Роза Шнайдерман: Америкалық еңбек қозғалысының қайраткері
Rose Schneiderman
Роза Шнайдерман (1882-1972) – американдық еңбек қозғалысының белгілі қайраткері, феминист. Төңкерілген фабрикадан кейін еңбек құқығы үшін күресті, сайлау құқығына қол жеткізді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық еңбек қозғалысының қайраткері (1882–1972)
American labor leader (1882–1972)
Роза Шнайдерман (6 сәуір 1882 – 11 тамыз 1972) – Польшада туған американдық еңбек ұйымдастырушысы және феминистка, ең белгілі әйел еңбек одақтарының лидерлерінің бірі. Нью-Йорк әйелдер кәсіби одақ лигасының мүшесі ретінде, ол 1911 жылғы «Үшбұрыш жейде тігу» фабрикасының өртінен кейін қауіпсіз емес жұмыс орындарына назар аударды. Сонымен қатар, сайлау құқығы үшін күрескен (суфражист) ретінде, ол 1917 жылы Нью-Йорк штатындағы әйелдерге дауыс беру құқығын берген референдумды өткізуге көмектесті. Шнайдерман Америкалық азаматтық бостандықтар одағының негіс қалаушыларының бірі болды және президент Франклин Д. Рузвельт басшылығымен Ұлттық экономиканы жаңғырту басқармасының Еңбек жөніндегі кеңесшілер кеңесінде қызмет етті. Ол «Нан мен раушан гүлдері» фразасын авторлық еткен деп саналады, бұл фраза жұмысшының тек күнкөріс деңгейінде ғана емес, одан да жоғары құнды нәрселерге ие болу құқығын көрсетеді.
Rose Schneiderman (April 6, 1882 – August 11, 1972) was a Polish born American labor organizer and feminist, and one of the most prominent female labor union leaders. As a member of the New York Women's Trade Union League, she drew attention to unsafe workplace conditions, following the Triangle Shirtwaist Factory fire of 1911, and as a suffragist she helped to pass the New York state referendum of 1917 that gave women the right to vote. Schneiderman was also a founding member of the American Civil Liberties Union and served on the National Recovery Administration's Labor Advisory Board under President Franklin D. Roosevelt. She is credited with coining the phrase "Bread and Roses," to indicate a worker's right to something higher than subsistence living.
Алғашқы жылдар
Роза Шнайдерман 1882 жылдың 6 сәуірінде Речел Шнайдерман болып дүниеге келді. Ол дінге берілген еврей отбасының төрт баласының үлкені болды. Оның ата-анасы Сэмюэл мен Дебора (Ротман) Шнайдерман тігін саласында жұмыс істеді. Шнайдерман алдымен Савиндегі еврей мектебінде, содан кейін Чельмдегі орыс мемлекеттік мектебінде оқыды. 1890 жылы отбасы Нью-Йорк қаласының Төменгі Шығыс бөлігіне көшіп келді. Шнайдерманның әкесі 1892 жылдың қысында қайтыс болды, осыдан кейін отбасы қыржынға ұшырады. Оның анасы тігінші болып жұмыс істеді, отбасын біріктіруге тырысты, бірақ қаржылық жағдай оны балаларын біршама уақытқа еврей жетімдер үйіне жіберуге мәжбүр етті. Шнайдерман 1895 жылы алтыншы сыныптан кейін мектепті тастады, дегенмен ол білімін жалғастырғысы келді. Ол жұмыс істеуге кетті, бастапқыда дүкенде кассир болып, содан кейін 1898 жылы Төменгі Шығыс бөлігіндегі шапка фабрикасында астар тігуші болып жұмыс істеді. 1902 жылы ол және оның отбасы Монреальге қысқа мерзімге көшіп, онда радикалды саясат пен кәсіби одақтарға қызығушылық танытты. Оның інісі қоғамдық қайраткер және редактор Гарри Шнайдерман болды.
