Кіріспе

Қоңыр тасқақтардың түрлері. Түтінді қоңыр тасқақ (Periplaneta fuliginosa) – ірі, қанатты, ұзындығы .

Сипаттамалары

Америка тарақанымен (Periplaneta americana) тығыз байланысты болғанымен, түтінді қоңыр тарақан одан біркелкі ашық қоңырдан қара махоган түсімен айқын ажыратылады. Дегенмен, ол суық климатта үй ішіне кіріп, тіршілік етуге қабілетті. Олардың белсенділігі көбінесе ылғалдың ең жоғары болатын кешкі сағаттармен шектеледі. Егер ұрғашы тарақандар жұптасуға мүмкіндік таппаса, партеногенез арқылы көбейеді, бірақ бұл көбею түрі жыныстық көбеюге қарағанда сирек кездеседі. Оотека қара қоңыр түсті болып келеді және әдетте ұзындығы миллиметрлермен өлшеніп, өзгеріп отырады. Бұл феромондардың құрамында негізгі жыныстық қоздырғыш компоненті болып табылатын синтетикалық Перипланон D бар. Ұрғашы тарақандар жұптасуға шақырғанда, олардың денесі тік көтеріліп, құрсағының артқы жағы жерге қарай иіледі, ал қанаттары 45° бұрышпен ұсталады. Тарақанның липидтік құрамы денеден су шығуды азайтады, сонымен қатар, бұл түрлерге қабықтың су өткізгіштігін төмендетіп, су кедергісін қамтамасыз етеді. Бұл қалың қабаттарда әртүрлі бездік жасушалар және жабысқақ ақуызды бөліп шығаруға арналған қабықшамен байланысқан тесіктер бар.

Адамға әсері

Бұл түрлер адам денсаулығына зиян келтіруі мүмкін, сондықтан адамдармен жақын жерде тіршілік етулерінің нәтижесінде нематодалардың паразиттік қоздырғыштарын таратады. Көбінесе паразиттер мен аллергендердің таралуына тарақанның нәжісі, түрілген экзоскелеті және оның денесінің басқа да бөліктері себеп болады.