Кіріспе

АҚШ-та қолма-қол айналымға жарамды талап бойынша алу шоттары (NOW шоттары) – шексіз мөлшерде чектерді жазуға мүмкіндік беретін, пайыз төлейтін депозиттік шоттар. Талап бойынша алуға жарамды бұйрық, талап бойынша депозиттік шотқа жазылған чекпен бірдей болып табылады, бірақ АҚШ-тың банк ережелері «талап бойынша депозиттік шот» және «қолма-қол айналымға жарамды талап бойынша алу шоттары» терминдерін бөлек анықтайды. 2011 жылдың шілдесіне дейін Regulation Q ережесінде талап бойынша депозиттерге пайыз төленуіне тыйым салынған. NOW шоттары Regulation Q ережесіне сәйкес құрылған. NOW шоттары тексерілетін депозиттер саналады және Федералдық резервтік жүйенің ақша ұсынысының M1 анықтамасында, сондай-ақ одан кең анықтамаларында есептеледі. Барлық басқа банк депозиттері сияқты, олар банк үшін міндеттемелер болып табылады. Бұл тыйым салудың себебі – Ұлы депрессияның басындағы банк жүйесінің тұрақсыз кезеңінде, әсіресе Нью-Йорк банктерінің талап бойынша депозиттерге төлеген пайызы банктік секторда «артық бәсекелестік» деп қарастырылды және бұл пайда маржасын төмендетіп, банктердің банкротқа ұшырауына әкелді, соңғысы – төмендеген пайда маржасының және Нью-Йорк банктерінің қор нарығындағы шамадан тыс спекуляциясының нәтижесі болды. Алғашқыда пайыздық ставкалар төмен болды және талап бойынша депозиттерге пайыз төлеуге тыйым салу тек аз сомадағы төлемдерді болдырмағандықтан, тыйым салудан қашуға елеулі әрекеттер жасалмады. Алайда, 1950 жылдары пайыздық ставкалар өсті, сондықтан банктер тыйым салуды айналып өтуге үлкен ынталандыру сезіне бастады. Ақшалай емес жолдармен тыйым салудан қашуға тырысуларға көптеген филиалдарды ашу және жаңа клиенттерге сыйлықтар беру сияқты қосымша ыңғайлылықтар ұсыну кірді. Ақшалай жолмен тыйым салудан қашу, яғни жасырын пайыз, клиенттің талап бойынша депозиттерінің сомасына тікелей байланысты артықшылықты несие ставкалары мен чектерді қарастыру сияқты қызметтер үшін төмендетілген бағалар кірді. Бұл Конгреске 1974 жылдың қаңтарында Массачусетс және Нью-Гэмпширде, ал 1976 жылдың наурызында Жаңа Англияның барлық штаттарында NOW шоттарына рұқсат беруге әкелді. Бастапқыда NOW шоттарына 5% пайыздық шектеу қойылды: оларды ұсынатын барлық Жаңа Англия мекемелері рұқсат етілген 5% мөлшерлеме бойынша төлем жасады. Соңында, 2011 жылдың 21 шілдесінде талап бойынша депозиттерге пайыз төлеуге тыйым салу (Regulation Q ережесінің жалғыз маңызды бөлігі) жойылды, бұл екі шот түрінің арасындағы жалғыз айырмашылықты жойды.