Кіріспе
2007 жылы Питер Веббердің түсірген фильмі.
Filmauro (Италия)
Quinta Communications (Франция)
| ел =
Quinta Communications (France)
| country =
«Ханнибал көтерілісі» – 2007 жылы түсірілген психологиялық қорқыныш триллері және Ханнибал Лектер франшизасының бесінші фильмі. Бұл «Қойлардың үндемеуі» (1991), «Ганнибал» (2001) және «Қызыл дракон» (2002) фильмдеріне арналған преквел. Фильм Томас Харристің 2006 жылғы сол аттас романының бейімделуі болып табылады және Лектердің қарымта алуға құштар нацистерді аулаушыдан қанішер сезікқор кісі өлтірушіге айналу тарихын баяндайды. Фильмді Питер Веббер режиссерлік етті, сценарийін Харрис жазды, ал бас рөлде Гаспар Ульель, сондай-ақ Гонг Ли, Рис Ифанс және Доминик Уэст ойнады. Фильм Прагадағы Баррандов студиясында түсірілді. Оны Италия, Ұлыбритания, Чехия, Франция және АҚШ бірлесіп өндірді. Францияда 2007 жылдың 7 ақпанында, Италияда, Ұлыбританияда және АҚШ-та 9 ақпанда көрсетілді. Оны Dino De Laurentiis Company өндірді, ал театрлық дистрибуцияны Ұлыбританияда Momentum Pictures, ал АҚШ-та The Weinstein Company және Metro Goldwyn Mayer жүзеге асырды. Фильм сыншылардан көбінесе жағымсыз пікірлер алды, бірақ Ульельдің Лектер рөліндегі ойыны жоғары бағаланды. Фильм 75 миллион долларлық бюджетпен бүкіл әлем бойынша 82,1 миллион доллар жинады. Фильм үй жағдайындағы видеода сәтті болды.
Сюжет
1944 жылы Литвадағы Лектер қасаратында сегіз жасар Ханнибал Лектер тұрады. Совет Одағына нацистердің басып кіруі Балтық өңірін Екінші дүниежүзілік соғыстың ең қанды майданына айналдырады. Лектер, оның кіші әпкесі Миша және олардың ата-аналары неміс әскерлерінің алға жылжуынан қашу үшін ормандағы отбасылық аңшылық үйге барады. Үш жылдан кейін немістер Совет Одағымен қайтадан басып алынатын елдерден қуылды. Олар кері қайтқанда, Лектерлер отбасының үйіне су іздеп келген кеңес танкісін жояды. Жарылыс Лектер мен Мишадан басқа барлық адамды өлтіреді. Олар үйде аман қалады, бірақ Владыс Грутас бастаған Ваффен СС ополчияларының бес литвалық адамы оны шабуылдап, тонады. Балтық мұхитының қысында басқа азық таба алмай, ерлер Лектер мен Мишаға қауіптеніп қарайды. 1952 жылы Литва Кеңес Одағының құрамына кіреді, ал Лектер қамалы жетімдер үйіне айналдырылды, онда да Ганнибал тұрады. Бір зұлыммен күрескеннен кейін Лектер жетімдер үйінен Парижге қашып кетеді. Ол жесір қалған әпкесі, леди Мурасакимен бірге тұрады. Францияда Лектер студент ретінде өркендейді. Ол өзінің алғашқы қылмысын жасөспірім кезінде жасады, ол жергілікті касапты әпкесін қорлаған үшін бас кесу үшін катана семсерін қолданды. Оны өлтіруде француз детективы, соғыста отбасын жоғалтқан инспектор Паскаль Попил күдікті деп санайды. Оның әпкесі араласқаны үшін, ол Лектерді сұхбат кезінде станция алдындағы қақпаға ет бастырып тастаған кезде, Лектер