Кіріспе

Moelfre – Уэльстегі Anglesey аралының солтүстік-шығыс жағалауындағы ауыл, қауым және 2012 жылға дейін сайлау округі. Қауымдық аумақ ауыл мен портын, сондай-ақ бірнеше шашыраңқы кіші елді мекендерді қамтиды. Мұнда темір ғасырына жататын алты үй тобы және археологиялық қызығушылық тудыратын көптеген басқа да орындар бар. Порт бұрынғыда жергілікті балық аулау порты болған, ал 1854 жылдан бері құтқарушылар станциясы осы жерде орналасқан. Жағалауда көптеген кемелер апатқа ұшыраған, соның ішінде 1859 жылы «Royal Charter» кемесі де болды. Жаңартылған құтқарушылар станциясының жанында RNLI теңізді бақылау орталығы орналасқан. Жағалауға ауылдың солтүстігіндегі тасты мүйіс және Ллигви шығанағындағы үлкен құмды жағажай кіреді, екеуі де Anglesey жағалау жолымен кесіп өтеді. 2011 жылғы халық санауы бойынша ауылда 710 адам тұрды. 2019 жылы халық саны 614 адамға бағаланды.

Орналасқан жері

Моелфре ауылы шағын портының айналасында орналасқан, солтүстіктен мүйіс және Йнис Моелфре жартасты аралы оны қорғайды. Моелфре қауымдастығына Мариан глас, Лланалго, Бринрефайл және Миnydd Бодафон сияқты шашыраңқы елді мекендер де кіреді. 2011 жылғы Ұлыбритания халық санағы бойынша оның халқы 1064 адамды құрады. Бүгінде ауылда 502 шаңырақ бар, жұмыссыздық деңгейі 5 пайызды құрайды. Royal Mail пошталық индексі LL72-ден басталады. Қауым арқылы өтетін басты жол – A5025, ауылдан бес минуттық сапарда. Ең жақын магистральдық теміржол станциялары Бангор және Лланфайрпвлгвингйлл қалаларында орналасқан. Ауылдан өтетін автобус қызметтері арқылы оларға жарты сағаттан кем уақытта жетуге болады.

Мұралық

Уэльс тіліндегі атаудың мағынасы – "жалаңаш" немесе "бейсіз төбе", ол теңізден қарағанда ауылдың артындағы жерді көрсетеді. Бұл атау Малверн тауларымен бір түбірден шыққан.

Археология

Мольфре қауымдастығында 14 кестеленген ежелгі ескерткіш бар, бұл Англсидегі басқа кез келген жерден көп. Көбінесе олар тарихи алдындағы кезеңге жатады, оның ішінде неолиттік жерлеу орны және тік тұрған тас бар. Дегенмен, алтауы Темір дәуіріне жататын қоныстар, бұл римдіктер келген кезде осы аймақ жақсы мекенделгенін көрсетеді. Ескерткіштердің үшеуі (кестеде көрсетілгендей) Cadw қамқорлығында. Оларға жол көрсеткіштері орнатылған, қоғамдық қолжетімділік бар және ортада түсіндірме тақталары қойылған. Басқа кестеленген ескерткіштер жолдардан немесе жаяу жолдардан көрінуі мүмкін немесе көрінбей де қалуы мүмкін, сондай-ақ оларға автоматты түрде кіру құқығы жоқ.

