Кіріспе

Арапахо ұлттық жануарлар қоры – Колорадо штатының солтүстік-орталық бөлігінде орналасқан АҚШ ұлттық жануарлар қоры. Ол болашақ ұрпақтар үшін табиғи ресурстарды басқару және қорғау мақсатындағы 560-тан астам ұлттық жануарлар қорының бірі. Қор Уолден қаласынан оңтүстікке қарай орналасқан Джексон округінің орталық бөлігіндегі Солтүстік Паркте орналасқан. Бұл қорық 1967 жылы су құстарына ұя салып, балапандарын өсіруге қолайлы орын қамтамасыз ету үшін құрылған. Ол, ішінара, Орта Батыстағы далалық ылғалды жерлердегі ұялау орталықтарының жоғалуын толықтыру үшін құрылды. Ол Солтүстік Платт өзенінің саласы – Иллинойс өзенінің аңғарында орналасқан. Оны АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі басқарады. Вайоминг штатындағы Мортенсон көлі ұлттық жануарлар қорығы Арапахо ұлттық жануарлар қорығы арқылы басқарылады.

Сипаттама

Аймақтың құрғақ климаты (шамамен 8800 фут биіктікте) Иллинойс өзенінен суды сусақталған шалғынды алқаптарды суландыру және су құстарының көбею тоғандарын толтыру үшін күрделі арналар жүйесі арқылы бұруды қажет етеді. Кезекті түрде өртеу, суару және әртүрлі жайылым жүйелері – бұл паналық шалғындарда ұялау мақсатында өсімдіктердің серпімділігін сақтау үшін қолданылатын басқару құралдары. Жайық көлдердегі су деңгейін өзгертудің мақсаты – тамақ және жасыру үшін жеткілікті су өсімдіктерін қамтамасыз ету. Сонымен қатар, сулы тоғандарда көптеген жәндіктер мен басқа да омыртқасыз жануарлар (ақуыз) өседі. Бұл жәндіктер жаз айларында қазшалар мен құсбақалардың өсуіне қажетті маңызды тамақ көзі болып табылады. Алғашқы су құстары көктемде, сәуір айында мұз еріген кезде панаға келеді. Көші-қонның шыңы мамыр айының соңында болады, онда 5000 немесе одан да көп қаз болуы мүмкін. Канада қаздары Солтүстік паркте қайта орналастырылды және сәуір айында панада ұялауды бастайды. Қаздың ұялауы әдетте маусым айының басында басталып, маусым айының соңында жетеді. Пана жыл сайын шамамен 9000 қазша мен 150-ден 200-ге дейін құсбақа тудырады. Балық және жабайы табиғат қызметі пана жерлері толықтай сатып алынып, дамытылғаннан кейін су құстарының өнімі айтарлықтай артады деп күтеді. Панада 198 түрден астам құс тіркелген. Басты құрлықта ұялайтын түрлерге қамыс қаз, ұзын мойын, ақбас және американдық шырша жатады. Бірнеше суға батып жүзетін қаз, соның ішінде кіші шаңшы және қызылбас, үлкен тоғандарда және оған жақын ылғал шалғындарда ұялайды. Көптеген түрлерді бүкіл жаз бойы байқауға болады. Күзгі көші-қон қыркүйек айының соңында немесе қазан айының басында ең жоғары деңгейге жетеді, онда панада 8000-ге жуық су құсы болуы мүмкін. Пананың сулы-сазды жерлері сонымен қатар көптеген батпақ, жағалау және су құстарын тартады. Ұялшақ және жасырын сора мен Вирджиния қазлары көп, бірақ оларды көру сирек. Егер олар болса, Вильсон фаларопы, американдық авоцет, виллет, құмшаң, үлкен сары аяқты және жұлдызды жұлдыздарды байқау оңай. Басқа да сирек кездесетін түрлерге үлкен көк құйрық, қара таждары бар түнгі құйрық, американдық ащы құйрық, құлақты және аяқты құйрық жатады. Жоғарғы төбелерде жыл бойы 200-ден астам сальвиялық құстар мекендейді, қыста 200-ден астам құс болады. Алтын бүркіт, бірнеше түрлі шоқбауыры және кейде далалық соқыр пананың үстінде азық іздеп айналады. Олардың жем-шөбіне Ричардсонның жер шатырлық білгіші, ақ құйрықты дала иттері және ақ құйрықты қоян кіреді. Келушілер көбінесе барс, мысық, бобёр, койот және шыршалы құстарды көреді. Сондай-ақ, қарапа, қызыл түлкі, норка, ұзын құйрықты қызылша немесе көкпар сияқты сүтқоректілерді көруге болады. Мұнда қыста 400-ге жуық қасқыр елік, ал қыста 200-ге жуық қара бұғы жиі кездеседі. Жақында Норт-Паркке бұғылар қайта әкелінді және оларды Иллинойс өзенінің түбіндегі сабан бұталарында кез-келген уақытта байқауға болады. Панада улы жыландар жоқ.

Қоғамдық қолжетімділік

Қорғанға қоғамдық кіруге 14-ші мемлекеттік тас жолынан басталатын 6 мильдік жабайы табиғатты көлікпен аралау маршруты және Иллинойс өзені аңғарының панорамалық көрінісі кіреді. Иллинойс өзенінде жабық деп белгіленген аймақтардан басқа, балық аулауға рұқсат етіледі. Қорғанның белгілі бір бөліктері тиісті мемлекеттік маусымдарда кейбір аң түрлерін аулауға ашық. Қорған тек күндізгі уақытта ашық, түнде қызметкерлерден басқа кіруге тыйым салынған. Қорған аумағында от жағуға рұқсат жоқ. 2009 жылдың тамызында Wildlands Restoration Volunteers еріктілері ADA стандарттарына сәйкес 1850 футтық жаяу жол салды. Еріктілер оны 5 жыл ішінде, 6000-нан астам еңбек сағатын жұмсап салып бітірді. Жаяу жол өзеннің көптеген жануарлар мен құстарды көруге болатын бөліктерімен сабақтаса өтеді. Сабан арасында моос шағылысып жүреді. Жаяу жол қорған бас кеңсесінен оңтүстік-батысқа қарай шамамен бір шақырым жерде орналасқан.