Кіріспе

Kīpahulu) – АҚШ-тың Гавайи штатының оңтүстік-шығысындағы Хана ауданындағы инкорпорицияланбаған елді мекен.

География

Кипахулу Хананың оңтүстігінде және Каупоның шығысында орналасқан. Аймаққа құрлықпен тек солтүстіктен Хана тас жолымен, Ханадан шамамен 45 минут жүргеннен кейін, немесе батыстан 31-ші (Пилани тас жолы) тас жолымен кіруге болады. Пилани тас жолы Кипахулудағы жалғыз маңызды жол және барлық елді мекендер осы жол бойында орналасқан.

Қызметтер

Кипахулуда электр қуаты мен су жүйелері жоқ. Барлық қоғамдық қызметтердің ішінде тек телекоммуникация ғана бар. Су Халеакала тауынан төмен ағатын өзендерден алынады. Бұл қызметтерді жеке су жүйелері ұсынады.

Халеакала ұлттық паркі

Халеакала ұлттық паркі 1960 жылы Ұлттық парк жүйесінің жеке бөлімшесі ретінде құрылды (бұрын ол Гавай аралындағы Гавай ұлттық паркімен біріктірілген еді). Ол кезде парк тек Халеакала кратерінің аумағынан тұрды. 1951 жылдың 26 наурызында Кипахулу аңғары паркке Кипахулу биологиялық қорығы ретінде қосылды, бұл жоюға жақын эко жүйелерді қорғау мақсатында жасалды. 1969 жылдың 10 қаңтарында HNP шекарасы Охеоның Кипахулу жағалау аймағын қоса кеңейтілді. Кипахулу биологиялық қорығына кіру көбінесе зерттеушілер мен басқарушыларға ғана шектелген. Парктің Охео аймағы демалыс үшін ашық. Танымал орындардың бірі – көбінесе "Жеті қасиетті тоған" деп аталатын Охео тоғандары. Паркте жүзуге рұқсат жоқ. Автокөлікпен баруға болатын кемпингке алдын ала брондау қажет. Пипивай жолы 400 фут (122 м) биіктігіндегі Ваймоку сарқымасына дейін жетеді. 1995 жылы паркпен өзара әрекеттесу келісімі арқылы құрылған Кипахулу Охана атты коммерциялық емес қоғамдық ұйым, дәстүрлі Гавай мәдениетінің салт-дәстүрлерін қайта жаңғырту, қалпына келтіру және тарату жұмыстарын жүргізеді, сондай-ақ мәдени турларды ұйымдастырады.

Кипахулу орман қорығы

Кипахулу орман қорығы 1914 жылғы 20 тамызда губернатордың жарлығымен жергілікті лои кало (таро шаруашылықтарын) және Кипахулу қант плантациясын сумен қамтамасыз ететін су алаптары мен өзендерді қорғау мақсатында құрылған. Оны Гавай орман және жабайы табиғат бөлімі басқарады. Қорық Халеакаланың қорғасынды беткейлерінде жатыр. Қорық бастапқыда біртұтас аймақ болған, бірақ одан учаскелер алынып, үш ахупуаада – Нахолоку, Кукуиула (және) және Кикоо – төрт жеке учаске пайда болды. Басқару Нахолокуға бағытталған. Қалған үш учаске кішкентай, олардың екеуіне қол жеткізу қиын.