Кіріспе

Шотланд саясаткері және заңгері Арчибальд Кэмпбелл Колкхун (8 қыркүйек 1756 – 8 желтоқсан 1820) Глазго қаласынан шыққан шотланд саясаткері және заңгері болған. Ол Шотландияның заң жүйесіндегі ең жоғары лауазым – Лорд-адвокат қызметін атқарды.

Өмір

Ол 1756 жылы Глазго қаласында Арчибальд Кэмпбелл болып дүниеге келді, 1768 жылы адвокаттыққа қабылданды және 1793 жылдан 1807 жылға дейін Перт округінің шерифі, ал 1807 жылдан 1809 жылға дейін Глазго университетінің ректоры болып тағайындалды. 1807 жылдың 28 наурызында ол Лорд-адвокат болып тағайындалды. Ол кезде Шотландиядағы жоғары деңгейдегі заңгерлік лауазымдарға қолдау көрсетудің көп бөлігі Дундас отбасының, Уильям Эрскиннің, Александр Маконохидің және Генри Кокберннің қолында болды. Лорд Мелвилл Колкхун тағайындалғанға дейін оларды орынбасарлар етіп таңдады. Келесі мамыр айында ол Элгин округінің парламент мүшесі болып сайланды, бірақ үш жылдан кейін мандатын тастады. 1810 жылдың шілдесінде ол Думбартоншир округынан сайланды және 1820 жылы қайтыс болғанға дейін осы округтің өкілі болды. Лорд-адвокат ретінде Колкхун Сот сессиясының конституциясын реформалауға қатысты және 1808 жылдың 30 қарашасында Шотландиядағы әділет әкімшілігін тексеру үшін алғашқы рет отырған он үш комиссардың бірі болып тағайындалды. Оның және бұрынғы Лорд-адвокат Эрскиннің арасындағы Лорд Гренвилл мен Лорд Элдонның заң жобаларының заңдық рәсімдерді реформалаудағы артықшылықтары туралы хат алмасу 1808 жылғы «Scots Magazine» журналында, 70–72, 149–152 беттерде жарияланған. Лорд Фредерик Кэмпбелл қайтыс болғаннан кейін Колкхун 1816 жылдың 4 шілдесінде Лорд-клерк болып тағайындалды, бұл Эрскиннің достарына көңіл көшірді, олар осы лауазым оған беріледі деп үміттенген еді. Ол әкесінің негізін қалаушыларының бірі болған Глазгодағы «Thistle Bank» банкінің серіктесі болды. Колкхун 1820 жылдың 8 желтоқсанында бірнеше күндік аурудан кейін, күйеу баласы Уолтер Лонгтың Уилтширдегі Хартхемдегі үйінде қайтыс болды және Глазгоның жанындағы Нью-Килпатрик шіркеуінің қорымна жерленді.

Бағалау

Колкхуан – классикалық білімді жақсы меңгерген, сауатты заңгер және шешен сөйлейтін адам болған. Жеке байлығы мол және тартымды мінезді болғандықтан, ол өзінің қабілеттеріне сай бардағы лауазымды толыққанды пайдаланбады. Оның жарияланған жалғыз сөйлеген сөзі үлкен жетістікке ие болмаған сияқты. Ол Йорк герцогінің әрекеттері жөніндегі пікірталасқа қатысу үшін «Сұрақ! Сұрақ!» деген шулы дауыс арасында сөз сөйлеуге көтерілді, бірақ көп ұзамай парламент «сұраққа байланысты қатты шу шығарды, сондықтан құрметті депутаттың сөзін естіп болмады».