Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ирандық армян композиторы және дирижері (1937 жылы туған)
Iranian Armenian composer and conductor (born 1937)
Лориc Хайкаси Тжекнавориан (; لوریس چکناواریان; 13 қазан 1937 жылы туған) – ирандық армян композиторы және дирижері. Ол халықаралық аренада дирижер ретінде танымал, 1989 жылдан 1998 жылға дейін және 1999 жылдан 2000 жылға дейін Армения филармониясының бас дирижері қызметін атқарды. Композитор ретінде Тжекнавориан 6 опера, 5 симфония, хор шығармалары, камералық музыка, балет музыкасы, фортепиано және вокалдық туындылар, сондай-ақ фортепиано, скрипка, гитара, виолончель және пипа аспаптарына концерттер, түгелдей фильмдер мен көркем фильмдерге арналған музыка жазды. Оның ең танымал шығармалары – Фердоусидің «Шахнаме» дастанындағы Ростам мен Сохраб туралы оқиғаға негізделген «Ростам мен Сохраб» операсы және «Симорг» балеті. Вена музыка академиясында, Карл Орфпен бірге Зальцбург Моцартеумында және Мичиган университетінде оқығаннан кейін Тегеран консерваториясында оқытушылық қызмет атқарды. 1975-1985 жылдары Ұлыбританияда тұрған кезінде ол Лондонның әртүрлі оркестрлерімен жиі дирижерлік етті, Иран, Израиль, Жапония, КСРО және АҚШ оркестрлерімен халықаралық деңгейде өнер көрсетті. Оның ерте туындылары Арам Хачатурянның шығармашылығына ұқсас, ал оның барлық шығармашылығы армян халық және рухани музыкасының күшті ықпалында дамыды. Тжекнаворианның соңғы өнер көрсетулеріне Тегеранда және Лос-Анджелестегі MAHAK ұйымы үшін қатерлі ісікпен ауыратын балаларға арналған қайырымдылық концерттері, Тегерандағы Талар Вахдат залында Армения камералық оркестрімен концерттер сериясы, Сакраменто симфониясымен оның «Арарат» сюитасының орындалуы және 2013 жылдың тамызында Сан-Франциско филармониясымен оның «Король Кир» симфониялық сюитасының әлемдік премьерасы кірді. 2011 жылы ирандық BARBAD жазбалар компаниясы Тжекнаворианның негізгі туындыларын (симфониялар, хор шығармалары, балет, камералық музыка, опералар және т.б.) қамтитын 20 дискілік жинақты шығарды, сонымен қатар оның «Ростам мен Сохраб» операсының 2 DVD-сі де қоса болды. 81 жасқа толуына орай өткен сұхбатта Тжекнавориан ИРНА тілшісіне: «Иран – менің отаным. Менің ата-бабаларым осы жерде өмір сүрді. Мен Иранда тудым және осы жерде жерленемін. Мен осы елдің әрбір шаршы метріне эмоционалды және мәдени тұрғыдан байланыстымын және Ираннан басқа ешқандай жерде үйімде сезінбеймін» деді.
Loris Haykasi Tjeknavorian (; لوریس چکناواریان; born 13 October 1937) is an Iranian Armenian composer and conductor. He has appeared internationally as a conductor, serving as the principal conductor of the Armenian Philharmonic Orchestra from 1989 to 1998 and later from 1999 to 2000. As a composer Tjeknavorian has written 6 operas, 5 symphonies, choral works, chamber music, ballet music, piano and vocal works, concerti for piano, violin, guitar, cello and pipa, as well as music for documentary and feature films. Among his best known works are the opera Rostam and Sohrab, based on the story of Rostam and Sohrab from Ferdowsi's Shahnameh, and the ballet Simorgh. After study at the Vienna Music Academy, with Carl Orff at the Salzburg Mozarteum and the University of Michigan, he taught at the Tehran Conservatory. While based in the United Kingdom 1975 to 1985, he was a frequent conductor with various London orchestras and appeared internationally with orchestras in Iran, Israel, Japan, the Soviet Union and the United States. His early compositions evoke the work of Aram Khachaturian, while his oeuvre as a whole is heavily influenced by Armenian folk and sacred music. Tjeknavorian's recent performances include benefit concerts in Tehran and Los Angeles for the organization MAHAK on behalf of children with cancer, a series of concerts with the Armenian Chamber Orchestra at the Talar Vahdat Hall in Tehran, a performance of his Ararat Suite with the Sacramento Symphony, and the world premiere of his King Cyrus symphonic suite with the San Francisco Philharmonic Orchestra in August 2013. In 2011 the Iranian BARBAD recording company issued a 20 CD box set of Tjerknavorian's major works (symphonies, choral works, ballet, chamber music, operas, etc.) plus 2 DVDs of his opera Rostam & Sohrab. During an interview on the occasion of his 81st birthday, Tjeknavorian said to the journalist of IRNA: "Iran is my homeland. My ancestors have lived in this land. I’ve been born in Iran and will be buried here. I’m emotionally and culturally attached to every inch of this country and feel at home in nowhere except for Iran."
Армения филармониясы
1989 жылы Тжекнавориан Армения филармониясының (АФО) бас дирижері және көркемдік жетекшісі болып тағайындалды. АФО-мен бірлескен он бір жылдық қызметі барысында, ол ORF (Австрия радио және теледидар станциясы) және ASV (ағылшын жазбалар компаниясы) үшін жасаған жазбалары бүкіл әлемде танылды, және оркестр Еуропа, АҚШ, Канада, Иран және Ливан елдеріне жиі гастрольдік сапарлар жасады. 1991 жылдан 1993 жылға дейін үш жыл қатарынан АФО Венадағы ORF-тың "Licht ins Dunkel" ("Қараңғылыққа нұр") қайырымдылық бағдарламасының тұрақты оркестрі болды. Дегенмен, 2000 жылы Тжекнавориан осы лауазымынан қанағаттанды, өйткені ол композицияға және басқа оркестрлерді дирижерлік етуге көбірек уақыт арнағысы келді.
In 1989, Tjeknavorian was appointed Principal Conductor and Artistic Director of the Armenian Philharmonic Orchestra (APO). During his eleven years collaboration with the APO, his recordings for ORF (the Austrian radio and television station) and ASV (an English recording company) achieved worldwide recognition, they frequently toured Europe, the United States, Canada, Iran and Lebanon. In three successive years, from 1991 to 1993, the APO was the resident orchestra in the ORF benefit program "Licht ins Dunkel" ("Light into the Darkness") in Vienna. However, in 2000, Tjeknavorian resigned from this position in order to be able to devote more time to composing and conducting other orchestras.