Екінші Доктор: «Доктор Кто» сериалының кейіпкері

Кіріспе

Доктор Кто-ның ойдан шығарылған кейіпкері. Екінші Доктор – Доктордың, британдық ғылыми фантастикалық телесериалдың басты кейіпкерінің бір бейнесі. Оны актер Патрик Траутон сомдады. Оның 119 бөлімінің 53-і жоғалып кеткен. Сериалдың сюжеті бойынша, Доктор – Галлифрей планетасынан шыққан, ғасырлар бойы TARDIS-те уақыт пен кеңістікте саяхаттайтын, көбінесе серіктерімен бірге болатын Уақыт Мырзасы. Өмірінің соңында Доктор жаңа денеге ие болады (регенерация); нәтижесінде Доктордың сыртқы келбеті мен мінезі өзгереді. Бірінші Доктор сияқты бірдей «негізгі» кейіпкер болғанымен, бірақ өте ерекше тұлғаға ие болған Екінші Докторға (бастапқыда «жаңару» деп аталған) айналу, сериалдың дамуындағы маңызды кезең болды және соңынан сериалдың ұзақ өмір сүруіне ықпал ететін маңызды элементке айналды. Бірінші Доктордан (Уильям Хартнелл) кейін регенерация жасап, одан кейін үшінші Доктор (Джон Пертуи) келеді. Траутонның Докторы – сырттан қарағанда шалаң-шұңқыр, көңілді және ойсыз саяхатшы, оны «Космикалық Босқын» деп атады. Ол көбінесе жаулары мен одақтастарын жақсылыққа пайдалану үшін қолдайтын, мықтырақ және сәл қараңғы жағын жасырып жүрді. Оның алғашқы «Swinging Sixties» серіктері – оның бұрынғы бейнесімен бірге саяхаттаған жоғары қоғам өкілі Поли (Аннеке Уиллс) және қара жұмысшы теңізші Бен Джексон (Майкл Крейз) болды. Кейіннен оларға 18 ғасырдың Джейкобит жақтасы Джейми МакКриммон (Фрейзер Хайнс) қосылды, ол Екінші Доктордың ең адал және сенімді серігіне айналды. Бен мен Поли кеткеннен кейін Доктор мен Джеймиге Виктория Уотерфилд (Дебора Уотлинг) – жетім қыз және 21 ғасырдың астрофизигі Зои Хериот (Венди Пэдбери) қосылды. Джейми мен Зои Екінші Доктормен бірге болды, уақыт мырзалары оларды өз уақыттарына қайтарғанша, олардың алғашқы кездесуден басқа барлық естеліктері жойылды.

