Кіріспе
Лорейн Маргарет Брэхам (1938 жылғы 21 тамызда туған) – австралиялық саясаткер. 1994 жылдан 2008 жылға дейін Солтүстік территория заң шығару жиналысының депутаты болды, Брайтлинг сайлау округін өкілдік етті.
Loraine Margaret Braham (born 21 August 1938) is an Australian politician. She was a member of the Northern Territory Legislative Assembly from 1994 to 2008, representing the electorate of Braitling.
Алғашқы жылдар
Брам Викторияда дүниеге келді және бастапқыда ең кішкентай балаларды оқытушы ретінде білім алды, 1958 жылы Мельбурн мұғалімдер колледжін бітірді. Одан кейін төрт жыл Мельбурнда сабақ берді, осы кезеңде 1960 жылы қайтыс болған күйеуі Грэммен үйленді. Ол 1962 жылы әскери қызметін аяқтағаннан кейін, олар Мельбурнды қалдырып, солтүстікке көшуге шешім қабылдады. Оңтүстік Австралияның Андамуока қаласында қысқа мерзім опал кенішінде жұмыс істегеннен кейін, Алис-Спрингске қоныстанды. Брам көп жыл бойы мұғалім болып жұмыс істеді, соңында Брайтлинг мектебінің директоры қызметін сегіз жыл атқарды. Директорлық қызметін атқарумен қатар, ол 1988 жылдан 1994 жылға дейін Алис-Спрингс қалалық кеңесінің мүшесі болып қызмет етті және Солтүстік территория университетінде мемлекеттік секторды басқару бойынша магистратура дипломын аяқтады.
Қызмет мансабы
Брахамның 5 жыл бойы депутаттық және спикерлік қызметтері көбінесе ешқандай оқиғасыз өтті, бірақ министрлік қызметі аралас нәтижелер көрсетті. Ол Орталық Австралия министрі ретінде ең көп танылған, жоғары беделге ие болды және Аделаида-Дарвин теміржолының құрылысы төңірегіндегі келіссөздерге қатысты, Алис-Спрингстегі ірі қалалық жаңару жобасы – "Алиса 10" жобасын іске қосып, басқа да жетістіктермен қатар Алис-Спрингсте конгресс орталығының салынуына қол жеткізді. Бұл оның қалған екі министрлік қызметіндегі қиындықтармен қарама-қайшы болды. Ол Аумақтағы мемлекеттік тұрғын үйлердің жағдайына байланысты сынға ұшырады және көптеген шалқардағы жергілікті қауымдастықтардағы нашар тұрмыс жағдайларын жақсартуға күш салды. Дегенмен, Орталық Австралиядағы жұмысы туралы да бірнеше алаңдаушылықтар болды, Алис-Спрингс Ньюс газеті бір кезде оны "Ресми ашылулар министрі" деп атап, оның тиімді емес екенін айтқан.
Ауылдық либералды партиядан шығу
2001 жылғы сайлаудың алыс екенін ескере отырып, Брам қайта сайлауға түсу ниеті бар екенін мәлімдеді. Ол бастапқыда Брайтлинг округінен үшінші мерзімге Елдік-либералдық партияның Алис-Спрингс бөлімшесімен алдын ала іріктелді. Алайда, бөлімшенің басқа шешімдері қатты дау тудырды: Эльферинк іріктеуден шығарылды, ал белгілі Аралуэн үміткері Джодин Карни назардан тыс қалды. Осының салдарынан Эльферинк партияның Орталық Кеңесіне хат жолдап, жағдайға наразылық білдірді. Хабарға сәйкес, Брам Алис-Спрингс бөлімшесінің алдын ала іріктеу комиссиясын өкілеттік дауыстар арқылы өз жақтастарымен толтырған, ал бес делегат сайланудың орнына Стюарт бөлімшесінің төрағасы, депутаттыққа үміткер және Брамның қызметкері Тони Бонинг тағайындаған. Эльферинктың хатының қоздырған әсері зор болды. 