Rose Schneiderman was born Rachel Schneiderman on April 6, 1882, the first of four children of a religious Jewish family, in the village of Sawin, 14 kilometres (9 miles) north of Chełm in Russian Poland. Her parents, Samuel and Deborah (Rothman) Schneiderman, worked in the sewing trades. Schneiderman first went to Hebrew school, normally reserved for boys, in Sawin, and then to a Russian public school in Chełm. In 1890 the family migrated to New York City's Lower East Side. Schneiderman's father died in the winter of 1892, leaving the family in poverty. Her mother worked as a seamstress, trying to keep the family together, but the financial strain forced her to put her children in a Jewish orphanage for some time. Schneiderman left school in 1895 after the sixth grade, although she would have liked to continue her education. She went to work, starting as a cashier in a department store and then in 1898 as a lining stitcher in a cap factory in the Lower East Side. In 1902 she and the rest of her family moved briefly to Montreal, where she developed an interest in both radical politics and trade unionism. Her brother was communal worker and editor Harry Schneiderman.
Мансап
Ол 1903 жылы Нью-Йоркке оралып, әріптесімен бірге зауытындағы әйелдерді ұйымдастыруды бастады. Олар Біріккен мата шапқыштары мен шляпа шеберлері кәсіподағына жарғы алуға өтініш бергенде, кәсіподақ оларға жиырма бес әйелді ұйымдастырғаннан кейін қайта келулерін айтты. Олар бірнеше күн ішінде осы шартты орындады, содан кейін кәсіподақ әйелдердің алғашқы ұйымын құрды. Шнайдерман 1905 жылы қалалық шляпа шеберлерінің ереуілі кезінде кеңінен танылды. Ол өзінің ұйымының хатшысы және Нью-Йорк қаласының Орталық Еңбек одағының делегаты болып сайланды. Ол Нью-Йорк әйелдер кәсіподақ лигасымен (WTUL) байланыс орнатты, бұл ұйым әйелдер жұмысшыларының ұйымдастыру жұмысына моральдық және қаржылық қолдау көрсетті. Ол тез арада ең белгілі мүшелердің біріне айналып, 1908 жылы Нью-Йорк бөлімшесінің вице-президенті болып сайланды. Ол зауытты тастап, Лигада жұмыс істеді, Лиганың бай демеушілерінің бірі берген стипендиямен оқуға түсті. Ол 1909 жылы Нью-Йорктегі көйлек тігушілердің жаппай ереуіліне – 20 мың адамның көтерілісіне белсенді қатысты, оны Халықаралық әйелдер киім-кешек жұмысшылары одағы басқарды. Сондай-ақ ол 1919 жылы өткен Халықаралық жұмысшы әйелдер конгресінің белгілі мүшесі болды, конгрестің мақсаты – Халықаралық Еңбек Ұйымының алғашқы жылдық конвенциясында әйелдердің еңбек жағдайларын жақсарту болды. Оның қатал сөздеріне қарамастан, Шнайдерман WTUL-де ұйымдастырушы ретінде жұмысын жалғастырды, ерлер басымдығы бар ILGWU штабындағы сәтсіз жылдан кейін оған қайта оралды. Кейін ол Нью-Йорк бөлімшесінің президенті, содан кейін ұлттық президенті болды, ол 1950 жылы тарағанға дейін жиырма жылдан астам осы лауазымда болды. 1920 жылы Шнайдерман Нью-Йорк штатының Еңбек партиясынан АҚШ Сенатына үміткер болды, ол 15,086 дауыс алып, тыйым салушы Элла А. Бульден (159,623 дауыс) және социалист Джейкоб Панкеннен (151,246 дауыс) кейін қалды. Оның сайлауалды бағдарламасында жұмысшылар үшін коммерциялық емес тұрғын үйлер салу, жақын жердегі мектептерді жақсарту, мемлекеттік меншіктегі электр энергиясы және азық-түлік базарларын құру, сондай-ақ барлық американдықтар үшін мемлекеттік қаржыландырылатын денсаулық сақтау және жұмыссыздыққа жәрдемақы беру қарастырылды. Шнайдерман Америка Азаматтық Бостандықтар Одағының негізін қалаушы мүшесі болды және Элеонора Рузвельт пен оның күйеуі Франклин Д. Рузвельтпен дос болды. 1926 жылы ол Ұлттық WTUL президенті болып сайланды және зейнеткерлікке шыққанға дейін осы лауазымда қалды. 1933 жылы президент Рузвельт оны Ұлттық қалпына келтіру басқармасының Еңбек кеңесші кеңесіне тағайындады, ол сол онжылдықта Рузвельттің "ақылды кеңесшілерінің" бірі болды. 1937 жылдан 1944 жылға дейін ол Нью-Йорк штатының еңбек хатшысы болды және әлеуметтік қамсыздандыруды үй шаруашылығы қызметкерлеріне тарату және әйелдерге ерлермен тең еңбекақы төлеу үшін күш салды. 1930 жылдардың соңы мен 1940 жылдардың басында ол Еуропалық еврейлерді құтқаруға қатысты, бірақ көптеген адамды құтқара алмады. Альберт Эйнштейн оған былай деп жазды: "Біздің қудаланған еврей бауырларымызды апатты қауіптен құтқарып, оларды жақсы болашаққа бастауға сіздің қосқан үлесіңізден үлкен қуаныш аласыз деп ойлаймын".