Атауы | Жер түрі | Орналасуы | Сипаттамасы
------- | -------- | -------- | --------
Огоф Ариан | Үңгір | SH485881 | Ішкі камерасы дөңеске қарай 25 метрге созылатын үңгір. Неолиттік кремний құралдары табылған. Жергілікті тұрғындар оны Огоф Ладран (Көміскерлер үңгірі) деп те атайды.
Lligwy жерлеу орны | Камералы түрме | SH501860 | 8 тіреу тасымен қолдау көрсетілген үлкен тас қақпасы бар неолиттік тас ескерткіш, барлығы жергілікті әктастан жасалған. 1781 жылы сипатталған, 1909 жылы қазылған, онда көптеген неолиттік кремний және керамикалық ыдыстар, сондай-ақ 15-30 адамның қалдықтары табылған. Тастардың шығыс, батыс және оңтүстік бағытында орналасуы астрономиялық мақсаттарға байланысты болуы мүмкін.
Плаc Бодафондағы тік тұрған тас | Тік тұрған тас | SH476855 | Плас Бодафонның батысындағы орман ішінде орналасқан, 1,3 метр биіктіктегі ежелгі тас, сирек кездесетін кварциттен жасалған.
Bwlch y Dafarn | Қоршалған үй тобы | SH492856 | Төртбұрышты қабырғалы қоршау. Ішінде 6 метрлік диаметрі және төселген едені бар анық дөңгелек үй орналасқан, римдік керамикасының сынықтары табылған. Сондай-ақ, екі үлкен тіктөртбұрышты ғимарат бар.
Глан'р Афон үйі шеңбері | Ашық үй шеңбері | SH500854 | 8 метрлік диаметрі және 1,3 метр қалыңдығы бар, биіктігі 0,8 метрге жететін үй шеңбері. Қазір қалың орманды жерде орналасқан; жанында тіктөртбұрышты ғимараттар да тіркелген.
Мариан Глас үй тобы | Ашық үй шеңбері | SH501846 | Cae Marh деп те аталатын дөңгелек үйлердің қонысы, қалың қабырғалары бар бірнеше үйлер, кейбіреулері 1,4 метрге дейін биік. Кейбір үй қабырғаларын енді бұталар жауып, ал басқаларын Марианглас тұрақтарының газондарында қабырға сызықтары ретінде көруге болады. 1962-70 жылдардағы Мемлекеттік құрылыс және жұмыс министрлігінің белгісі орналасқан жерді көрсетеді.
Парк Салмон үй тобы | Ашық үй шеңбері | SH500861 | Дөңгелек үй және жақын маңдағы тасталған балық қаңқаларының үйіндісі, керамика және басқа да заттар, соның ішінде қола сақинаның жартысы. Үйдің едені жерге орнатылған тастармен жабылған, ал еденге құрылыс тасы орнатылған.
Coed Newydd балқыту ошағы | Күйдірілген үйінді | SH488858 | Жоспарда бұл қайнаған үйінділер және балқыту ошағы деп сипатталған, бұл, мүмкін, қола дәуіріне жататын, суға батқан қоршаудағы оттан жарылған тастардан жасалған ерекшелік. 1913 жылы Archaeologia Cambrensis журналында жарияланған мақалада көрсетілген және ол тамақ пісіру немесе металл өңдеу қызметіне қатысты деп болжанады.
Din Lligwy үй тобы | Қоршалған үй шеңбері | SH497861 | Темір дәуірі үйлері мен шеберханалар тобының тас іргетасы, қоршау қабырғасымен қоршалған.
Бодафон тауындағы үйлер тобы | Қоршалған үй шеңбері | SH470849 | Бодафон тауының террасасында Темір дәуіріне жататын үш үй шеңбері тобы анықталған. Бұл аймақ қазір ашық дала, сондықтан жақын маңдағы жаяу жолдан кіруге болады. 1950 жылдардағы қазба жұмыстары кезінде саамдық керамикасының сынықтары табылды, бұл римдік кезеңге дейін болғандығын көрсетеді.
Capel Lligwy шіркеуі | Шіркеу | SH499863 | Rhos Lligwy-дің жанында орналасқан, 12 ғасырдың бірінші жартысына жататын қираған шіркеу. Онда 16 ғасырдағы капелла бар, оның астында күмбез орналасқан, кейіннен жақын маңдағы үйдің жеке ғибадат орны болды, кейіннен күйреуге ұшырады және қазір шатыры жоқ, бірақ суреткерлік қираған күйреуі болып табылады.
Ffynnon Allgo (St Allgo құдығы) | Қасиетті құдық | SH498847 | Ортағасырлық құдық Сент Галлгомен байланысты, оның шіркеуі Лланаллгода орналасқан. Құдық қазір тұрақтар саябағында орналасқан.
Traeth Lligwy балық тұзағы | Балық тұзағы | SH500872 | Мольфре маңындағы Ллигви шығанағының төменгі ағысы жанында тастан жасалған жарты ай пішіндес балық тұзағы. Оның қашан салынғаны белгісіз, бірақ ортағасырлық деп есептеледі. Судың жоғары тұсында толығымен жабылып, судың төмен тұсында пайда болатын тоғанға балық аулау үшін пайдаланылған.

