Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ақыл-ой тесті
Intelligence test
Wonderlic қазіргі заманғы танымдық қабілеттер тесті (бұрын Wonderlic персонал тесті) – түрлі мамандықтардағы болашақ қызметкерлердің танымдық қабілетін және мәселелерді шешу дағдысын бағалауға арналған құрал. Тест 1939 жылы Элдон Ф. Уондерлик жасаған. Ол 12 минут ішінде жауап беруге арналған 50 көп таңдаулы сұрақтан тұрады. Нәтиже дұрыс жауаптардың саны бойынша есептеледі, ал 20 ұпай орташа интеллект деңгейін көрсетеді. Wonderlic тесті Отистің өзіндік ақыл-ой қабілетін тексеру тестіне негізделген, мақсаты – танымдық қабілеттің жылдам анықталуын қамтамасыз ету. Оны жылдам IQ тесті деп те атауға болады.
The Wonderlic Contemporary Cognitive Ability Test (formerly the Wonderlic Personnel Test) is an assessment used to measure the cognitive ability and problem solving aptitude of prospective employees for a range of occupations. The test was created in 1939 by Eldon F. Wonderlic. It consists of 50 multiple choice questions to be answered in 12 minutes. The score is calculated as the number of correct answers given in the allotted time, and a score of 20 is intended to indicate average intelligence. The Wonderlic test was based on the Otis Self Administering Test of Mental Ability with the goal of creating a short form measurement of cognitive ability. It may be termed as a quick IQ test.
Тарих
1936 жылы Э. Ф. Уондерлик жасаған Уондерлик персоналды тесті – алғашқы қысқа формадағы танымдық қабілеттер тестісі болды. Ол математика, сөздік қоры және логикалық ойлау салаларындағы жалпы танымдық қабілетті өлшеу үшін әзірленді. 1940 жылдары «Оскар Майер» компаниясымен бірге, Уондерлик персоналды тесті АҚШ Қарулы Күштері мен Ұлттық Футбол Лигасы тарапынан қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әскери-теңіз күштері пилоттарды даярлау және навигациялауға үміткерлерді іріктеу үшін Уондерлик персоналды тестін қолдана бастады. 1940-1960 жылдар аралығында тест Е. Ф. Уондерлик үшін деректерінің құнды болғандықтан тегін ұсынылды. 1970 жылдары «Даллас Каубойс» командасының жаттықтырушысы Том Лэндри ойыншылардың өнерін болжау үшін Уондерлик персоналды тестін алғаш рет пайдаланды. Уондерлик тесті сұрақтары үнемі жаңартылып, қайта-қайта бағаланады. Wonderlic SLE – Уондерлик персоналды тестінің академиялық нұсқасы және көбінесе медбикелік мектептерге және медициналық бағдарламаларға түсушілерге тапсырылады.
Created in 1936 by E. F. Wonderlic, the Wonderlic Personnel Test was the first short form cognitive abilities test. It was developed to measure general cognitive ability in the areas of math, vocabulary, and reasoning. and Oscar Mayer in the 1940s, the Wonderlic Personnel Test has been used by both the United States Armed Forces and the National Football League. During World War II, the Navy began using the Wonderlic Personnel Test to select candidates for pilot training and navigation. From 1940–1960 the test was supplied for free as the data was valuable to E. F. Wonderlic. In the 1970s Tom Landry, coach of the Dallas Cowboys, was the first to use the Wonderlic Personnel Test to predict player performance. The Wonderlic test is continually updated with repeated evaluations of questions. The Wonderlic SLE is the scholastic version of the Wonderlic Personnel Test and is commonly administered to nursing school and medical program applicants.
Үлгі сұрақтар
Басқа стандартталған тесттерге ұқсас, Wonderlic танымдық қабілет тестісі сұрақтарын ашық жауап түрінде береді. Сағат 78 күнде 2 минут 36 секундтан қалып қойды. Ол күніне қанша секундтан қалып қойды? Дегенмен, психологтар Казьмер мен Браунның (1959) жүргізген зерттеуі көрсеткендей, ешқайсысы тікелей балама деп есептелмейді. Wonderlic тесті Америкалық Психологиялық Ассоциациясы тарапынан сарапталды және персоналды тестілеудің өнеркәсіптік қолданысына лайық деп танылды. Қосымша ақпаратты APA PsycNET деректер базасынан табуға болады.
