbit and the extraocular muscles passes close to the superior rectus muscle. Obstruction to this venous drainage can cause venous congestion in the eye, which may cause exophthalmos (bulging eye ball). This may be congenital, often with a familial genetic link, or acquired, most often caused by head injuries. Weakness of the inferior rectus muscle may strengthen the superior rectus muscle, causing it to be overreactive. This may elevate the eye, and prevent its use in normal vision. Treatment may involve eye surgery that weakens or repositions the superior rectus muscle, which generally has good outcomes.
Жоқ болуы
Өте сирек жағдайда жоғарғы тік бұлшық ет тумысынан болмауы мүмкін. Бұл Аперт синдромынан туындауы мүмкін. Осының салдарынан көзді жоғары көтеру қабілеті төмендейді. Емдеу ретінде көз хирургиясы қолданылуы мүмкін, онда медиалдық тік бұлшық еті мен бүйірлік тік бұлшық етінің бөліктері жоғарғы тік бұлшық етінің қалыпты функцияларын қалпына келтіру үшін пайдаланылады.
Very rarely, the superior rectus muscle may be congenitally absent. This may be caused by Apert syndrome. This causes a reduced ability to elevate the eye. It may be treated with eye surgery that uses parts of the medial rectus muscle and the lateral rectus muscle to restore the functions normally performed by the superior rectus muscle.