Экономикада еркін кіру – кәсіпкерлердің нарыққа тосқаусыз кіруі. Қаржылық табысқа ұмтылған жаңа фирмалар пайда пайда табу үшін бәсекелеседі. Ұзақ мерзімді перспективада кездеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Экономикада еркін кіру – бұл кәсіпорындардың экономикалық тауар нарығына өндірісті құрып, өнімді сату арқылы еркін кіре алу жағдайы. Еркін кіру туралы болжамға сәйкес, егер белгілі бір саланың фирмалары жоғары пайда табатын болса, сол пайдаға қол жеткізгісі келетін жаңа фирмалар да нарыққа кіру үшін сол тауарды өндіруді бастауы немесе оған ауысуы мүмкін. Мұндай жағдайда, жаңадан құрылған фирманың бәсекелесуіне ешқандай кедергі болмайды. Пайда табу мүмкіндігі туғанда, нарыққа сол тауар үшін жаңа фирмалар кіріп, оған бәсекелеседі деп есептейміз. Көптеген нарықтарда бұл шарт ұзақ мерзімді кезеңде ғана орындалады. Еркін кіру дегеніміз, фирманың ешқандай шығынсыз дүкен ашуы мүмкін дегенді білдірмейді. Жаңа қатысушының өндірістік қызметті жүзеге асыру үшін қажетті капиталды алуы қажеттігі анық. Сондықтан, нарыққа еркін кірген жағдайда да, жаңа қатысушы бұрынғы фирмалар сияқты шығындар құрылымымен бетпе-бет келеді. Еркін кіру – сатып алушылар мен сатушылардың саны шексіз деген кемелді бәсекелестік туралы болжамның бір бөлігі. Шексіз масштабтағы үнемдеуден туындаған табиғи монополия болмаған жағдайда, еркін кіру кез келген қолданыстағы фирмаға монополияны сақтауға кедергі келтіреді, бұл өндірісті шектейді және көп фирмалық нарықтан жоғары баға талап етуге мүмкіндік береді. Еркін кіру көбінесе еркін шығумен бірге жүреді, яғни шығынға ұшыраған фирмалар (мысалы, егер өнімді өндіретін фирмалар тым көп болса және әрқайсысы ең тиімді көлемде өндіре алмаса) нарықтан оңай шыға алады. Алайда, нарықтан шығу тастап кету шығындарын да қамтуы мүмкін.
In economics, free entry is a condition in which firms can freely enter the market for an economic good by establishing production and beginning to sell the product. The assumption of free entry implies that if there are firms earning excessively high profits in a given industry, new firms that also seek a high profit are likely to start to produce or change into a production of the same good to join the market. In such a case there are no barriers preventing a start up firm from competing. Where an opportunity of a profit arises we assume that there will also be firms entering the market for the certain good and compete for it. In most markets this condition is present only in the long run. The assumption of free entry doesn't mean that a firm is simply able to set up a shop without any costs incurred. It is clear that the new entrant needs to gain the capital that they need for operating in the industry. Therefore, even with a free entry to a market the entrant still has to face the same cost structure as does an already existing firm. Free entry is part of the perfect competition assumption that there are an unlimited number of buyers and sellers in a market. In conditions in which there is not a natural monopoly caused by unlimited economies of scale, free entry prevents any existing firm from maintaining a monopoly, which would restrict output and charge a higher price than a multi firm market would. Free entry is usually accompanied by free exit, under which condition firms that are incurring losses (such as would happen if there are too many firms producing the product so that each is producing too little to be at its minimum efficient scale) can readily leave the market. However, exiting a market may involve abandonment costs.