Өмірбаян

Бірінші Доктор «Оныншы планета» оқиғалары кезінде (1966) Кибер-адамдармен күрескенде күшін жоғалтып, ақырында қарттықтан құлдырады. Оның денесі жаңарып, Екінші Докторға айналды. Бастапқыда Екінші Доктор мен оның алдыңғысы арасындағы қарым-қатынас белгісіз болды. Бірінші оқиғасында Екінші Доктор өзінің бұрынғысын үшінші жақта, мүлдем басқа адамдай сипаттады. Оның серіктері Бен мен Поли алғашында оған қалай қарым-қатынас жасау керектігін білмейді, бірақ Поли оның сол адам екеніне сенуге дайын. Тек Далек Докторды танығанда ғана Бен оның Доктор екеніне көз жеткізеді. Бұл жаңа Доктордың алғашқы оқиғасы «Далектердің күші» (1966) кезінде болды. Екінші оқиғасында, «The Highlanders» (1966–67), Джейми МакКриммон TARDIS экипажына қосылып, Екінші Доктормен бірге саяхаттың соңына дейін болды. «Бетсіздер» (1967) оқиғасының соңында Бен мен Поли, формасын өзгертетін шетелдіктер туристерді жаппай ұрлағаннан кейін, TARDIS Гатвик әуежайына қонған күні, бірінші Доктормен бірге кеткен күніне оралды. Келесі оқиғасында, «Даллектердің зұлымдығы» (1967), Доктор мен Джейми 19 ғасырда Виктория Уотерфилдпен кездесетін болды, себебі TARDIS Далектердің «Адам және Далек факторларын» алу жоспарына байланысты ұрланды. Доктор осы жағдайды пайдаланып, Далектердің азаматтық соғысын ұйымдастырды, нәтижесінде Далектер мәңгілікке жойылды. Алайда Викторияның әкесі қаза тапқандардың арасында болды. Жетім қалған Виктория Доктор мен Джеймиге саяхаттарында бірге жүруге шешім қабылдады. Ол Доктор мен Джеймиге деген қатты құрметімен бірге, TARDIS-тегі өмірге және оның қырсынына толыққанды бейімделе алмады. Ол «Қасқырдан келген ашу» (1968) оқиғасынан кейін кетіп, 20 ғасырда Харрис мырза мен ханымға асырап алынды. «The Wheel in Space» (1968) оқиғасынан кейін Доктор мен Джеймиге 21 ғасырдан келген өте зиялы әйел Зои Хериот қосылды, ол «Дөңгелек» деп аталатын ғарыш станциясына жасалған Кибер-адамдардың шабуылын жеңуге көмектесті. Ол TARDIS-ке жасырын кіріп, Доктордың ескертулеріне қарамастан, қалуды жөн көрді. Екінші рет жаңғырған Доктор Далектер мен Кибер-адамдар сияқты таныс жаулармен, сондай-ақ Ұлы Ақыл-ой мен Мұз жауынгерлері сияқты жаңа жаулармен бетпе-бет келді. Ол 1968 жылы «Қорық желісі» кезінде полковник Алистер Гордон Летбридж Стюартпен алғаш рет Лондон метросының туннельдерінде кездесті. Ұлы Ақыл-ойды жеңгеннен кейін Летбридж Стюарт бригадир болып тағайындалды және әлемді ғарыштан келген қауіп-қатерлерден қорғауға және зерттеуге арналған әскери ұйым – UNIT британдық бөлімшесінің басшысы болды. «The Invasion» (1968) оқиғасында Доктор онымен бірлесіп, өнеркәсіпші Тобиас Воганмен біріккен Кибер-адамдардың шабуылын жеңді. Соңғы «Соғыс ойындары» (1969) оқиғасында Екінші Доктордың уақыты аяқталды, себебі TARDIS соғыс аймағының ортасына қонды, оны басқа планеталық басшылар жасады, олар бас тартқан уақыт Лордының көмегімен адамдарды өздеріне сарбаздыққа тартып, миын жуып, галактиканы жаулап алу үшін тірі қалғандарын пайдалануды жоспарлады. Доктор олардың жоспарын бұзуға қабілетті болса да, ол адамдарды Жер тарихындағы бастапқы орындарына қайтара алмайтынын түсінді. Сондықтан ол Уақыт Лордтарымен байланысқа шығып, өз еркінен айырылды, қашуға тырысқанына қарамастан, туған планетасына қайта оралуға мәжбүр болды. Ол одан кейін Уақыт Лордтары тарапынан олардың араласпау заңын бұзғаны үшін сотталды. Доктордың Уақыт Лордтары өздерінің зор күштерін басқаларға көмектесу үшін пайдалану керек деген пікіріне қарамастан, ол 20 ғасырдағы Жерге жер аударылды, ал Уақыт Лордтары оны үшінші Докторға жаңғыртуға мәжбүр етті. Джейми мен Зои өздерінің уақытына қайтып оралды, олардың Доктормен алғашқы кездесуден басқа барлық естеліктері өшірілді және TARDIS құпиясы да Доктордан алынды.

