Кіріспе

Австралиялық суфражист, журналист және кәсіподақ белсендісі Элис Генри (21 наурыз 1857 – 14 ақпан 1943)

Ерте өмір

Генри 1857 жылғы 21 наурызда Мельбурн қаласындағы Ричмондта дүниеге келген. Оның журналистикасы көбінесе еңбек реформасы, мүгедек балалар және пропорционалды өкілдік сияқты прогрессивті мәселелерге арналған. Ол Мельбурндағы прогрессивті қозғалыспен тығыз байланыста болды. Генри 1906 жылы Австралиядан Америка Құрама Штаттарына көшіп, Чикагодағы Әйелдер кәсіби одақ лигасының кеңсе хатшысы болды. Әйелдер кәсіби одақ лигасының қызметкері ретінде ол әйелдердің сайлау құқығы, кәсіподақтарды ұйымдастыру және еңбек құқықтары үшін күресте белгілі болды. Бұл екі кітаптың да мақсаты – сол кезде жұмысші әйелдерінің бастан өткерген қиындықтары мен теңсіздіктеріне назар аудару.

Әйелдер профсоюзының әйелдер сайлау құқығы

Әйелдер кәсіподақтары лигасы (WTUL) 1903 жылы құрылды және әйелдерді кәсіподақтарға ұйымдастырған кезде туындайтын кедергілерге қарсы жаңа күш құру үшін кәсіподақшылдық пен феминизмді біріктіруге тырысқан реформаторлардан тұрды. Генридің 1915 жылы «Аза бөлігі» атты эссесі, «Трейд-юнион әйелінде» жарияланған, ұйымдастырумен байланысты кейбір мәселелерді талқылады. Ол сөз еткен мәселелердің бірі – WTUL-дың орта тап реформаторлары мен жұмысшы әйелдер арасындағы шиеленіс болды. Ол ұсынған мүмкін шешім – жеке әйелдер бөлімшелерін құру. Генридің Фабиан социализмімен таныстығы, сондай-ақ Австралия еңбек заңнамасы және әйелдердің сайлау құқығы туралы білімі сол кездегі көрнекті реформатор Маргарет Драйер Робинстің назарын аударды. Генри Робинс тарапынан Американың Ұлттық әйелдер кәсіподақ лигасының Чикагодағы лекторы және далалық жұмыскері ретінде жұмыс істеуге шақырылды. Далалық жұмыскер ретінде Генри жаңа бөлімшелерді ұйымдастырды, ал журналист ретінде «әйелдердің сайлау құқығы, кәсіподақ ұйымы, кәсіптік білім және еңбек заңнамасы» үшін науқанның негізгі тұлғасы және дауысы болды. 1907-1925 жылдар аралығында Генри WTUL редакторы, публицист және лекторы болып қызмет етті. Генри Лиганың заңнамалық, білім беру және ұйымдастыру мақсаттарына орта таптың да, кәсіподақтардың да қолдауын жұмылдыруда белсенді рөл атқарды. Активист ретінде ол Мельбурн Шекспир қоғамы сияқты көптеген клубтарға қатысты, Әйелдер жазушылар клубының хатшысы болды, лекция оқыды және жиі әйелдер ұйымдарында (Prahran және Kew Progressive League сияқты) болды. Элис сонымен қатар Ұлттық әйелдер кеңесі мен Виктория әйелдер федерациясы құрған комитеттердің кеңесші мүшесі болды. Ол әйелдер қозғалысының жетекшісі немесе ұйымдастырушысы емес, оның ішінде көрнекті публицист ретінде жұмыс істегенін атап өту керек. «Өмір және еңбек» – Ұлттық әйелдер кәсіподақ лигасының журналы. Ол Чикагода басылып шығып, әйелдердің сайлау құқығын тиімді түрде насихаттады. 1911 жылдың 19 мамырында The Pfister Hotel клуб залында сайлау жиналысы өтті, онда Генри нәтижеге қол жеткізудің ең жақсы жолы – қарқынды бағыттар бойынша науқан жүргізу екенін айтты. Ол жерде ол сайлау құқығы мәселесіне қызығушылық туғызу үшін көшеде кездесулер өткізуді ұсынды. Генри былай деді: «Көптеген адамдар көшеде жиналған кезде дауыс беру жиналысына келмейтіндерді тыңдауға тоқтайды. Кез келген дайын баяндамашы жеткілікті болар еді». Генри өзінің сенімділігі мен энергиясы арқылы сөйлегенде американдық аудиторияны таңғалдыра білді. Генри қазіргі заңнама мен саясаттың көмектеспейтінін сезді. «Менің ойымша, дауыс беру әйелдер үшін ешқандай жетістік емес. Егер сіз әйелдерге емес, ер адамдарға дауыс беру құқығын берсеңіз, әйелдерді салыстырмалы түрде төменгі деңгейге қоясыз. Әйелдер дауыс беруге құқығы болмаса, қоғам кері қарай кетеді». Өзінің жеке тәжірибесі бойынша ол Австралияда әйелдердің сайлау құқығы индустриядағы әйелдерге деген көзқарастың оң өзгерістеріне әкелгенін айтты. Ол жалақы мен зауыт жағдайы жақсарғанын және жалпы алғанда өндіріс саласы гуманизацияланғанын айтты. Генри бұл өзгерістердің жалғыз факторы әйелдер емес екенін, бірақ әйелдердің күшейген күші бұл өзгерістерге көмектесуде маңызды рөл атқарғанын мойындады.

Кейінгі өмірі мен мұрасы

Генри 1928 жылы Ұлыбританияда лекциялық сапар мен зерттеулерді аяқтағаннан кейін Санта-Барбараға (Калифорния) зейнеткерлікке шықты. Ұлы депрессия кезінде қаржылық қиындықтарға тап болғаннан кейін, Генри 1933 жылы Австралияға қайтып келді. Ол өмірінің соңына дейін жұмысын жалғастырды және 1937 жылы австралиялық әйел жазушылардың кітаптар тізімін жасады. Генри 1943 жылдың 14 ақпанында Мельбурн қаласындағы ауруханада қайтыс болды. Өмір бойы Генри феминизм мен әйелдердің тең құқықтарын жақтады. Әйелдердің азаттығы мен теңдігіне деген ынтасы оның ең маңызды мұрасы болып табылады, өйткені ол өмірінің көп бөлігі мен жазуларын осы мақсатқа арнады. Оның "Кәсіби одақтағы әйелдер" және "Еңбек қозғалысындағы әйелдер" атты екі кітабы ХХ ғасырдың басындағы прогрессивті қозғалыстарға қатысқан жұмысшы әйелдердің өміріне көз ұғым береді.