2000 жылдың 25 қарашасында КЛП Орталық Кеңесі жабық есіктерде отырыс өткізіп, «Алис Спрингс Ньюс» газеті «Ұзын пышақтар түні» деп атаған сирек кездесетін қадам ретінде Алис-Спрингс бөлімшесінің алдын ала іріктеу шешімдерінің көп бөлігін күштен шығарды. Басқа өзгерістермен қатар, Кеңес Эльферинкт қайта қызметке қосып, Карниді Аралуэнге іріктеді және Брамның алдын ала іріктеуін жоққа шығарды. Бұрын Аралуэнда Карниден артық деп таңдалған Питер Харви Брамды Брайтлингтегі КЛП үміткері ретінде алмастырды. Осылайша, Брамның заң шығарушы органмен байланысы күрт аяқталды. КЛП бұрын да отырған депутаттарды іріктеуден шығарған болса да, Брам КЛП-нің отырған министрінің алғашқысы болып алдын ала іріктеуден айырылды. Бёрк бастапқыда Брамның мерзімі аяқталғанша министрлікте қалатынына қатысты түсініктеме беруден бас тартты. Алайда, үш күннен кейін ол Брамды кабинеттен босатып, оның портфелдерін артта отырған депутат доктор Ричард Лимге берді. Белгіленген мерзімде Брам КЛП-дан кетіп, өзінің мерзімін тәуелсіз депутат ретінде аяқтайтынын мәлімдеді. Брам сайлауда да отставкаға кетеді деген қысқаша болжам болды, бұл Алис-Спрингс қаласының мэрі Фрэн Килгариффке тәуелсіз үміткер ретінде қатысуға мүмкіндік берер еді, бірақ көп ұзамай Брам өзінің мандатын сақтап қалуға ниеттенгені анық болды.
Тәуелсіздікке қол жеткізу
Ол енді Country Liberal партиясын ұсынбаса да, Брэхам Ассамблеядағы белсенді, әлеуметтік консерваторлық көзқарастағы саяхатшы болып қала берді, бұл Элис-Спрингсте гейлер мен лесбияндық фестиваль өткізуге қарсы күресінде айқын көрінді. Бірақ көп ұзамай ол бұрынғы партиясымен де қарым-қатынасын үзді және олардың бірқатар шешімдеріне қарсы шықты, мысалы, үкіметті спорттық қаржыландыру мәселесінде Алис-Спрингске немқұрайлы қарады деп айыптады. Ол сондай-ақ екі партияны да Беррима сызығының оңтүстігіндегі аймақтарға көңіл бөлмегені үшін қатты сынады. Брэхам тағы бір мерзімге кандидат болады деген ниетін білдіргеннен кейін көптеген сарапшылар оның жеңіске қадам басатынын болжады. Сайлауға дейін танымал консервативті басылым The Bulletin Брэхамның алты ай бұрын үгіттен тоқтағанның өзінде оңай қайта сайлана алатынын мәлімдеді. Нәтижеде Брэхам 34% бірінші басымдық дауысымен екінші орынға ие болды, бірақ Еңбек партиясының дауыстары арқасында оңай сайланды. Бастапқыда парламентте даулы жағдай тууы мүмкін еді, яғни Еңбек партиясының үкімет құруы үшін Брэхамның немесе басқа тәуелсіз саяхатшы Джерри Вудтың қолдауы қажет болар еді, ал Country Liberal партиясына екеуінің де қолдауы керек болар еді. Егер мұндай жағдай туындаса, Брэхам партиясынан қуылғанына қарамастан, Country Liberal партиясын қолдайды деп күтілді. Алайда, бұл мәселе ALP үміткері Мэтью Бонсонның Миллнерде тым тар жеңіске жеткенімен шешілді, бұл Еңбек партиясына бір орынмен үкімет құруға мүмкіндік берді. Бонсонның жеңісі Еңбек партиясының өкілінің біреуін спикер етіп тағайындауы мүмкін болғанмен, жаңа премьер-министр Клэр Мартин Брахамға бұл лауазымды ұсынды, ол оны қабылдады.