The First Doctor grew progressively weaker while battling the Cybermen during the events of The Tenth Planet (1966) and eventually collapsed, seemingly from old age. His body renewed itself and transformed into the Second Doctor. Initially, the relationship between the Second Doctor and his predecessor was unclear. In his first story, the Second Doctor referred to his predecessor in the third person as if he were a completely different person. His companions Ben and Polly are at first unsure how to treat him, though Polly is willing to believe he is the same man, and it is only when a Dalek recognises the Doctor that Ben accepts that he is the Doctor. This all occurred during the new Doctor's first story, The Power of the Daleks (1966). In the second story, The Highlanders (1966–67), Jamie McCrimmon joined the TARDIS crew, and remained with the Second Doctor for the rest of his travels. At the conclusion of The Faceless Ones (1967), Ben and Polly left together when the TARDIS landed at Gatwick Airport on the same day they originally left with the First Doctor, after they had stopped the mass kidnapping of tourists by shape shifting aliens. In the following story The Evil of the Daleks (1967), the Doctor and Jamie became involved in a plot by the Daleks to gain both the "Human and Dalek Factors" when the TARDIS was stolen, which led to them meeting Victoria Waterfield in the 19th century. The Doctor used the situation to engineer a Dalek civil war that seemingly destroyed the Daleks forever. However, Victoria's father was among the casualties. Now an orphan, Victoria chose to accompany the Doctor and Jamie on their travels. Although she felt great affection for the Doctor and Jamie, she was never able to completely come to terms with life in the TARDIS and the constant danger that resulted. She eventually chose to leave after the events of Fury from the Deep (1968) and was adopted by Mr. and Mrs. Harris in the 20th Century. After the events of The Wheel in Space (1968), the Doctor and Jamie were then joined by Zoe Heriot, an extremely intelligent woman from the 21st century, who helped defeat the Cybermen attack on a space station known as the Wheel. She then stowed away in the TARDIS and, despite the Doctor's warnings about what she might encounter, chose to remain. During his second incarnation, the Doctor confronted familiar foes such as the Daleks and the Cybermen, as well as new enemies such as the Great Intelligence and the Ice Warriors. It was during The Web of Fear (1968) that he first met Colonel Alistair Gordon Lethbridge Stewart, in the tunnels of the London Underground. Following the defeat of the Great Intelligence, Lethbridge Stewart was promoted to Brigadier and became the leader of the British contingent of UNIT, a military organisation tasked to investigate and defend the world from extraterrestrial threats. In The Invasion (1968), the Doctor reteamed with him to defeat an invasion of Cybermen in league with industrialist Tobias Vaughan. In his final story The War Games (1969), the Second Doctor's time came to an end when the TARDIS landed in the middle of a warzone, created by a race of alien warlords who, with the help of another renegade Time Lord the War Chief, progressively kidnapped and brainwashed humans into becoming soldiers for them, hoping to use the ones who survived to conquer the Galaxy. Although the Doctor was able to defeat their plan, he realised he would be unable to return the human subjects to their various original points in Earth's history. He therefore contacted the Time Lords, sacrificing his own freedom in the process, and despite an attempt to escape was forced to return to his home planet. He was then put on trial by the Time Lords, for breaking their laws of non interference. Despite the Doctor's argument that the Time Lords should use their great powers to help others, he was sentenced to exile on 20th century Earth, the Time Lords forcing his regeneration into the Third Doctor in the process. Jamie and Zoe were returned to their own time, with their memories of all but their first encounter with the Doctor wiped and the secret of the TARDIS was also taken from the Doctor.

6В маусымы

Траутонның көп докторлар туралы оқиғаларда кейінірек пайда болуында, жалғастық қателер болуы мүмкін. Мысалы: "Бес дәрігер" эпизодында Траутонның Докторы өзінің соңғы оқиғасы "Соғыс ойындарынан" кейінгі оқиғаларға сілтеме жасайды. "Екі дәрігер" эпизодында Траутонның Докторы Уақыт Лордтарынан тапсырма алған болып көрсетілген, бірақ ол өзінің дәуірі бойы олардан қашып жүрген. Сонымен қатар, Джейми мен Доктор Екінші Доктор дәуіріндегіден әлдеқайда үлкен көрінеді. Бұл кейбір жанкүйерлерді 6-шы және 7-ші сериялар арасында Доктор көптеген оқиғаларға қатысқанын болжауға итермеледі. Осы теория бойынша, Уақыт Лордтары "Соғыс ойындары" (1969) оқиғаларынан кейін Екінші Докторды агент ретінде пайдаланды, және ол бірден жаңарудан өтіп, Жердегі жерсіздікке түспеді. Бұл жалғастық теориясы "6B маусым" деп аталады. Сонымен қатар, "Соғыс ойындары" Доктордың жаңаруын көрсетпесе де, ол кейінірек телекомиксте бейнеленді, онда Жердегі жерсіз Доктордың ерліктері көрсетілді. Ал бұрын, "Түнгі серуеншілер" комиксінде, Доктор анимациялық қорқытқыштармен Тардис ішіне тартылған, бұл оның сыртқы түрін өзгертуге мүмкіндік берді. Екінші Доктордың жаңаруы Джон Пертуидің үшінші Доктор рөліндегі соңғы түсірілімі болған, жанкүйерлер түсірген "Devious" фильмінде де көрсетілген. Сценарий редакторы Роберт Холмстің сөзіне сәйкес, Екінші Доктордың Уақыт Лордтары үшін орындаған тапсырмалары "Соғыс ойындары" оқиғаларынан бұрын болды: "Олар Траутон Докторын айламен пайдаланып, өздері үшін түрлі істер жасауға мәжбүр етті, содан кейін оны сотқа тартты".