She returned to New York in 1903 and, with a partner worker, started organizing the women in her factory. When they applied for a charter to the United Cloth Hat and Cap Makers Union, the union told them to come back after they had succeeded in organizing twenty five women. They did that within days and the union then chartered its first women's local. Schneiderman obtained wider recognition during a citywide capmakers' strike in 1905. Elected secretary of her local and a delegate to the New York City Central Labor Union, she came into contact with the New York Women's Trade Union League (WTUL), an organization that lent moral and financial support to the organizing efforts of women workers. She quickly became one of the most prominent members and was elected the New York branch's vice president in 1908. She left the factory to work for the league, attending school with a stipend provided by one of the League's wealthy supporters. She was an active participant in the Uprising of the 20,000, the massive strike of shirtwaist workers in New York City led by the International Ladies' Garment Workers' Union in 1909. She also was a key member of the first International Congress of Working Women of 1919, which aimed to address women's working conditions at the first annual International Labour Organization Convention. Despite her harsh words, Schneiderman continued working in the WTUL as an organizer, returning to it after a frustrating year on the staff of the male dominated ILGWU. She subsequently became president of its New York branch, then its national president for more than twenty years until it disbanded in 1950. In 1920, Schneiderman ran for the United States Senate as the candidate of the New York State Labor Party, receiving 15,086 votes and finishing behind the Prohibitionist Ella A. Boole (159,623 votes) and the Socialist Jacob Panken (151,246). Her platform had called for the construction of nonprofit housing for workers, improved neighborhood schools, publicly owned power utilities and staple food markets, and state funded health and unemployment insurance for all Americans. Schneiderman was a founding member of the American Civil Liberties Union, and became friends with Eleanor Roosevelt and her husband, Franklin D. Roosevelt. In 1926, she was elected president of the National WTUL, a post she retained until her retirement. In 1933, she was the only woman to be appointed on the National Recovery Administration's Labor Advisory Board by President Roosevelt, and was a member of Roosevelt's "brain trust" during that decade. From 1937 to 1944 she was secretary of labor for New York State, and campaigned for the extension of social security to domestic workers and for equal pay for female workers. During the late 1930s and early 1940s, she was involved in efforts to rescue European Jews, but could only rescue a small number. Albert Einstein wrote to her: "It must be a source of deep gratification to you to be making so important a contribution to rescuing our persecuted fellow Jews from their calamitous peril and leading them toward a better future."