Тәуелсіз кәсіпорын ретінде қайта пайда болу
Брахамның спикерлік екінші мерзімі оның біріншісінен айтарлықтай ерекшеленбеді. Алис-Спрингс округінің депутаты және спикер ретінде Брахам 2003 жылы Алис-Спрингсте Ассамблеяның алғашқы отырысын ұйымдастыруға зор үлес қосты, ол бес жыл бұрын оның өткізілуіне ынталандырған Конвенция орталығында өтті. Бірақ ол Ассамблея отырысында болған жанжалды оқиғадан кейін депутаттар Крис Бернс пен Джон Эльферинктың отставкаға келуін талап ету арқылы назар аударды. Ол екеуін де 2005 жылы жұмыстан босатты. Сондай-ақ, ол 2005 жылы Алис-Спрингстегі отырыстардың екінші кезеңін ұйымдастыруға көмектесті. Бұл отырыстардың нәтижесі жақсы бағаланса да, Брахамның спикер ретіндегі екінші мерзімінде ол енді тәуелсіз депутат болғанымен, көптеген саяси мәселелер бойынша пікір білдіруден және Ассамблеяда дауыс беруден ауытқуға міндетті болды (тек өте сирек дауыс тең түскен жағдайларда ғана). Ол бірнеше рет спикерліктен уақытша бас тартып, қарапайым депутат ретінде сөйлеуге немесе заң жобаларын ұсынуға қатысты, мысалы, 2002 жылғы контейнерлік салымдар туралы жеке мүшелік заң жобасында және 2005 жылғы наурызда парламенттік иммунитетін пайдаланып, Алис-Спрингс ауруханасының басшысы ережелерді бұза отырып тағайындалғанын мәлімдеді (бірақ кейін бұл мәлімдемесінен бас тартуға мәжбүр болды). Брахам 2005 жылғы сайлауда жаңа CLP кандидаттарына, бұрынғы кеңесші және жергілікті партияның белгілі тұлғасы Майкл Джонсқа қарсы парламентке қайта сайлануға түсті. Оның тағы бір мерзімге жеңіске жететіні күтілгенімен, ол көпшіліктің күткенінен де күшті қарсылыққа тап болды. Сайлау қорытындысы сайлаудан кейін бірнеше күнге дейін белгілі болмады, ақырында Брахам жеңімпаз деп жарияланса да, ол 4,6 пайыздық дауыс жоғалтуға ұшырады. Ол спикерлікті сақтау немесе алмастыру туралы пікір білдірмегенімен (вице-спикер Джерри Вуд бұл лауазымды сақтағысы келетінін анық айтқаннан айырмашылығы), егер ол өзінің мандатын сақтап қалса, сайлаудан кейін Брахамның қызметін жалғастыратыны күтілді. Алайда, Лейбористер партиясының толық жеңісіне байланысты, олар тәуелсіз кандидатты спикерлік креслода ұстауға мүдделі болған жоқ. Сондықтан Лейбористер партиясы бұрынғы министр Джейн Агаардты бұл лауазымға ұсынды. Брахамтың екі баласы бар – бір ұл және бір қыз. Ол күйеуі Грейммен 41 жыл бірге өмір сүрді, бірақ 2003 жылдың қазан айында күйеуі күтпеген жерден жүрек талмасынан қайтыс болғаннан кейін жесір қалды. Брахам 8CCC радиосында "Өз тарихыңызбен бөлісіңіз" атты апталық радио бағдарламасын жүргізеді.
Braham's second stint as Speaker meant that although she was now an independent MP, she was still bound by convention to refrain from debate on most political issues and could not vote in the Assembly except in the extremely rare event of a tie. On a few occasions, she temporarily stood down as Speaker to speak as a regular member or move legislation, as seen in her 2002 Private Member's Bill concerning container deposit legislation and again in March 2005, when she used parliamentary privilege to claim that the head of the Alice Springs hospital had been appointed in breach of regulations (which she was later forced to retract). Braham ran for another term in parliament at the 2005 election, facing the new endorsed CLP candidate, former councillor and local party figure Michael Jones. Braham had been widely tipped to win another term, but ended up facing a much stronger challenge than most had predicted; the result was not known for several days after the election, and while Braham was eventually declared the winner, she suffered a swing of 4.6 percent. While she had not expressed a preference either way whether she wanted to remain Speaker (in contrast to Deputy Speaker Gerry Wood, who had made clear that he wanted to retain the position), it was widely expected that Braham would continue in office after the election if she retained her seat. However, with Labor winning a comprehensive victory, it had little incentive to keep an independent in the Speaker's chair. Accordingly, Labor nominated former minister Jane Aagaard for the position instead. Braham has two children, one son and one daughter. She was married to husband Graeme for 41 years, but was widowed in October 2003 when he died unexpectedly of a heart attack. Braham hosts a weekly radio program called "Share Your Story" on 8CCC.