Теңіз тарихы

1859 жылы Моелфреден солтүстікке қарайғы мүйісте "Роял Чартер" бу пароходы Австралиядан Ливерпульге жасаған сапарының соңында апатқа ұшырады. Лланналго шіркеуінің аумағындағы ескерткіш және обелиск 400 адамның қаза болғанын еске салады. 1862 жылдың 30 шілдесінде, Америка Конфедерациясының соғыс кемесі CSS Alabama болып қайта жарақтандырылатын Enrica бұрандалы кемесі, британдық кедендік органдардан және оны ұстауға немесе батыруға жіберілген USS Tuscarora-дан жасырынып, Мольфре шығанағында уақытша тоқтады. Мольфре жағалауының шығысқа қарауы және теңіз жолының шектеулі болуы салдарынан көптеген желкенді кемелер апатқа ұшырады. "Роял Чартерден" басқа, Lligwy жағажайында "Принцесса Амелия" (1868) кемесінің қалдықтары бар, ал 1933 жылы "Кейт" кемесі Мольфре портынан шығып келе жатып өртенді. Көптеген кемелер, "Роял Чартер" сияқты, және 100 жыл өткен соң "Hindlea II" кемесі де күзгі немесе көктемгі дауылдардың салдарынан жағаға итерілді. Мольфреден оңтүстікке қарайғы 500 метрлік жағалауда "Brothers" (1826), "Sarah Davison" (1881), "Riviera" (1892), "Dart" (1888), "Alexandrina" (1890), "Margaret Elizabeth" (1906), "Dinas" (1907), "Jewess" (1910) және "William Henry" (1915) кемелерінің апаттары орын алды.

Құтқару қайықтары

Моелфре RNLI құтқару қайықтары станциясының тарихы аса көрнекті, оның ішінде 1959 жылғы «Хиндлея» құтқару операциясы бар, онда экипаждың барлық мүшесі құтқарылды. Моелфреде 1854 жылдан бері құтқару қайығы қызмет етеді. Құтқару қайықтары станциясы жылдың көп бөлігінде жұртшылыққа ашық, және онда «Тамар» кластың «Киви» құтқару қайығы мен жағалаудағы «D» кластың (IB1) «Энфис» құтқару қайығы орналасқан. 2013 жылдың тамызында актриса Дженнифер Эллисон Моелфре жағалауынан құтқарылды. 2004 жылы Принц Чарльз құтқару қайықтары станциясына жақын орналасқан «Seawatch» мұражайының алдында құтқарушы Ричард Эванстың ескерткіші ашылды. Мұражайда Моелфре аймағына және осы аймақтағы құтқару қайықтарының тарихына қатысты ақпараттар ұсынылады.

Табиғат

Бұл аймақ Трейт Ллигви құмды жағажайының және Дин Ллигвидің ежелгі тас шаруашылығының жанында орналасқан. Жақын жердегі Йнис Моелфреде құстар бар, сондай-ақ егер сізте сондай-ақ тюлендер мен порпоизаларды көруге мүмкіндік туады. Қосымша мәліметтерді ауылдың веб-сайтынан табуға болады.

Ыңғайлылықтар

Сент Галгоның Англикан шіркеуі 7 ғасырға дейін сақталып келген. Кармель қауымдық шіркеуі 1829 жылы салынған. Екеуінде де апта сайын валли және ағылшын тілдерінде қызметтер өтеді. Парадус шіркеуі кальвинистік методистерге тиесілі. Ауылда көпшілік шараларын өткізуге болатын залы бар мектеп орналасқан. Ysgol Gymuned Moelfre (Қоғамдық мектеп) валли тілінде оқытады. 2013 жылы барлық сыныптарда 63 оқушы оқыды. Жергілікті кітапхана да сол ғимаратта. Ауылда сонымен қатар Мектеп көшесінде орналасқан CPD Bro Goronwy футбол клубы бар. Екінші дүниежүзілік соғыстан көп өткен соң ғана ауылда көше шамдары орнатылды, ол ауылдың соғыста қаза болғандарының құрметіне арналған ескерткіш болды. Ауылда мейрамханалар, шағын дүкен және балық пен картоп фри сататын дүкен бар. RNLI Gwylfan Moelfre Seawatch орталығында шағын мұражай, дүкен және кітапхана бар.