Тұлға

Екінші Докторды "Космикалық саяхатшы" деп атайды, өйткені екінші Доктор өзінің алғашқы бейнесіне қарағанда әлдеқайда шалақы және балағатты көрінетін. Ол өте тапқыр, ақылды, әрқашан жауларынан бірнеше қадам алдыда болып, кейде адамдарды үлкен игілік үшін манипуляциялап қана қоймай, олардың оның нағыз қабілеттерін бағаламауы үшін ақымаққа салады. Мысалы, "Кибер адамдардың қабірі" (1967) фильмінде, қабірді ашпау туралы ескертулеріне қарамастан, ол зұлым логик Эрик Клайгтің кодты есептеуін түзетіп, Клайгтың артынан жасырын түрде қабірді ашуға мүмкіндік береді. Бұл Докторға Клайг пен Кибер адамдардың жоспарларын ашып, екеуін де жеңуге көмектеседі. Кейде ол айналасындағыларды манипуляциялау арқылы қараңғы жолға түседі. "Далектердің зұлымдығы" (1967) фильмінде ол Джеймиді Викторияны құтқаруға итермелейді (осылайша "Адам факторы" сынағын бастайды) және Эдвард Уотерфилд Далектермен ынтымақтасқандығы үшін кешірім сұрағанда оған мойынбұрмайды. Кейін ол "Далек факторының" әсерінен психикалық Далекке айналғандай көрінеді, бірақ бұл тек алдау екенін көрсетеді. "Дүниенің жауы" (1968) фильмінде, өзінің өзінің көшірмесі – жауыз Саламандер рөлін ойнап, Джейми мен Викторияны оның кім екенін білмей сұраққа тартады, оларды өзіне физикалық шабуыл жасауға шақырады. "Қорқыныш желісі" атты келесі эпизодта ол Ұлы Зиялылықтың ақыл-ойынан айыру жоспарына көнетіндей болып көрінеді және құтқару әрекеттеріне қарсы тұрады, бірақ кейін бұл жоспарды кері қайтару үшін жасалғаны белгілі болады. Бақылаудан шығып кеткен жағдайлардағы үрей мен алаңдауға қарамастан, Екінші Доктор әрқашан опасыздарға көмектесу ниетімен батыл және адал әрекет етеді. Бұл Доктор "Мен қашуды айтсам, қашыңдар!" және "О, құдай-ау, қандай әпкем!" (бірақ соңғысы оның соңғы бірнеше эпизодтарының бірі – "Кротондар" эпизодында ғана естіледі) деген сөздерімен және диктофонда ойнай білуімен танымал.

The Second Doctor has been nicknamed the "Cosmic Hobo", as the impish Second Doctor appeared to be far more scruffy and childlike than his first incarnation. Mercurial, clever, and always a few steps ahead of his enemies, at times he could be a calculating schemer who would not only manipulate people for the greater good but act like a bumbling fool to have others underestimate his true abilities. One example is in The Tomb of the Cybermen (1967), where, despite his admonitions not to open the titular tomb, he corrects evil logician Eric Klieg's calculations of the code to open the tomb behind Klieg's back. This allows the tomb to be opened, so that the Doctor can expose Klieg and the Cybermens' respective plans and defeat both. Sometimes his manipulation of those around him can veer into dark territory. In The Evil of the Daleks (1967), he coldly manipulates Jamie into trying to rescue Victoria (thus setting in motion the Human Factor tests) and is unsympathetic when Edward Waterfield tries to apologise for his collaboration with the Daleks. Later in the story he appears to have been converted by the "Dalek factor" into a mental Dalek, although he eventually reveals this to be a pretence. In The Enemy of the World (1968) while impersonating villain Salamander who is his doppelganger, he interrogates Jamie and Victoria without their knowing that it is really himself, provoking them until they nearly physically attack him. In the following story The Web of Fear he apparently reconciles to the Great Intelligence's plan to drain his mind and resists rescue attempts only afterwards does it emerge that he planned to reverse to mind drain. Despite the bluster and tendency to panic when events got out of control, the Second Doctor always acted heroically and morally in his desire to help the oppressed. This Doctor is associated with the catchphrases "When I say run, run! ", and "Oh my giddy aunt!" (although the latter is only first heard in one of his last few stories, The Krotons) and is noted for playing the recorder.

Сыртқы келбеті

Троутонның костюмі актердің өзі, продюсер Иннес Ллойд және сценарий редакторы Джерри Дэвис арасындағы әңгімелесудің нәтижесі болды. Ол бірнеше өлшем үлкен қара фрактің үстінен, ашық көк түсті, түймелі жағалы көйлек киген. Көйлектің жоғарғы түймесі шешілген, бірақ жейдесінің үстіңгі бөлігі Уинстон Черчилль стиліндегі галстук-бабочкаға бекітілген қауіпсіздік инесімен ұсталған. Ол өте кең шалбар киген.

Питер Дэвисон, Колин Бейкер, Сильвестр Маккой, Кристофер Экклстон және Мэтт Смит, сәйкесінше бесінші, алтыншы, жетінші, тоғызыншы және он бірінші Докторларды сомдаған актерлер, Екінші Доктордың оларға ең ұнайтынын айтты. Смит өзінің Доктор костюмі, әсіресе галстук-бабочкасы, Екінші Доктордың ықпалында болғанын, ал "Кибер адамдардың қабірі" әңгімесін өзінің сүйікті әңгімесі ретінде атады.