Кіріспе

Далгети – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы шағын қала, ол Мельбурн мен Сидней арасындағы Сноуи өзенінің жағасында орналасқан. Қала 1840 жылдардан бері Гиппсландтан Қарлы таулардың жоғары жазықтарына дейінгі мал өткел жолындағы маңызды өзен арқылы өтетін жерде құрылған.

Тарих

Алғашқы қоныс бастапқыда 1832 жылы өзен қиылысының жанында шаруа қожалығын құрған Эдвард Баклидің атымен Бакли қиылысы деп аталды. 1848 жылы ол Барнс қиылысы деп өзгертілді, Далгети және Компанияның негізін қалаушының сияқты, ол полковник Александр Далгетидің немересі болды. Халық санағы кезінде халық саны 23 адамды құрады және өзен арқылы паром жүріп тұрғаны тіркелді. 1874 жылы ирландтық алтын іздеушілердің балаларына арналған католик мектебі ашылды, ал 1888 жылы өзен үстінен алғашқы көпір салынды. Бұл аймақта Тауа және Нгариго тайпалары маусымдық түрде қоныстанды.

Ұлттық астананың орналасуы

Комонвелл Конституциясының 124-бабында «Үкімет орны» Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында және Сиднейден кемінде жүз миль қашықтықта болуы тиіс деп белгіленген, ал нақты орны Комонвелл Парламенті шешеді. 1903 жылы Федералды Корольдік комиссия Австралияның ұлттық астанасы ретінде Далгетиді ұсынды. Таңдау климат, азық-түлікпен қамтамасыз ету, жер меншігі және ірі өнеркәсіптерді қолдау мүмкіндігі сияқты бірнеше критерийлерге негізделген, бірақ ресми тергеушілер осы орынның «өте қиын», «ағашсыз» және «көптеген желдерге ұшырайтын» екенін мойындады. Бұл ұсыныс 1904 жылғы «Үкімет орны» туралы заңда іске асырылды және премьер-министр Джордж Рид пен Ішкі істер министрі Джон Форрест оны ынталы түрде қолдады, тіпті ол 1897 жылғы Федералды Австралиялық конвенцияда «тек ақылдан безгендер ғана» астананы Комонвеллдің ішкі аймағында орналастыратынын айтқан болатын. Бұл шешімге Жаңа Оңтүстік Уэльс Парламенті дереу қарсы шықты, Далгети Мельбурнға тым жақын және Сиднейден тым алыс екенін мәлімдеді. Басты қарсылықтың бірі – Сидней-Мельбурн темір жолына дейіңгі қашықтық және ұсынылған астанаға дейін жеке тармақ салудың шығындары болды. Далгетиді жергілікті депутат Остин Чапман, Эндрю Фишер және Джон Форрест, сондай-ақ Викториядан жалпы қолдау күшті түрде жақтады. Бұл мәселе ақыры 1908 жылдың қазан айында парламентарийлер бірнеше дауыс беру кезеңінде астана орнын таңдағанда шешілді, оның барысында орындар кезең-кезеңімен іріктелді. Тоғызыншы және соңғы дауыс беруде Далгети «Ясс-Канберрадан» 33 дауысқа қарсы 39 дауыспен жеңілді. Содан кейін 1908 жылғы «Үкімет орны» туралы заң қабылданды және Канберра астанаға айналды. Сноуи өзенінде Жиндабинеде үлкен су қоймасы және болашақ темір жол желілерінің бағыттары ұсынылды.

География

Монаро жазығында және қарлы таулардың жаңбыр көлеңкесінде орналасқан Далгети – ландшафты бойынша шашыраңқы гранитті тастармен бірге төбелі-қырлы құрғақ аймақ. Қала сумен қамтамасыз ету үшін Сноу-Риверге тәуелді. 2007 жылдың қазан айында Жаңа Оңтүстік Уэльс су және энергетика департаменті жақын орналасқан Джиндабийн көлі арқылы өзен ағынын қысқартуды ұсынды, бұл Далгетиге ішуге жарамды суды импорттау қажеттігін тудыруы мүмкін.