Әйелдердің сайлау құқығы
1907 жылдан бастап, әйелдер кәсіподақтарының бірінші съезінде Шнайдерман әйелдердің саяси құқықтарының олардың нашар жұмыс жағдайларын түзету үшін қажет екенін айтты. Сәйкесінше, ол әйелдердің сайлау құқығы үшін күресті кеңейтуге көмектесті – бұл қозғалыс негізінен орта таптағы әйелдермен байланысты болғандықтан, жұмысшы әйелдерді, әсіресе фабрика жұмысшыларын, және олар кездесетін мәселелерді қамтуға жәрдемдесті. Ол жұмыс істейтін әйелдерге бағытталған сайлау құқығын қолдайтын ұйымдарда танымал спикер болды, соның ішінде Харриот Стэнтон Блатчтың өзін-өзі асыраушы әйелдердің теңдік лигасы және Нью-Йорктегі американдық суфражистер. 1912 жылы Ұлттық американдық әйелдер сайлау құқығы қауымдастығы (NAWSA) атынан Огайо штатының өнеркәсіптік қалалары бойынша саяхаттап, жұмысшы ерлерге штаттық сайлау құқығы туралы референдумды қолдау үшін лекциялар оқыды. Ерлердің қолдауын алу үшін ол жұмысшы әйелдерге сайлау құқығы берілген жағдайда еңбек мәселелеріне қаншалықты пайдалы болатынын атап өтті. Кейін ол: «Мен оларға былай дедім: егер олардың әйелдері мен қыздарына сайлау құқығы берілсе, еңбек заңнамасына зор әсер етуге болады», – деп түсіндірді. Шнайдерман шешен спикер ретінде құрметке ие болса да, 1912 жылғы референдум қабылданбады. Тек 1923 жылы – әйелдерге дауыс беру құқығын берген федералды он тоғызыншы түзету қабылданғаннан кейін ғана Огайо штатының Конституциясынан «ақ еркек» деген тіркес алынып тасталды. 1917 жылы, Нью-Йорк штаты әйелдердің сайлау құқығы туралы референдумға дауыс беретін жылда, Шнайдерман Нью-Йорк әйелдер сайлау құқығы қауымдастығының өнеркәсіптік бөлімінің жетекшісі болып тағайындалды. Осы қызметте ол ерлердің кәсіподақтарында сөйледі (бірақ көптеген жұмыс берушілер белсенділермен сөйлесуге ерлерге тыйым салуға тырысты), әдебиет таратып, әйелдердің жұмыс жағдайларын жақсартуға сайлау құқығы қалай көмектесе алатынын түсіндіретін ашық хаттар сериясын енгізді. Сайлау күні Шнайдерман мен бірнеше досы үш сайлау округінде жұмыс істеді – ол кейін бұл сайлау учаскесінің ішін алғаш рет көргендерін жазды. Референдум қабылданды, Нью-Йорк штатының әйелдеріне толық сайлау құқығы берілді. 1920 жылы он тоғызыншы түзету қабылданғаннан кейін феминистер қайта топтасты және Ұлттық әйелдер партиясының жетекшілігімен Америка Құрама Штаттарының Конституциясына тең құқықтар туралы түзетуді (ERA) қабылдауға ұмтылды, ол жынысына қарамастан барлық азаматтарға тең құқықтарды ұсынды. Алайда, басқа әйелдер еңбек қозғалысының белсенділері сияқты, Шнайдерман ERA-ға қарсы болды, себебі ол бұл түзетудің жұмысшы әйелдерді WTUL-дың еңбекақы мен жұмыс уақытын реттеу, жүктілік кезінде жұмыстан босатудан және қауіпті жағдайлардан қорғау үшін күрескен арнайы заңдық қорғаныстан айырады деп қорқыды.
Beginning in 1907, at the First Convention of Women Trade Unionists, Schneiderman argued that the political enfranchisement of women was necessary to address their poor working conditions. Accordingly, she helped expand the women's suffrage movement – which was primarily associated with middle class women – to include working class women, especially factory workers, and to incorporate the issues they faced. She became a popular speaker with suffrage organizations that focused on working women, including Harriot Stanton Blatch's Equality League of Self Supporting Women, and the American Suffragettes, a militant group based in New York City. In 1912, on behalf of the National American Woman Suffrage Association (NAWSA), she traveled throughout Ohio's industrial cities, giving lectures to working men to garner support for a state suffrage referendum. To win men's support, she emphasized how beneficial the enfranchisement of working women would be for labor issues. As she later explained, "My argument to them was that if their wives and daughters were enfranchised, labor would be able to influence legislation enormously." While Schneiderman was hailed as a powerful speaker, the 1912 referendum did not pass, and it would not be until 1923 – after the passage of the federal Nineteenth Amendment that granted women the right to vote that the phrase "white male," in reference to voting, would be removed from the Constitution of Ohio. In 1917, the same year that New York would vote on a women's suffrage referendum, Schneiderman was appointed head of the industrial section of the New York Women's Suffrage Association. In this capacity, she spoke at men's union meetings (though many employers had attempted to ban men from speaking to activists), distributed literature, and instituted a series of open letters that explained how suffrage could help women improve their own working conditions. On the day of the election, Schneiderman and several friends staffed three election districts – the first time, she later wrote, that they had seen the inside of a polling station. The referendum passed, granting New York's women full enfranchisement. After the passage of the Nineteenth Amendment in 1920, feminists regrouped and, under the leadership of the National Woman's Party, pursued passage of the Equal Rights Amendment (ERA) to the United States Constitution, which proposed equal rights for all citizens, regardless of sex. Like other female labor activists, however, Schneiderman opposed the ERA, fearing it would deprive working women of the special statutory protections for which the WTUL had fought so hard, including the regulation of wages and hours, and protection against termination and dangerous working conditions during pregnancy.