қылмыс үшін жауапкершіліктен қалады. Лектер Франция медицина мектебінде оқитын ең жас адам болды. Ол Парижде жұмыс істейді, онда оған өліктерді дайындау жұмысы беріледі. Бір күні Лектер сотталған соғыс қылмыскеріне натрий тиопенталы инъекциясын қабылдауға куә болады, бұл оған соғыс қылмыстары туралы мәліметтерді еске алуға мүмкіндік береді. Сондықтан, Лектер өз қарындасының өліміне жауапты адамдардың есімдерін еске түсіру үшін өзіне ерітінді енгізеді. Кейінгі еске түсіруінде Мишаны өлтірген адамдар оны да жегенін көрсетеді. Лектер Литваға апасының сүйегін іздеп оралады. Ол отбасының қайтыс болған үйінің қираған жерлерін қазып, Мишаның сүйегін тауып, оны лайықты түрде жерлейді. Сондай-ақ, ол өз қарындасын өлтіргендердің аты-жөнін тауып алады. Олардың бірі, Энрикас Дортлих, оның елге келгенін көріп, оны өлтіруге тырысады, бірақ Лектер оны әрекетсіз етеді. Мишаның сүйегін жерлегеннен кейін Лектер Дортлихті өзінің қалған тобының қайда екенін ашуға мәжбүрлейді, содан кейін Дортлихті ат тартқан шкивпен бас кесу. Дортликтің қаны Лектердің бетіне шашылып, ол оны жауып тастайды. Содан кейін Лектер Фонтенблодағы басқа бір солдат Петрас Колнастың мейрамханасына барады. Ол кішкентай қызын тауып, Мишаның білезігін байқайды және оған Колнастың ит белгісін береді. Дортлихтің өлтірілуі топтың қалған бөлігін сақтайды және бірінші өлтіруге ұқсастығы үшін Лектерді Попилдің жаңа күдігіне ұшыратады. Грутас, қазір секс-саудагер, оны өлтіру үшін топтың екінші мүшесін, Зигмас Милконы жібереді. Лектер Милконы өлтіріп, оны зертханада химиялық балсамға батырып өлтіреді. Содан кейін Попил оны бандиттерді қуып шығудан бас тартуға тырысады. Мұрасаки ханыммен кездескенде, ол одан кек алмауын сұрайды. Ол Мишаға уәде бергенін айтып, бас тартады. Содан кейін ол Грутасқа үйінде шабуыл жасайды, бірақ Грутасты оның жансакшылары құтқарады. Грутас леди Мурасакиді ұрлап, Лектерге хабарласып, оны жем ретінде қолданады. Лектер фондағы мейрамханадан Колнастың құстарының дыбыстарын таниды. Лектер сол жерге барып, балаларына қауіп төндіріп, Колнас сезімдерін ойнайды. Колнас Грутастың қайығының орнын айтады, бірақ Лектер оны өлтіреді, өйткені Колнас Лектердің қаруын алады. Лектер қайыққа барып, Грутастың Мурасаки ханымға шабуыл жасағанын көреді. Соңғы кездескенде Грутас Лектердің өз әпкесін солдаттар берген шұжықта жегенін және ол бұл фактіні жасыру үшін оларды өлтіргенін айтады. Ашылғаннан ашуланған Лектер Грутаны басына қайта-қайта әпкесінің инициалын ою арқылы құртты. Мұрасаки ханым, ақыры, оның мінез-құлқына ренжіді, ол өзін жақсы көретінін айтқанымен, одан қашады. Қайық үйі өртеніп, өлі деп саналған Лектер орманнан шығады. Содан кейін ол топтың соңғы мүшесі Гренцті Канаданың Мелвилл қаласында тауып алады, содан кейін Канадаға, кейін АҚШ-қа қоныстанды.
