Кіріспе
Эйлат қаласының бұрынғы әуежайы, Израиль (1949–2019)
Эйлат қаласындағы бұрынғы әуежай (שְׂדֵה הַתְּעוּפָה אֵילַת; مطار إيلات), сондай-ақ J. Hozman әуежайы деп танымал, Израильдің Эйлат қаласында орналасқан әуежай болды. Ол Аркия әуекомпаниясының негізін қалаушы Яков Хозманның (Джекоб Хозман) құрметіне аталған және Эйлат қаласының орталығында, 90 тас жолының (Арава жолы) жанында орналасқан. Ұшу-қону жолағының қысқа болуы және сыйымдылығының шектеулілігіне байланысты ол негізінен Тель-Авивтен (Сде-Дов әуежайы және аз дәрежеде Бен-Гурион әуежайы) және Хайфа әуежайынан ішкі рейстерді қабылдады, ал қаланың солтүстігінде орналасқан Увда халықаралық әуежайы Эйлаттың халықаралық рейстерін жүзеге асырды. Әуежайдың жұмысы 2018 жылдың 27 қазанында жаңа Рамон әуежайының ашылуымен тоқтатылуы күтілген. Алайда, жаңа әуежайдың ашылуы 2019 жылдың 21 қаңтарына дейін кейінге жылдырылды. Қаладан шамамен 20 км солтүстікке орналасқан Рамон әуежайының ашылуынан кейін, Эйлат әуежайы 2019 жылдың 18 наурызында жұмысын тоқтатты. Жаңа, үлкен әуежай қазір Эйлаттың барлық ішкі және халықаралық рейстерін қабылдайды, ал Увда әуежайы Рамон әуежайы ашылғаннан кейін азаматтық рейстерді қабылдауды тоқтатты.
the former airport in Eilat
Eilat Airport (שְׂדֵה הַתְּעוּפָה אֵילַת; مطار إيلات ), also known as J. Hozman Airport, was an airport located in Eilat, Israel. It was named after Arkia Airlines founder Yakov Hozman (Jacob Housman) and was located in the center of Eilat adjacent to Route 90 (The Arava Road). Due to its short runway and limited capacity it mainly handled domestic flights from Tel Aviv (Sde Dov Airport and to a lesser extent Ben Gurion Airport) and Haifa Airport, while Uvda International Airport, located some north of the city, handled Eilat's international carriers. The airport was expected to cease operations on October 27, 2018, with the opening of the new Ramon Airport. However, the opening of the new airport was delayed until January 21, 2019. Following the inauguration of Ramon Airport located approximately 20 km north of the city, Eilat Airport ceased operations on March 18, 2019. The new, larger airport now handles all of Eilat's domestic and international flights as Uvda Airport also ceased receiving civilian traffic upon the opening of Ramon Airport.
Тарих
Эйлат әуежайы 1949 жылы Израиль әуе күштерімен 1947–1949 жылдардағы Палестина соғысынан кейін құрылды. Әуежайдың алғашқы жылдары елдегі қалалармен, әсіресе Тель-Авив пен Хайфамен толыққанды байланыс орнатуды мақсат етті. Осының нәтижесінде Эйлаттан Лод әуежайына (қазіргі Бен-Гурион халықаралық әуежайы) тұрақты бағыт ашылды. Ұзақ өтпей Хайфа әуежайына да бағыт ашылды. 1950 жылдың желтоқсанында құрылғаннан кейін Arkia Israel Airlines бұрынғы Eilata және Aviron компанияларының орнын басып, Эйлат әуежайындағы ең ірі отандық оператор атанды. Олар осы күнгі күнге дейін осы қызметін сақтап келеді. Кейін, 1964 жылы ұшу-қону жолағы 1500 метрге дейін кеңейтіліп, жолаушылар терминалы салынды. Бес жыл өткен соң, ұшу-қону жолағы тағы кеңейтіліп, ұзындығы 1900 метрге жеткізілді. 1975 жылы Эйлат әуежайы скандинавиялық әуе компанияларын тарта бастады. Осы жылы Даниялық Sterling Airlines әуе компаниясының бірінші халықаралық рейсі Эйлатқа қонды. Содан бері Эйлатты Еуропамен тікелей байланыстыратын көптеген халықаралық бағыттар ашылды, алайда әуежай әлі де ірі ұшақтарды қабылдауға шамасы келмейді, сондықтан олар Увда халықаралық әуежайына ұшуға мәжбүр. 1994 жылғы Израиль мен Иордания арасындағы бейбіт келісімде операцияларды Эйлат әуежайынан Акаба әуежайына көшіру туралы шешім қабылданды. Бастапқы жоспар Ақаба әуежайын Ақаба Эйлат Бейбітшілік Халықаралық Әуежайы деп қайта атау болған. Бірақ келісім орындалмады. 1997 жылдың наурызында екі ел арасындағы келісімде ішкі рейстер Эйлат әуежайын пайдалануын жалғастыратыны, ал халықаралық рейстерді көшіру жөніндегі шаралар қабылданбайтыны айтылды. 2005 жылдың тамызында Иорданиядан атылған "Катюша" зымыраны әуежай периметріне жақын өтетін таксиге тиді. 2013 жылдың 8 тамызында Израиль әскері қауіпсіздік бағалаудан кейін барлық қонулар мен ұшуларды тоқтатуға бұйрық берді. Мысырдың Синай түбегіндегі экстремистер соңғы жылдары қалаға ракеталар атып келген, бірақ жабылу себебі осымен байланысты екені дереу белгілі болмады.