Бос кіріспен және шығумен ұзақ мерзімді нарықтық жеткізу
Егер тауар нарығындағы әрбір қатысушының сол тауарды өндіруге қолданылатын бірдей технологияға қол жеткізімі болса, және өндіріс факторларын сатып алуға болатын, біртекті тауар мен толық бәсекелестікті қамтамасыз ететін бір нарыққа қол жеткізімі болса, онда барлық фирмалардың нарықтағы және нарыққа енуі мүмкін барлық фирмалардың бірдей шығын қисығы болады. Қысқа мерзімде нарықтағы фирмалар саны өзгермейді. Мұндай нарыққа кіру, қазіргі кездегі бизнеске және потенциалды жаңа қатысушыларға әсер ететін стимулдарға байланысты. Егер нарықтағы фирмалардың пайдасы жоғары болса, бұл басқа фирмаларды өндіріс құру арқылы немесе өнім бағытын өзгерту арқылы нарыққа қосылуға ынталандырады. Жақсы пайда кезеңінде еркін кіру фирмалардың санын арттырады, тауар ұсынымын көбейтеді және бағаны, соның ішінде пайданы төмендетеді. Сол сияқты, егер нарықтағы фирмалар шығынға ұшырап, пайдасы төмендесе, көптеген фирмалар нарықтан шығып, бұл бағаны көтеріп, пайданы арттырады. Кіру мен шығудан кейін қалған фирмалардың экономикалық пайдасы нөлдік болуы керек. Осы кіру және шығу процесі ақырында орташа жалпы шығын мен бағаның теңесуіне әкеледі, осы кезде процесс аяқталады және фирмалар тиімді көлемде өндіріс жасайды.
Supposing that everyone in a market for a good has access to the same technology used for production of the good and can access the same market where inputs for the production can be bought to ensure a homogenous good and a perfect competition. In such a scenario all firms have in the market and all firms that can potentially enter the market have a uniform cost curve. In the short run the number of firms in the market is fixed. The entry of such a market depends on the incentives that influence existing businesses and potential new entrants. If firms that are already present in the market have high profits it is an incentives for other firms to join the market by setting up production or changing their product of focus. This free entry in times of good profits expands the number of firms, increases the supply of the good and pulls down prices and with it the profits. In the same manner, if firms in the market are experiencing losses and low profits many firms will exit the market which will bring up prices and increase profits. Remaining firms after the entries and exits must be making a zero economic profit. This process of entries and exits eventually drives average total cost and price to become equivalent at which point the process ends and firms are producing at their efficient scale.
Кіру кедергілері
Нарықтағы үстемдікке ие компаниялар оны екі жолмен сақтап қалуға тырысады: бір жағынан, басқа компаниялардың өзі сияқты біртекті тауар өндіруіне кедергі келтіру арқылы, екінші жағынан, жаңа компаниялардың бұл салаға кіруін тоқтату арқылы. Мұндай жағдайда кіруге қатысты белгілі бір кедергілер туындауы мүмкін. Бір ресурс тек бір компанияға ғана тиесілі болуы мүмкін. Мысалы, бір кәсіпорын аймақтағы таза судың жалғыз көзіне ие болуы мүмкін. Үкімет бір компанияға монополия беруі мүмкін. Мысалы, мемлекеттік коммуналдық кәсіпорынға бәсекелестікті шектеуі мүмкін. Басқа жағынан, бір кәсіпорын белгілі бір тауарға заңды патент немесе авторлық құқыққа ие болуы мүмкін. Нарықтың құрылымы немесе өндіріс процесі бір ғана өндірушінің ең тиімді болуын қамтамасыз етеді – мұндай жағдай табиғи монополия деп аталады.
Firms that already possess market power try to preserve it in two ways: either by trying to prevent other firms a homogenous good as they are or by stopping new entrants from joining the industry. There are some potential barriers to entry that can arise from such a situation. A resource is owned by a single firm. For instance, one business might control the only well for clean water in a region. The government might grant a single firm a monopoly. For instance, the state might bar competition to a state owned utility company. Alternatively, one business might possess a legal patent or copyright on a certain good. The structure of the market or the production process might make a single producer most efficient – this is called a natural monopoly.