Similar to other standardized tests, the Wonderlic Cognitive Ability Test presents its questions in an open response. A clock lost 2 minutes and 36 seconds in 78 days. How many seconds did it lose per day? However, a study conducted by psychologists Kazmier and Browne (1959) shows that neither of these forms can be regarded as directly equivalent. The Wonderlic test has been peer reviewed by the American Psychological Association and has been deemed worthy of field applications to the industrial use of personnel testing. Other sources can be found on the database APA PsycNET.
Сенімділік
1956 жылы Уивер мен Боно «Жағынды психология журналында» сол кезде жарияланған бес форманың – А және В формаларының, қалғандарына қарағанда қиын екенін, осыған байланысты осы формалардағы нәтижелер С–F формаларында алынған нәтижелерден айтарлықтай төмен болғанын хабарлады. Осы байқалған айырмашылықтар туралы Уивер мен Боно былай деп мәлімдейді: «Бұл тесттің даму тарихымен үндеседі. D, E және F формалары Отис жоғары деңгейлі тестінен таңдалған сұрақтардан құралған, ал А және В формалары кейінірек жасалды және Отисте кездеспейтін сұрақтар түрлерін қамтиды». Бұдан әрі, Казьмьер В формасын бес форманың ең қиыны деп тапты және осыған байланысты оны «ешқандай формамен тікелей балама деп қарастырмауды» ұсынды. Қысқасы, кейбір жауаптарды есінде сақтау Wonderlic тестісінің нәтижесіне елеулі әсер етпейді. 1989 жылы «Психологиялық есептер» журналында жарияланған мақалада Wonderlic сенімділік шкаласында r=.87 көрсеткішін алды, ал Пирсон тестісі r=.21 көрсеткішін алды.
In 1956, Weaver and Boneau reported in the Journal of Applied Psychology that two of the five forms, A and B, that were published at the time were harder than the others which caused scores on those forms to be significantly lower than scores obtained on forms C–F. Concerning these observed differences, Weaver and Boneau state: "This accords with the history of the development of the test. Forms D, E, and F are made up of items selected from the Otis Higher, while A and B were developed later and include types of items not found in the Otis." Furthermore, Kazmier found Form B to be the most difficult of the five forms and, thus, recommended that it "not be regarded as directly equivalent to any of the forms." To put it simply, one's memory of some of the answers does not significantly affect one's score on the Wonderlic. According to a 1989 article in Psychological Reports, the Wonderlic scored a r=.87 on the reliability scale compared along with the Pearson test score of r=.21.
Қолданылу мерзімі
Психологиялық есептер журналында жарияланған мақалада Т. Мэтьюс және Керри Ласситер Вундерлик тестісінің «жалпы интеллектуалдық қабілеттермен ең тікелей байланысты екенін» хабарлады, дәл осыны өлшеу үшін ол жасалған.
In an article written in Psychological Reports, T. Matthews and Kerry Lassiter report that the Wonderlic test "was most strongly associated with overall intellectual functioning," which is what it is purported to measure.
Иорданияның Нью-Лондонға қарсы ісі
1997 жылдың мамыр айында Роберт Джордан Нью-Лондон қаласына қарсы сотқа жүгінді, АҚШ және Коннектикут штаттарының конституцияларындағы тең қорғау құқығын бұзды деп мәлімдеді. Бұл іс бірнеше бұқаралық ақпарат құралдарында "Полицей болу үшін тым ақылды" деп аталды, себебі қала Wonderlic тестісінің нәтижелерін қолдану арқылы іріктеу жасады. Джордан Нью-Лондонда туып өскен және құқық қорғау саласында тәжірибесі болған, жақын орналасқан Гротон Лонг Пойнт қаласында штаттан тыс офицер ретінде, ал Коннектикут штатының Қоршаған ортаны қорғау департаментінде маусымдық қызметкер болып жұмыс істеген. 1996 жылдың күзінде Джордан Нью-Лондон қаласының әкімшілік басшысының орынбасары Кит Харриганмен кездесу өткізуді сұрады. Харриган Джорданға, когнитивтік қабілетін бағалауға арналған Wonderlic тестісінің жазбаша бөлімінде тым жоғары ұпай жинағандықтан, ол үміткер ретінде қарастырылмайтынын хабарлады. Нью-Лондон жазбаша емтихан бойынша 20 мен 27 ұпай алған үміткерлерді ғана қарастыруға шешім қабылдады. Джордан емтиханда 33 ұпай жинады, бұл 125 IQ деңгейіне тең. Джордан Коннектикут округінің АҚШ округтік сотына шағым түсірді, бірақ судья Питер С. Дорси оның ісін қабылдамады. Ол былай деді: "Бесінші түзетуге сәйкес тең қорғау кепілдігі негізгі құқықтар мен бостандықтардың көзі емес, керісінше, заңдық жіктемелерде және басқа да мемлекеттік қызметтерде жаман ниетпен кемсітуден азат болу құқығы. Егер заңдық жіктеме Конституциямен қорғалатын құқықтар мен бостандықтарға тікелей қатыспаса, онда жіктеменің заңдылығы сақталуы керек, егер ол [қандай да бір заңды үкіметтің] мақсатына жетуге мүлдем қатысы жоқ негіздемелерге құрылмаса. [Джордан] ақылға сыймайтын себеппен жарамсыз деп танылған болуы мүмкін, бірақ оған тең қорғау құқығы берілмеді". Бұл шешім Екінші апелляциялық округ сотында да күшінде қалды.