Мэндегі қабырға суреті дау-дамай
2011 жылдың наурыз айында, Үшбұрышты киім фабрикасының өртенген күнінен шамамен 100 жыл өткен соң, сол жылдың қаңтар айында қызметке кірген Мэн штатының республикалық губернаторы Пол Лепейдж, Мэн жұмысшыларының суреттері салынған үш жылдық, 36 фут енді монументалды суретті Мэн штатының Еңбек департаменті ғимаратынан Аугуста қаласында алып тастап, құпия жерге әкелді. «Нью-Йорк Таймс» газетінің хабарлауынша, «Лепейдж сонымен қатар Еңбек департаментінің жеті конференц-бөлмесіне жаңа ат беруді бұйырды. Біреуі шаруалар қозғалысының көшбасшысы Сезар Чавес, екіншісі – бір ғасыр бұрынғы Нью-Йорк әйелдер кәсіби одағының жетекшісі Роза Шнайдерман, ал үшіншісі – елдің тұңғыш әйел еңбек министрі болған және Мэн штатында жерленген Франсис Перкинс есімдерімен аталады». 2011 жылдың 1 сәуірінде АҚШ округтік сотына «суреттің қазіргі орнын растау, өнер туындысының тиісінше сақталуын қамтамасыз ету және оны Аугустадағы Еңбек департаменті вестибюліне қайтару» мақсатымен сот талабы берілгені белгілі болды. 2012 жылдың 23 наурызында АҚШ округтік судьясы Джон Вудкок суретті алып тастаудың үкіметтік сөз бостандығының қорғалған түрі екендігін және Лепейдждің оны алып тастауы Мэн штатындағы еңбек тарихын оқып беруден бас тартумен тең екендігіне шешім шығарды. Бір айдан кейін суретті қолдаушылар Бостон қаласындағы Бірінші апелляциялық сотқа шағым түсірді. 2012 жылдың 28 қарашасында сот бұл шағымды қабылдамады. 2013 жылдың 13 қаңтарында Мэн штатының музейі мен Еңбек департаменті арасындағы келісім бойынша сурет Мэн штаты музейінің атриумына орналастырылғаны және келесі күні жұртшылыққа көрсетілетіні туралы хабарланды.
In March 2011, almost 100 years to the day after the Triangle Shirtwaist Factory fire, Maine's Republican Governor Paul LePage, who was inaugurated in January of the same year, had a three year old 36 foot wide mural with scenes of Maine workers on the Department of Labor's building in Augusta removed and brought to a secret location. According to The New York Times, "LePage has also ordered that the Labor Department's seven conference rooms be renamed. One is named after César Chávez, the farmworkers' leader; one after Rose Schneiderman, a leader of the New York Women's Trade Union League a century ago; and one after Frances Perkins, who became the nation's first female labor secretary and is buried in Maine." On April 1, 2011, it was disclosed that a federal lawsuit had been filed in US district court seeking "to confirm the mural's current location, insure that the artwork is adequately preserved, and ultimately to restore it to the Department of Labor's lobby in Augusta". On March 23, 2012, US District Judge John A. Woodcock ruled that the removal of the mural was a protected form of government speech and that LePage removing it would be no different from his refusing to read aloud a history of labor in Maine. A month later, supporters of the mural filed a notice of appeal in the First Circuit Court of Appeals in Boston. The court rejected the appeal on November 28, 2012. On January 13, 2013, it was announced that the mural had been placed in the Maine State Museum's atrium per an agreement between the Museum and the Department of Labor, and that it would be available for public viewing the next day.