Даму
"Ханнибалдың көтерілуі" фильмінің сценарийін Томас Харрис жазды, ол 2006 жылдың желтоқсан айында жарық көрген, фильмнің шығуына екі ай бұрын жазылған, сол аттас романы негізінде құрылған. Продюсер Марта Де Лаурентис фильм идеясы 2002 жылы "Red Dragon" фильмінің халықаралық жарнамалық туры кезінде туғанын айтты, онда журналистер жас Ганнибал туралы фильм жасауды ұсынған. 2019 жылы "The New York Times" газетіне берген сұхбатында Де Лаурентиспен болған сол әңгімені еске түсіріп, Харрис: "Оның кейіпкерге құқығы болғандықтан, қалағанын істей алатын. Оның фильмге деген ынтасы зор болды, менің ойымша, ол жұқпалы еді." 2003 жылдың мамыр айында Канн кинофестивалінде Дино Де Лаурентис жобаны сатып алушыларға сатты, ол кезде "Лектердің өзгеруі" деп аталып, "Жас Ганнибал Лектердің тарихы" деген қосымша атауы болған. Universal Pictures фильмнің халықаралық сатылымын жүзеге асыруды жоспарлаған. Де Лаурентис Лектердің рөлін 12, 16, 20 және 25 жастағы төрт актер ойнайтынын мәлімдеді. 2 қараша 2004 жылы Variety басылымы Питер Уэббердің фильмді түсіруге шақырылғанын және түсірілімнің 2005 жылдың мамырында басталып, 2006 жылдың жазында шығатынын хабарлады. 19 мамыр 2005 жылы Variety басылымы Боб пен Харви Вайнштейннің сол кезде аты белгісіз жаңа компаниясы, кейіннен The Weinstein Company болып танылған, фильмді Солтүстік Америкада көрсету құқығын сатып алғанын жариялады. Фильмнің жұмыс атауы "Жас Ганнибал: Масканың артында" болды.
Кастинг
Хью Дэнси, Маколей Калкин, Доминик Купер және Том Пейн Ханнибал Лектер рөліне үміткер болды. Кейін Дэнси «Ханнибал» (2013–2015) телесериалында Уилл Грэмді ойнады. Ли «Маями Вис» (2006) жобасымен келіспеушіліктерге байланысты Ханнибалдың жапондық әпкесі (ерлі-зайыпты) Леди Мурасаки рөлін алуға жақын болды. Ульиел 2005 жылдың 14 қыркүйегінде рөлге бекітілді. Ульиел Дино Де Лаурентис 2004 жылғы француздық «А Very Long Engagement» фильмінде оны көргеннен кейін «Ханнибалдың көтерілуі» үшін кастингке қатысты. «Мен осы жас жұлдыздың бетін көрдім де, осы екен деп ойладым! Біз Гаспардпен Парижде кездестік, Питер менің үйімде онымен экрандық сынақтан өткізді және оның қарқындылығы, оның көрінісі – бәрі экранда болды. «Гаспард, сен Ханнибал Лектер болу үшін туғансың!» – деді Де Лаурентис фильмнің баспасөз жиналысында. Ал режиссер Питер Уэббер былай қосты: «Бәрі сезімге байланысты. Мен Гаспардтың экрандық сынағын көрдім де, оны екі сағат бойы бақылауға мәжбүрмін деп ойладым. Оның ерекше бір жағы бар. Оның ішінде қараңғылық бар». Ульиел Париждегі кешкі ас дастарқанында француз продюсері Тарак Бен Аммармен кездесіп, ол оған осы жоба туралы айтты, содан кейін ол бірнеше күннен кейін сценарийді алды. Кастингке бір күн қалғанда Ульиел Энтони Хопкинстің ойынын бағалау үшін «Қойлардың үндемеуі» фильмін тамашалады. Ульиел рөлдің өте тәуекелді екенін ойлап, бастапқыда оны бірнеше рет қабылдаудан бас тартты. Вэббер Владис Грутас рөліне «жаман жігіттерді» ойнауға көбірек лайықты деп ойлағандарды қарастырды, бірақ уэльстің актері Рис Ифанс келгенде оны таң қалдырды. Ол кезде Ифанс көбінесе комедиялық рөлдермен танымал болды, ал Уэббер кейіпкерге сәйкес келмейтін актерді таңдау идеясы қызықтырды. «Менің ойымды оның келгені және кастингке қатыспағанынан білдім. Ол мені таң қалдырды. Мен оны бұрыннан білгендіктен, оны бақылап отырдым, себебі ол қызықты болуы мүмкін, бірақ ешкім оған жетіспеді. Ол өзінің қараңғы жағын тауып алып, онымен де көңіл көтерді. Ол – керемет актер, керемет адам. Мен оны таңдағаныма қуаныштымын», – деді Уэббер. Уэббер швед актері Микаэль Персбрандтты Ханнибалдың кішкентай әпкесін жейтін солдат рөліне шақырды, бірақ Персбрандт Швециядағы басқа фильм мен спектакльдің кестесіне байланысты рөлден бас тартуға мәжбүр болды. Уэббер Персбрандтқа «Ханнибалдың көтерілуі» сәтті