Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гоа мәдениетінің шолуы, (Үндістан)
Overview of the culture of Goa, (India)
Гоа – Үндістанның штаты. Гоалықтардың музыка мен футболды бойларында туғаннан әкелгендей дейді, себебі екеуі де Гоа мәдениетіне терең сіңген.
Goa is a state of India. Goans are commonly said to be born with music and football in their blood because both are deeply entrenched in Goan culture.
Дін
Католик энциклопедиясындағы 1909 жылғы статистика бойынша, жалпы халықтың 365 291-інің ішінде 293 628 католик болды (80,33%). Гоада гоалықтардың эмиграциясының нәтижесінде христиан дінінің үнемі төмендеуі байқалады, сондай-ақ Гоаның аннексиясынан бері үлкен көлемдегі гоа емес иммиграцияның арқасында басқа діндердің үнемі өсуі байқалады. Гоада жергілікті гоалықтар гоа емес тұрғындардан кем, бірақ христиан діні штат бойынша басым болып қала береді, және христиандардың үлесі ұлттық орташа көрсеткіштен жоғары. Демографиялық өзгерістерге дінге өтудің әсері аз көрінеді. 2011 жылғы халық санауы бойынша, 1 458 545 адамнан тұратын халықтың 66,1% индуист, 25,1% христиан, 8,3% мұсылман және 0,1% сикх болды.
According to the 1909 statistics in the Catholic Encyclopedia, the total Catholic population was 293,628 out of a total population 365,291 (80.33%). Within Goa, there has been a steady decline of Christianity due to Goan emigration, and a steady rise of other religions, due to massive non Goan immigration since the Annexation of Goa. Native Goans are outnumbered by non Goans in Goa, but Christianity remains prevalent in the state, with a higher percentage of Christians than the national average. Conversion seems to play little role in the demographic change. According to the 2011 census, in a population of 1,458,545 people, 66.1% were Hindu, 25.1% were Christian, 8.3% were Muslim and 0.1% were Sikh.
Фестивальдар
Үндістанның Гоа штатында ең танымал тойланулар – Гоа карнавалы (конканьки: Интруз), Шигмо және Сан-Жоа (Жохан Креститель мерекесі). Гоадағы ең танымал мерекелерге Ганеш Чатурти (конканьки: Чават), Дивали, Рождество (конканьки: Наталам), Пасха (конканьки: Пасканчем Фест), Самвасар Падво немесе Санвсар Падво, сондай-ақ Гоадағы католик қауымы Гоенчо Саиб деп білетін әулие Франциск Ксавьер мерекесі кіреді.
The most popular celebrations in the Indian state of Goa include the Goa Carnival, (Konkani: Intruz), Shigmo and São João (Feast of John the Baptist). The most popular festivals in Goa include Ganesh Chaturthi (Konkani: Chavath), Diwali, Christmas (Konkani: Natalam), Easter (Konkani: Paskanchem Fest), Samvatsar Padvo or Sanvsar Padvo and the feast of St. Francis Xavier, who is known as Goencho Saib by the Catholic Community in Goa.
Ас мәзірі
Күріш балық карриімен (конкани тілінде Xit kodi) Гоадағы негізгі тағам болып табылады. Гоа асханасы әртүрлі балық тағамдарымен және күрделі рецепттермен пісірілгенімен әйгілі. Гоа тағамдарын дайындауда кокос және кокос майы, бұрыш, дәмдеуіштер мен сірке су кеңінен қолданылады, бұл тағамға ерекше дәм береді. Католиктер арасында Виндалхо, Xакути және Сорпотел сияқты шошқа және сиыр етінен жасалған тағамдар маңызды мерекелерде дайындалады. Хатхат деп аталатын экзотикалық Гоа көкөніс стюі индуистер мен христиандардың мерекелерінде өте танымал. Хатхатқа кем дегенде бес түрлі көкөніс, жаңа кокос және Гоаға тән дәмдеуіштер қосылады, олар хош иіске ұнатады. Жұмыртқаға негізделген, көп қабатты тәтті тағам – бебинка Рождествода ең көп сүйіктісі. Кажу фени кашу ағашының жемісін қақтап дайындалса, кокос фени тодди пальмасының шырынынан жасалады.
