Кіріспе

Сихотэ Али́нь (Рус. Сихотэ́ Али́нь, /lang/'s//iː//k//ə/, /t//eɪ// //ə//'//l//iː//n/, SEEkəTAY əLEEN) – Ресейдің Приморский және Хабаровск өлкелеріндегі тау жотасы. Бұл жота Владивосток портының солтүстік-шығысына қарай созылып жатыр. Ең биік шыңдары – теңіз деңгейінен биіктігі бар Тордоки Яни, Хабаровск өлкесіндегі Ко тауы және Приморский өлкесіндегі Аник тауы.

География

Сихоте-Алин қалыпты белдеу, бірақ солтүстік тайгаға тән түрлер (мысалы, бұғы және Уссури қоңыр аюы) Амур жолбарысы, Амур барысы және Азия қара аюымен бірге кездеседі. Аймақта қасқырлар өте сирек, себебі олар жолбарыстармен бәсекелеседі. Аймақтағы ең ұзақ өмір сүрген ағаш – мың жылдық жапон йеуы. Бұл – Sikhotealinia тұқымдасының жалғыз белгілі мекені, Jurodidae тұқымдасының жалғыз тірі өкілі. Олардың құрттар тобындағы орны нақты болмағандықтан, "құрттардың ең жұмбақ өкілдері" деп сипатталады. Амур өзенінің көптеген салалары, оның ішінде Гур өзені де осы аймақта жатыр. Басты аймақты рейнджерлердің сүйемелдеуімен ғана зерттеуге болады.

Тарих

Бұл атау маньчжур тілінен шыққан ("тау") деп есептеледі. 1910-1920 жылдары Сихоте-Алин тауларын орыс географы және натуралисті Владимир Арсенев (1872–1930) жан-жақты зерттеді, ол өзінің оқиғаларын бірнеше кітаптарында, әсіресе "Дерсу Узала" (1923) кітабында сипаттады. Осы кітабы 1975 жылы Акира Куросаваның "Оскар" жүлдесіне ие болған фильміне негіз болды. Көптеп зерттеу жұмыстарын жүргізуінің және қорғауының нәтижесінде 1935 жылы Сихоте-Алин және Лазо қорықтары құрылды, олар аймақтың ерекше жануарлар дүниесін сақтауға бағытталған. 1947 жылдың 12 ақпанында тауларда соңғы жылдардағы ең ірі метеориттік жауын-шашын болды. Сихоте-Алин метеориті атмосферада жарылып, шамамен ауданына көп тонна металл жаудырды. Метеориттердің соққысынан кратерлер пайда болды, олардың ең ірісінің диаметрі болды. 2001 жылы ЮНЕСКО "Орталық Сихоте-Алин"ді Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізді, оның "қабықты қанатты (қытай) суқұсы, Блакистон балық бүркіті және Амур жолбарысы сияқты жойылу қаупі төнген түрлердің сақталуына" маңызды екенін атап өтті. Дүниежүзілік мұра орнының жалпы ауданы құрады, оның ішінде Сихоте-Алин қорығының жергілікті аймағы құрады. 2018 жылы Дүниежүзілік мұра орны "Бикин өзені аңғары" деген атпен Бікин ұлттық паркін қосып кеңейтілді.