Кіріспе

Американдық тарихшы Расселл Франк Вейгли (2 шілде 1930 - 3 наурыз 2004) – Филадельфиядағы Темпл университетінің тарих ғылымының еңбек сіңірген профессоры және танымал әскери тарихшы. Оның ғылыми зерттеулері мен оқыту қызметі Америка және әлемдік әскери тарих, Екінші дүниежүзілік соғыс және Америка Азамат соғысы салаларына арналған. Вейглинің зерттеулерге ең үлкен үлесі – американдық соғыс жүргізу ерекшелігі туралы гипотезасы, яғни стратегия мен әскери операцияларға қатысты тәсіл, бұл мәдени және тарихи факторларға байланысты АҚШ-ға тән, алдын ала шешілмегенімен.

Білім және мансап

Вейгли 1930 жылғы 2 шілдеде Пенсильвания штатының Рединг қаласында дүниеге келген. Ол 1952 жылы Олбрайт колледжін бітірді, Пенсильвания университетінде магистр және доктор дәрежелерін алды, ал Пулитцер сыйлығының иегері, тарихшы Рой Ф. Николс басшылығымен диссертация қорғады. Ол "Одақ армиясының генерал-квартирмейстері: М.С. Мейгстың өмірбаяны" (Колумбия университетінің баспасы, 1959) деген атпен жарияланды. Білімін алғаннан кейін Вейгли 1956 жылдан 1958 жылға дейін Пенн университетінде, ал 1958 жылдан 1962 жылға дейін Дрексель университетінде оқытумен айналысты. Содан кейін ол Темпл университетінің профессорлық құрамына доцент ретінде қосылып, 1998 жылы зейнетке шыққанға дейін ерекше университет профессоры атағын сақтап қалды. Университет оны тарих факультетінің жаны мен руы деп есептеді, бір кезде оның жетекшілігімен 30-нан астам PhD талапкері бірдей жұмыс істеді. Ол сонымен қатар Дартмут колледжінде және Пенсильвания штатының Карлайл қаласындағы АҚШ Армиясының соғыс колледжінде қонақ профессор болып жұмыс істеді.

Стипендиялар мен идеялар

Вейглидің аспирантурадағы оқытуы әскери тарихты кең ауқымды, жан-жақты анықтамамен қарастырды, оған операциялық және жауынгерлік тарих қана емес, соғыс және оның маңыздылығының ірі мәселелері де кірді; соғыс, бейбітшілік және қарулы күштер туралы идеялар тарихы; сондай-ақ солдаттың мемлекетте және қоғамдағы орны.

Құрмет пен марапаттар

Вейглиге 1969–1970 жылдары Джон Саймон Гуггенхайм мемориалдық қорының стипендиясы тағайындалды. 1983 жылы ол «Афинеум» әдеби сыйлығының иегері атанды. 1989 жылы Америка әскери институтының Сэмюэл Элиот Морисон сыйлығымен марапатталды. 1992 жылы «Шаяндар дәуірі» кітабы Америка әскери институтының ең үздік кітап сыйлығын жеңіп алды. Ол Пенсильвания тарихи қоғамы мен Америка әскери институтының президенті қызметін атқарды. Оның ғылыми еңбектерінің жоғары бағаланғанын ескере отырып, 1985 жылы Вейгли Темпл университетінің ең құрметті профессоры атанды. 1993 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды.

Өлім

2004 жылы 3 наурызда Филадельфияда Вайгли жүрек талмасынан қайтыс болды. Оны 40 жылға жуық бірге өмір сүрген әйелі Эмма Сейфрит Вейгли (1933–2020), ұлы Джаред және қызы Кэтрин есінде қалды.