Қызметтегі соңғы жылдары
Соңғы қызмет көрсету кезеңінде Эйлат әуежайы жұма, сенбі және жексенбі күндеріне шоғырланған ең жоғары жүктемелерді бастан өткерді. Жұма және жексенбі күндері рейстер таңертеңгі бірнеше сағат ішінде, ал сенбі күндері тек кешкі сағаттарда жүзеге асырылды. Көптеген күндері 120 рейстегі 10 000 жолаушы 2800 м² терминал арқылы өтті, бұл осы санаттағы әлемдегі ең жоғары жүктемелердің бірі саналды. 2000 жылдардың соңында жылына 20 000 болған халықаралық жолаушылар ағыны 2010 жылдары жылына 5 000-ға дейін төмендеді. Эйлатқа халықаралық ағынның көп бөлігі Овда әуежайы арқылы жүзеге асырылды, ал Эйлат әуежайы жылына шамамен 1,5 миллион ішкі жолаушыға қызмет көрсетті. Олардың жартысынан астамы Тель-Авивтегі Сде-Дов әуежайына (Эйлат әуежайы жабылғаннан кейін бірнеше ай өткен соң ол да жабылды) ұшты, ал қалғаны көбінесе Бен-Гурион әуежайына, ал азы – Хайфа әуежайына ұшты. Әуежай Boeing 767 ұшақтарын қабылдауға қабілетті болғанымен, олардың көп саны үшін маңызды инвестициялар қажет болар еді. Сәйкесінше, әуежайға тұрақты түрде ұшып келген ең үлкен ұшақ Boeing 757 болды.
Операциялардың аяқталуы
1990 жылдардың басынан бері Эйлат билігі әуежайды қала шегінен шығаруды қарастырып келді. Бұл идеяның көптеген себептері болды, ең бастысы – қауіпсіздікті арттыру қажеттігі, себебі қазіргі орналасқан жерінде ұшақтар қала ішіндегі ғимараттарға құлау қаупі бар. Әуежай алғашқы израильдік ғарышкер Илан Рамонның (2003 жылы қаза тапқан) және оның ұлы Асаф Рамонның (2009 жылы Батыс жағалауда F-16 истребителі құлаған кезде қаза тапқан) құрметіне аталған. Онда Эйлаттағыдан ұзын ұшу-қону жолағы бар, бұл ірі ұшақтардың қонуына мүмкіндік береді.
Аэропорт жабылғаннан кейінгі жер
Рамон әуежайының ашылуынан кейін, Эйлат әуежайы 2019 жылдың 18 наурызында барлық рейстерді тоқтатты. Қаланың орталық бөлігінде орналасқан оның жері жылжымайтын мүлік салуға пайдаланылатыны күтілді. Эйлат қаласын дамыту жоспарының аясында бұрынғы әуежайдың бір бөлігі қайта құрылатын болды. Жаңа құрылыстардың негізгі бағыты туризмге бағытталған. Бұрынғы әуежайдың жерін босатумен қатар, жабылу жақын жердегі ғимараттардың биіктігіне қойылған шектеулерді де алып тастауға мүмкіндік берді. Бұрынғы әуежай аумағында 1700 орындық қонақүйлер мен 1920 тұрғын үй салу жоспарланған. Тель-Авивтегі Сде-Дов әуежайы да (өсіп келе жатқан Израиль қаласындағы құнды жылжымайтын мүлік) 2019 жылы жабылды, соның салдарынан Израильде 2020 жылдары бұрынғы әуежай жерін қайта дамытудың екі ірі жобасы жүзеге асырылды.