In May 1997, Robert Jordan filed a lawsuit against the city of New London, Connecticut, alleging violation of the Equal Protection Clause of the United States and Connecticut constitutions, in a case that was referred to by several media outlets as "Too Smart To Be A Cop", based on the city's application of scores generated by the Wonderlic test. Jordan was born and raised in New London, and had previous experience in law enforcement, working as a part time officer in near by Groton Long Point, and as a seasonal officer for the Connecticut Department of Environmental Protection. In fall 1996, Jordan requested an interview with Keith Harrigan, New London's Assistant City Manager in charge of personnel. Harrigan informed Jordan that he was ineligible because he scored too high on the written portion of the Wonderlic test intended to evaluate cognitive ability. New London had decided to consider only applicants who scored between 20 and 27 on the written examination. Jordan scored a 33 on the exam, the equivalent of having an IQ of 125. Jordan filed suit in the United States District Court for the District of Connecticut, where his case was dismissed by Judge Peter C. Dorsey, who noted: "The guarantee of equal protection under the Fifth Amendment is not a source of substantive rights or liberties, but rather a right to be free from invidious discrimination in statutory classifications and other governmental activity. It is well settled that where a statutory classification does not itself impinge on a right or liberty protected by the Constitution, the validity of the classification must be sustained unless the classification rests on grounds wholly irrelevant to the achievement of [any legitimate government] objective [Jordan] may have been disqualified unwisely but he was not denied equal protection." The dismissal was upheld on appeal to the United States Court of Appeals for the Second Circuit.
Wonderlic баллының негізгі тенденциясы
Жұмыс берушілер үшін сандық өлшем құралы ретінде қолданылатын баллдар жұмыс берушілер тарапынан жиналады. Үміткердің баллы кәсіби стандартқа, мысалы, күзетшілер үшін қабылданған стандартқа немесе сол кезде бірдей немесе ұқсас лауазымдарға үміткер болған басқа үміткерлердің баллдарымен салыстырылуы мүмкін. Әр мамандыққа тән орташа көрсеткіштер болады, сондықтан әртүрлі мамандықтар әртүрлі талаптарды қояды.
Serving as a quantitative measure for employers, scores are collected by the employers and the applicant's score may be compared to a professional standard, as is the case with security guards or, simply, compared to the scores of other applicants who happen to be applying for the same or similar positions at that time. Each profession has its own, unique, average; therefore, different professions require different standards.
