Кіріспе

Американдық композитор және дирижер Сэмюэл Ханс Адлер (4 наурыз 1928 жылы туған) – американдық композитор, дирижер, автор және профессор. Алты онжылдыққа созылған кәсіби мансабында ол Рочестер университетінің Истман музыка мектебінде және Джульярд мектебінде оқытушы болып қызмет етті. Бұған қоса, ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияда және Еуропа бойынша АҚШ-тың мәдени дипломатиялық шараларына қатысқан Жетінші армия симфониялық оркестрін құрып, дирижерлік еткен. Адлердің музыкалық каталогына 400-ден астам жарияланған туынды кіреді. Ол Германияның Еңбегі үшін орденінің офицерлік кресі сияқты бірнеше марапаттармен құрметтелген.

Өмірбаян

Адлер Германияның Мангейм қаласында еврей отбасында дүниеге келді. Ол кантор және композитор Уго Хаим Адлер мен әуесқой пианист Сельма Адлердің ұлы еді. Он жасында Сэмюэл әкесінен ажырады, Хьюго 1938 жылғы «Кристалл түні» қастандығынан кейін Нидерландыда тұтқындалды. Хьюго Мангеймге оралғаннан кейін отбасы қайта бірікті, сосын 1939 жылы Германиядағы нацистік режимнен Нидерланды арқылы АҚШ-қа қашып кетті. АҚШ-та Хьюго Вурчестердегі «Емануэль» ғибадатханасының канторы болды. Сэм көп ұзамай әкесінің қадамын басып, музыкалық мансапқа қадам басты және Альберт Левиден скрипкада музыкалық білімін бастады. Композиция бойынша формальды білімін 1941 жылы Герберт Фроммтан алды. Кейін Адлер Бостон университетінен (мұнда ол Карл Герингермен музыкологияны оқыды) және Гарвард университетінен (мұнда ол Аарон Копланд, Ирвинг Файн, Пол Хиндемит, Пол Писк, Уолтер Пистон және Рэндалл Томпсоннан оқыды, сондай-ақ 1950 жылы магистр дәрежесін алды) білім алды. 1949 жылы Танглвудтағы Беркшир музыка орталығында Серж Куссевицкийден дирижерлік өнерді үйренді. Адлер Оңтүстік методистік және Уэйк Форест университеттерінен, Нотр-Дамның Сент-Мари колледжінен және Сент-Луис музыка консерваториясынан төрт құрметті докторлық диплом алды. 1950 жылы академиялық білімін аяқтағаннан кейін Адлер 2-ші бронетанктік дивизияда қара сержант болып қызмет етті. Осы кезеңде ол Германияның Штутгарт қаласында 1952 жылы «Жетінші армия симфониялық оркестрін» құрды. Оркестр мәдени дипломатия арқылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Америка мен Еуропаның ортақ мәдени мұрасын көрсетуге қызмет етті. Осы жетістіктері үшін ол 1952-1961 жылдар аралығында Армиядан ерекше марапат алды. 1997 жылдан бері Адлер Джульярд композиция факультетінің профессоры, ал 2009–2010 оқу жылында Уильям Шуман стипендиясын иеленді. Адлер Эмили Фриман Браунға үйленген, ол қазіргі уақытта Боулинг Грин филармониясының музыкалық жетекшісі және дирижері болып жұмыс істейді.

Композициялық стилі

Музыктанушылар Адлердің шығармаларында кең ауқымды композициялық тәсілдер қолданылғанын атап өтті: еркін атональдық, диатоникалық және сериалдық тәсілдер. Одан бөлек, ол партитураларында би ырғақтарын, халық мотивтерін, остинатоларды және кездейсоқ музыкамен байланысты әдістерді өріп ұруымен де танымал.

Марапаттар

Адлер көптеген сыйлықтармен марапатталған, оның ішінде Берлиндегі Америка академиясының мүшелігі (2004) және 2001 жылғы мамыр айында берілген Өнер және әдебиет институтының сыйлығы, Чарльз Айвс сыйлығы (1961) және Лилиан Фэйрчайлд сыйлығы (1974). 2003 жылғы мамыр айында ASCAP оған музыкадағы өмір бойы жетістіктері үшін (композиция және оқыту) Аарон Копланд сыйлығын табыс етті. 2008 жылы ол Американың классикалық музыканың Атақ залына енгізілді. Сондай-ақ, 2001 жылы Адлер Америка өнер және әдебиет академиясының өмір бойына мүшесі болып тағайындалды. 1999 жылы ол музыкаға сіңірген еңбегі үшін Берлин өнер академиясының мүшесі болып сайланды. 1998 жылы ол Америкалық хор жетекшілері қауымдастығынан Брок тапсырысын алды. 2018 жылдың 1 маусымында Адлерге құрметті гуманитарлық ғылымдар докторы дәрежесі берілді және ол еврейлер одағы колледжі – Діндер институтының Цинциннатидегі бітіру салтанатында сөз сөйледі.

Шығармалары

Адлердің каталогында барлық медиада жарияланған 400-ден астам шығарма бар, оның ішінде үш опера, алты симфония, он саптық квартет, кем дегенде он бір концерт (орган, фортепиано, скрипка, альт немесе кларнет, виолончель, флейта, гитара, саксофон квартеті, ағаш аспаптар квинтеті), көптеген қысқа оркестрлік шығармалар, үрмелі аспаптар ансамблі мен оркестрі үшін шығармалар, камералық музыка, көптеген хор музыкасы, діни музыка және әндер кіреді.