болса, жас Ханнибал туралы екінші фильмге тартылатынын айтты. Француз актері Дени Менохет Ульиелмен дос болды және бір күні Прагадағы түсірілім алаңында онымен кездесіп, Ульиел оған студияны көрсетті. Менохет кетер алдында, фильмнің режиссерінің көмекшісі оны тоқтатып, фильмде моргтағы полицей рөлін ойнау үшін қалатынын айтты. Менохет бастапқыда режиссермен кездесіп, фильмге кастингтен өткендіктен рөлге ие болды деп ойлады, бірақ кейін идеяны қолдаған Ульиел екенін білді. Ульиел оған ешқашан айтпады. Менохеттің айтуынша, «Ханнибалдың көтерілуі» сияқты халықаралық фильмде ойнау оған жаңа мүмкіндіктер ашты және адамдармен танысуға, кастингтерге қатысуға мүмкіндік берді.
For the role of Vladis Grutas, Webber said he was looking at more obvious choices to play "bad guys", until Welsh actor Rhys Ifans came in and surprised him. At the time, Ifans was better known for his comic roles, and Webber said he was intrigued with the idea of casting someone against type. "What convinced me was that he came and he didn't audition. He just blew my socks off. I was really just seeing him because I had met him beforehand, you know, to keep tabs on him, because he might be interesting, but no one else could hold a candle to him, really. He just managed to reach in and find a very dark part of himself and have fun with it as well. He's a great actor, he's a great guy. It was a delight for me to cast him," Webber said. Webber approached Swedish actor Mikael Persbrandt for the role of a soldier who eats Hannibal's little sister, but Persbrandt had to turn it down due to scheduling conflicts with another film and a play in Sweden. Webber told Persbrandt that if Hannibal Rising was successful, he would be cast for a second film about the young Hannibal. French actor Denis Ménochet was friends with Ulliel and one day he visited him on the set in Prague and Ulliel gave him a tour of the studios. When Ménochet was about to leave, the film's assistant director stopped him and said that he was going to stay and play a small role in the film as a police officer at the morgue. Ménochet initially believed that he had gotten the role because he had met the director and auditioned for the film, but he later found out that it was Ulliel who supported the idea. Ulliel never told him that. Ménochet said that acting in an international film like Hannibal Rising opened doors for him and gave him the opportunity to meet people and have access to auditions.
Алдын ала өндіріс
Ол Энтони Хопкинске еліктегісі келмейтінін айтып, кітап оқып, басқа фильмдер көру арқылы өздігінен жұмыс істеуге тырысты. Ол сабақтың соңғы аптасының соңғы үш күнінде мәйіттерді қарап отырғанын, содан кейін келесі сабақтың бірінші күні жаңа мәйіттердің ашылуын көру үшін қайта баруды сұрағанын, бірақ ол өзінің тығыз кестесіне байланысты мүмкін болмады. Ульиел түсірілім басталғанға дейін ағылшын тілінде бір жарым ай жаттықты, өйткені түсірілім Гонг Лидің бос уақытына сәйкес тез болуы керек еді. Продюсерлер Уллиел мен Энтони Хопкинс арасындағы кездесуді ұйымдастырғылары келді, олар рөлді талқылай алады, өйткені Уллиел Хопкинс сомдаған кейіпкердің жас нұсқасын ойнайтын болады. Ол бұрын үш фильмде бейнеленген: «Тоқтылардың үндемеуі» (1991), «Ганнибал» (2001) және «Қызыл айдаһар» (2002), бірақ Хопкинс қол жетімді емес еді және кездесу ешқашан өтпеді. Фильм Прагадағы Баррандов студиясында түсірілді. Сондай-ақ, Франция мен Литвада да түсірілімдер жүргізілді. Фильмнің түсірілімі Прагада 2006 жылдың ақпан айының басында 14 апталық түсірілімнен кейін аяқталды. Түсірілім алаңынан екі зат ұрланды: Ганнибал Дортлихтің басын кескен кезде пайдаланылған резеңке бас және Ганнибал мәйітпен жұмыс істейтін көріністе пайдаланылған толық өлшемді адам денесінен кесілген резеңке пенис.
