Кіріспе

Andromeda polifolia, жалпы атауы – батпақты розмарин, Ericaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдік түрі, Солтүстік жарты шардың солтүстік аймақтарында өседі. Бұл Андромеда туысының жалғыз өкілі және тек суық, торф қабаты жиналатын батпақтарда ғана кездеседі. Andromeda glaucophylla – A. polifolia var. latifolia-ның синонимі.

Этимология

Бұл туысқа 1732 жылы Лапландияға жасаған экспедициясы барысында оны байқаған Карл Линней ат қойған. Ол өсімдікті грек мифологиясынан таныс Андромедаға ұқсатып көрген. Ерекше атау – апозициядағы есім, Линней оны Иоганн Кристиан Буксбаумның Линнейден бұрынғы полифолия туысының атауына сүйене отырып берген. Буксбаум өз кезегінде атауын Иоганн Баухинден алған, ол оны «полиум сияқты жапырақтары бар» деген мағынада қолданған. Баухин полиум деп қандай нақты өсімдікті меңзегені белгісіз, бірақ ол Teucrium montanum болуы мүмкін. «Боло розмарині» деген жалпы атау жапырақтарының розмаринге сырттай ұқсауынан туындаған, бірақ олар тығыз туыс емес.

Қалдық деректері

†Андромеда карпатиканың көптеген қазба тұқымдары Польшаның Батыс Карпаттарындағы Новый Сач алқабының орта миоцендік тұщы су шөгінділерінен алынған бұрғылау үлгілерінен табылды.

Өсіру

Бау-бақшада қолдануға арналған көптеген сорттар өсірілді, олардың барлығы көлеңкеде ылғалды, қышқыл топырақ жағдайында өсуді қажет етеді. 'Compacta' және 'Macrophylla' сорттары Корольдік бау-бақша қоғамының Бау-бақшалық Еңбек сыйлығымен марапатталды. Эрика тұқымдасының көптеген өкілдері сияқты, бұл өсімдіктер де қышқыл топырақты жақсы көреді (кальцифугалар) және төмен pH деңгейі бар ортада өсірілуі тиіс.

Химия

Бақсыған розмариннің құрамында грейанотоксин бар, оны жұтқанда тыныс алу қиындықтары, бас айналу, құсу немесе іш кедергісі пайда болуы мүмкін.