НФЛ-дегі табысты болжаушы
Sports Illustrated журналының Джон П. Лопес NFL-де квотербектердің табысын болжау үшін 26–27–60 ережесін ұсынды (кем дегенде 26 Wonderlic тестінен, кем дегенде 27 колледждегі ойынға қатысу және кем дегенде 60% пастың дұрыс орындалуы) және бұл ереженің негізіндегі сәттіліктер мен сәтсіздіктердің бірнеше мысалын келтірді. 2005 жылғы Макдональд Мирабильдің зерттеуі квотербектің Wonderlic ұпайы мен оның пассерлік көрсеткіші арасында ешқандай маңызды байланыс жоқ екенін, сондай-ақ квотербектің Wonderlic ұпайы мен оның жалақысы арасында да маңызды байланыс жоқ екенін көрсетті. Сол сияқты, 2009 жылғы Брайан Д. Лайонс, Брайан Дж. Хоффман және Джон В. Мишельдің зерттеуі Wonderlic ұпайларының болашақ NFL өнімділігін, драфттағы орнын немесе кез келген позициядағы ойынға қатысу санын оң және маңызды түрде болжай алмайтынын анықтады. Лайонс зерттеуі Wonderlic тестінің ұпайлары мен болашақ NFL өнімділігі арасындағы байланыс кейбір позициялар үшін теріс екенін де көрсетті, яғни ойыншы Wonderlic тестінен қаншалықты жоғары ұпай алса, NFL-де соншалықты нашар өнер көрсетеді. Тайм-эндтер мен қорғаныс шебі үшін төменгі ұпайлар үлкен жетістіктерге нұсқау берді. 1975 жылғы NFL драфтының бесінші турында «Цинциннати Бенгалс» командасы таңдаған Пэт МакИнналидің айтуынша, Джордж Янг оған оның үлкен ұпайы оны таңдауды кейінге қалдырғанын айтқан. NFL тілшісі Мэтт Вердерам «Нью-Ингленд Пэтриотс» командасының шабуылдаушы желісіндегі Джо Тунидің Wonderlic сұрақтарына жауап бермеуге тырысқанын, себебі ол тым жоғары ұпай алғысы келмегенін хабарлады. МакИннали болжады: «Мамандар мен клуб басшылары екі жаққа да шектен шығуды ұнатпайды, бірақ әсіресе жоғары ұпайларды жақтырмайды. Менің ойымша, олар зиялы деңгейі жоғары жігіттердің билікке тым көп қарсылық көрсетуі мүмкін деп ойлайды». Майк Флорио Profootballtalk.com сайтында МакИнналимен келісті:
John P. Lopez of Sports Illustrated proposed a 26–27–60 rule to predict a quarterback's success in the NFL (at least a 26 on the Wonderlic, at least 27 college starts, and at least 60% pass completion) and listed several examples of successes and failures based on the rule. A 2005 study by McDonald Mirabile found that there is no significant correlation between a quarterback's Wonderlic score and a quarterback's passer rating, and no significant correlation between a quarterback's Wonderlic score and a quarterback's salary. Similarly, a 2009 study by Brian D. Lyons, Brian J. Hoffman, and John W. Michel found that Wonderlic scores failed to positively and significantly predict future NFL performance, draft position, or the number of games started for any position. The Lyons study also found that the relationship between Wonderlic test scores and future NFL performance was negative for a few positions, indicating the higher a player scores on the Wonderlic test, the worse the player will perform in the NFL. For tight ends and defensive backs, it was found that lower scores indicated increased achievements. According to Pat McInally, who was selected by the Cincinnati Bengals in the fifth round of the 1975 NFL Draft, George Young told him that his perfect score caused him to be selected later than he would have otherwise. NFL reporter Matt Verderame reported that New England Patriots offensive lineman Joe Thuney avoided answering Wonderlic questions so he would not score too high. McInally speculated that "coaches and front office guys don't like extremes one way or the other, but particularly not on the high side. I think they think guys who are intelligent will challenge authority too much". Mike Florio of Profootballtalk. com agreed with McInally:
NFL-дегі жұмыс өнімділігіне бұзушылық та кіреді. 2016 жылғы зерттеу Wonderlic тестінің болашақтағы қамау-қарғысқа түсуді, яғни қызметтен тыс қылмыстық бұзушылықты дұрыс болжағанын көрсетті, лиганың орташа көрсеткішінен төмен ұпай алған ойыншылардың болашақта қамауға түсу ықтималдығы лиганың орташа көрсеткішінен жоғары ұпай алған ойыншыларға қарағанда шамамен екі есе жоғары.
Job performance in the NFL also includes deviance. A 2016 study found that the Wonderlic significantly predicted future arrests, referred to as criminal off duty deviance, with players testing below the league average being almost twice as likely to get arrested in the future as players who scored above the league average.
Танымал мәдениетте
Wonderlic сынағының қарапайымдатылған және қысқартылған нұсқасы Madden NFL видео ойындарының ескі басылымдарында кездесетін.
A simplified and condensed version of the Wonderlic test appeared in older editions of the Madden NFL video game series.