Өндірістен кейінгі
Вебер фильмді рейтингтік комиссияға жібермес бұрын бірнеше зорлық-зомбылық көріністері қиылып тасталғанын айтты, себебі фильм жасаушылар оның "шамадан тыс күшті" екенін ойлады, бірақ бұл көріністер кейінірек режиссерлік нұсқасында көрсетілуі мүмкін.
Сыни жауап
Rotten Tomatoes сайтында фильм 148 рецензияға негізделген 16% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 4.10/10. Сайттың сыншыларының пікірі: "Ханнибалдың көтерілуі қорқыныш иконасын ең арзан психологиялық ерекшеліктер жиынтығына дейін төмендетіп көрсетеді". Metacritic 30 сыншының бағалауы бойынша 100 балдық шкаладан 35 бал берді, бұл "көбінесе жағымсыз" пікірлерді көрсетеді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша фильмге A+ мен F шкаласы бойынша орташа баға "B−" қойылды. Radio Free Entertainment журналисі Майкл Ли былай деп жазды: "Фильмде Хопкинс пен Джоди Фостер арасындағы «Қозылардың үнсіздігі» фильміндегі керемет динамика (сондай-ақ Хопкинс пен Эдвард Нортон арасындағы химия, одан кейінгі «Қызыл айдаһар» фильмінде болғандай) жоқ болғанымен, жақсы тұстары бар. Әсіресе, бас рөлдегі Гаспар Уллиел әсерлі, ол Хопкинстің Лектерінің мінез-құлқын көрсетеді, бірақ тікелей еліктеуден қашып, өзіндік стильде ойнайды. Оның Лектері әлі жас және тәжірибесіз, бірақ зұлымдықтың тұқымын көрсетеді, кейіпкердің адасқан қаһарман рөлінің қалай оны құлдырауға әкелетінін көру оңай". "Ханнибалдың көтерілуі" екінші аптасында АҚШ кассасында 7-орынға түсіп, 5,5 миллион доллар табалдырысын өтті, бұл өткен аптамен салыстырғанда 58,5% төмендеуді білдіреді. Фильм бүкіл әлем бойынша 82,1 миллион доллар жинады.
Үй медиасы
DVD АҚШ-та 2007 жылдың 29 мамырында жарық көрді, тізімде 1-орынға шығып, алғашқы аптада 480 861 дана сатылды, нәтижесінде 10 574 133 долларлық кіріс әкелді. 2024 жылдың наурыз айына дейін фильм DVD сатудан ғана 24 309 616 доллар таба алды. Blu-ray сату немесе DVD жалға алу кірісі ескерілмеген. DVD-нің қосымша материалдарына фильмнің цензураланбаған нұсқасы, режиссер Питер Уэббер мен продюсер Марта Де Лаурентистің аудио түсіндірмелері, режиссердің түсіндірмелерімен бес өшірілген эпизод, промо-роликтер және "Ханнибал Лектер: Зұлымдықтың бастауы" деген 16 минуттық фильм кіреді, онда актерлер мен түсірілім тобынан сұхбаттар мен түсірілімнің артындағы кадрлар бар.