Rice with fish curry (Xit kodi in Konkani) is the staple diet in Goa. Goan cuisine is renowned for its rich variety of fish dishes cooked with elaborate recipes. Coconut and coconut oil is widely used in Goan cooking along with chili peppers, spices and vinegar giving the food a unique flavour. Pork and beef dishes such as Vindalho, Xacuti and Sorpotel are cooked for major occasions among the Catholics. An exotic Goan vegetable stew, known as Khatkhate, is a very popular dish during the celebrations of festivals, Hindu and Christian alike. Khatkhate contains at least five vegetables, fresh coconut, and special Goan spices that add to the aroma. A rich egg based multi layered sweet dish known as bebinca is a favourite at Christmas. Cashew feni is made from the fermentation of the fruit of the cashew tree, while coconut feni is made from the sap of toddy palms.
Сәулет
Гоаның сәулет өнерінде португалдық әсер анық байқалады. Панажидегі Фонтайнхас Гоаның өмірі мен мәдениетін көрсететін мәдени аудан деп жарияланды. Гоаның шіркеулері мен монастырлары – ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген алты шіркеудің тобы. Бом Иса базиликасында Гоаның қасиетті қамқоршысы – Франциск Ксавьердің денесі сақтаулы. Он жыл сайын оның денесі құрмет көрсету үшін және жұртқа көрсету үшін төмен түсіріледі. Мұндай шара соңғы рет 2014 жылы өткізілген. Гоаның кейбір храмдарында, әсіресе Махадев және Саптакотешвар храмдарында Гоаның Кадамбалары мен Маратха империясы сияқты басқа дәуірлердің ықпалы көрінеді.
The architecture of Goa shows a distinct Portuguese influence. Fontainhas in Panaji has been declared a cultural quarter, showcasing the life, architecture and culture of Goa. The Churches and Convents of Goa are a group of six churches that are a UNESCO World Heritage Site. The Basilica of Bom Jesus holds the mortal remains of St. Francis Xavier, the patron saint of Goa. Once every ten years, the body is taken down for veneration and for public viewing. The last such event was conducted in 2014. Influences from other eras (Kadambas of Goa, Maratha Empire) are visible in some of Goa's temples, notably the Mahadev Temple and Saptakoteshwar Temple.
Спорт
Футбол крикетпен қатар Гоада ең танымал спорт түрі. Жеңіл атлетика, шахмат, хоккей, жүзу, үстел теннисі және баскетбол Гоада танымал спорт түрлерінің қатарында. Балық аулау да көптеген адамдардың демалысқа арналған әрекеті болып табылады.
Football is the most popular sport in Goa along with Cricket. Athletics, chess, hockey, swimming, table tennis and basketball are other popular sports in Goa. Fishing is also a popular recreational activity.
Музыка
Гоан католиктері 1500 жылдан бері Батыс классикалық музыкасын орындап келеді, себебі ол католик құлшылығының ажырамас бөлігі болып табылады. Мандо, дехнни, дулпод және тиатр – конкани тілінде дамыған дәстүрлі гоандық музыкалық формалар. Гоандық индуистер Натак, Бхаджан және Киртанға өте құштар. Көптеген белгілі үнді классикалық әншілер Гоадан шыққан, мысалы, Кишори Амонкар, Кесарбай Керкар, Житендра Абхишеки, Прабакар Карекар.
Goan Catholics have been performing Western classical music since the 1500s, because it is an integral part of the Catholic liturgy. Mando, dekhnni, dulpod and tiatr are traditional Goan musical forms in Konkani developed from Western Music. Goan Hindus are very fond of Natak, Bhajan and Kirtan. Many famous Indian Classical singers hail from Goa, such as, Kishori Amonkar, Kesarbai Kerkar, Jitendra Abhisheki, Prabhakar Karekar.
Билеу
Гоаның кейбір дәстүрлі билері – дехнни, фугди, корридиньо және дашаватара. Батыс әлеуметтік билері көптеген тойларда кездеседі.
Some traditional Goan dance forms are dekhnni, fugdi, corridinho and dashavatara. Western social dancing is a part of most celebrations.
