Кіріспе

Теңіз тікұшақтарының қонуға көмек көрсету құрылғысы

Тікұшақтарды түсіру және жылдам бекіту құрылғысы (HHRSD) немесе "айдаһар тұзағы" (beartrap) нашар ауа-райы жағдайында кішкентай кемелерге тікұшақтар мен ұшқышсыз әуе кемелерін (UAV) қондыру және басқаруға мүмкіндік береді. Осыған ұқсас жүйелерге Recovery Assist, Secure and Travers (RAST) және TRIGON жатады. "Айдаһар тұзағы" 1950 және 1960 жылдары Канада Корольдік теңіз күштері (RCN) тарапынан әзірленді және 1967 жылы қолданысқа енгізілді. Ол басқа теңіз күштері тарапынан жылдам қабылданып, қазірге дейін қолданылуда.

Тарих

1950 жылдардың ортасына қарай көптеген әскери-теңіз флоттары кемеге орналасқан тікұшақтарды логистикалық қолдаудан су астына қарсы күреске дейінгі түрлі міндеттерді орындау үшін пайдалана бастады. Дегенмен, қозғалыстағы ұшу палубасына, әсіресе үлкен тікұшақтарды қондыру және басқару қиындық тудыратын жалпы мәселе болды. Бұл жағдай нашар ауа-райы мен кішірек кемелерде ерекше қиындықтар туғызды. Кемелерге толқынды басаңдату қанаттарын орнату жеткіліксіз нәтиже берді. Канада Корольдік теңіз күштері (RCN) 1950 жылдары осы мәселені зерттеуге кірісті. Алғашқы сынақтарда ұшу палубасымен жабдықталған фрегат пен "beartrap" жүйесінің бастапқы нұсқасы қолданылды; Сикорский HO4S 3 және одан кейін үлкен Сикорский H 34 тікұшағымен сәтті сынақтар жүргізілді. "Beartrap" жүйесін Nova Scotia штатының Dartmouth қаласындағы Fairey Aviation компаниясы қайта жобалады. 1964 жылдың ортасына қарай "beartrap" жүйесінің тиімді екені анықталды.

"Beartrap" жүйесі 1967 жылдың сәуірінде Канада Корольдік теңіз күштерінің (RCN) қызметіне енгізілді. Кейіннен АҚШ, Ұлыбритания, Австралия және Жапония сияқты басқа да әскери-теңіз флоттары бұл жүйені қабылдады. Барлық жүйелер ұқсас принциптер бойынша жұмыс істейді. "Beartrap" жүйесі ұшқышсыз әуе кемелері үшін де қолданылады.

Құрылымы мен жұмыс істеуі

Кемедегі "мұртқа тұтқырдың" негізгі компоненттері – жылдам бекіту құрылғысы, жылдам бекіту құрылғысының ортасынан шығатын төмен тарту кабелі және төмен тарту кабеліне қосылған винт. Тікұшақ қону алаңшасының үстінде тоқталып, құрсағына орнатылған зондтан хабаршы кабельді түсіреді. Палуба экипажы хабаршы кабелін ауыр жүк кабелімен жалғастырады. Тікұшақ төмен тарту кабелін жоғары тартып, зондқа бекітеді, содан кейін тоқтау үшін қуатын арттырады. Кеменің қозғалысы тікұшаққа әсер етпеуі үшін кабель тұрақты тартылу күшінде ұсталады; сенсорлар, гидравлика және серіппелер арқылы тартылу күші автоматты түрде сақталады. Кеме винт арқылы тікұшақты баяу төмен тартады. Қону қауіпсіздігі офицері (LSO) винтті басқарады және тікұшаққа қонуға бұйрық беру уақытын шешеді. Жылдам бекіту құрылғысы зондты ұстап алып, тікұшақты палубаға бекітеді. Барлық процеске шамамен бес минут уақыт кетеді. "Мұртқа тұтқыр" палубадағы рельс бойымен жылғалап, ұсталған тікұшақты ангарға және кері, қолмен көшіру немесе сүйреусіз тасымалдай алады. 1967 жылы қолданысқа енгізілген кезде, "мұртқа тұтқыр" күндізгі және түнгі операцияларға, сондай-ақ 6 балдық теңіз күйінде, 30 градусқа дейін еңкейгенде және 9 градусқа дейін шайқалғанда пайдалануға рұқсат етілді.