Театр
Гоалықтар театр мен актерлік өнерге өте бейім. Кало және дашаватар бұрынғы танымал өнер түрлері болды. Соңғы екі ғасыр бойы Маратхи натақтары Гоадағы индуистер арасында кең танымал болды. Тиатр – католиктер арасында кең таралған, Гоаның басты театр түрі және ең табысты өнім болып табылады, себебі ол гоалықтарды Гоада ғана емес, сонымен қатар Үндістанның ірі қалалары Мумбаи мен Пунада (онда көптеген гоалықтар тұрады) және БАӘ, Кувейт сияқты Персия шығанағы аймақтарында да қуанттырып келеді.
Goans are very fond of theatre and acting. Kalo and dashavatar were popular art forms. Marathi Nataks have been very popular among Hindus in Goa for the past two centuries. Tiatr is the major Goan form of theatre common amongst Catholics and is the most commercial offering as it has entertained Goans not only in Goa but also in Mumbai and Pune (which are major cities of India and have a sizeable Goan population) and in the Gulf regions of UAE, Kuwait and so on.
Тіл
Гоа тұрғындарының көпшілігі алғашқы тіл ретінде кокани тілінде сөйлейді, ал қалғандары хинди, португал тілі немесе маратхи сияқты басқа тілдерді негізгі тіл ретінде қолданады. Дегенмен, дерлік барлық гоалықтар кокани тілінде сөйлей және түсіне алады. Кокани – барлық гоалықтарды біріктіретін Гоаның маңызды бір бөлігі.
The majority of Goans speak Konkani as their first language, while the remaining speak other languages, like Hindi, Portuguese or Marathi as their primary language. However, practically all Goans can speak and understand Konkani. Konkani is an important part of the Goan identity that binds together all Goans.
Туризм
Гоа 1960 жылдары Үндістан мен Непалдың "хиппи жолының" ең маңызды аялдамаларының бірі ретінде халықаралық даңққа ие болды. 1960 жылдардың ортасында бірнеше батыстықтар, соның ішінде "Сегіз саусақты Эдди" Калангутке төбеден өтіп, батыстықтар үшін қауымдастық құруға шешім қабылдады. Бастапқы жылдары Калангуте мен Бага осы оқиғаның орталығы болды, бірақ жылдар өте келе Анжуна жағажайы сияқты басқа да жақын қалалар да қосылды, ол Гоаның батыс жастар мәдениетінің орталығы болып қала береді. 1980 жылдардың ортасына қарай Гоада 8000-нан астам батыстық тұрды, олардың көпшілігі Батыс Еуропадан келген. Бұл ортаны есірткі, транс музыка және еркін махаббат сипаттады. Гоа бүгінде де халықаралық жастар мәдениетінің орталығы болып табылады. 1990 жылдардың соңынан бастап Гоа көбірек "жоғары деңгейлі" көрерменді тарта бастады, бұл бағаның өсуіне әкелді, ал бұл өз кезегінде "хиппи" қауымдастығының көптеген өкілдерін басқа, арзан аймақтарға көшіруге мәжбүр етті. Арамбол – электр қуаты мен су құбыры сияқты "цивилизациядан" ең алыс жағалау қауымдастығы, Гоаны дәстүрлі жоғары деңгейлі курорт аймаққа айналдыруды және Гоаның дәстүрлі, қарапайым контрмәдениетін сақтап қалуды қалайтындар арасындағы күрестің орталығына айналды.
Goa developed an international reputation in the 1960s as one of the prime stops on the legendary India Nepal "hippie trail". In the mid 1960s, several Westerners, including "Eight Finger Eddie" walked over the hill to Calangute, and decided to create a community for Westerners. In the early years, Calangute and Baga were the center of this scene, but it grew over the years to include other nearby cities like Anjuna Beach, which became, and arguably still is, the center of the Western youth culture of Goa. By the mid 1980s, there were over 8000 Westerners living in Goa, mostly from Western Europe. The scene was marked by drug culture, trance music and free love. Goa remains today an international center of youth culture. Starting in the late 1990s, Goa began to attract a more "upscale" audience, which in turn drove prices up, which in turn drove many in the "hippie" community to other less expensive areas. Arambol—the beach community furthest away from "civilization", like electricity and running water—became the center of a battle between those wanting to turn Goa into a more traditional upscale resort area, and those wanting Goa to retain its traditional rustic counterculture appeal.